Кіріспе

Қытайдың солтүстік-шығысындағы Тяньцзинь қаласының Бинхай жаңа аймағындағы Хай өзенінің (Пейхо өзені) сағасында орналасқан Таку форты немесе Дагу форты, сондай-ақ Пейхо форты деп те аталады. Олар Тяньцзинь қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан.

Тарих

Бірінші бекініс 1522 және 1527 жылдар аралығында Мин императоры Цзяцзинь тұсында салынған. Оның мақсаты – Тяньцзиньді вокуу теңіз қарақшыларының шабуылынан қорғау. Кейіннен, 1816 жылы Цин үкіметі батыстан келетін теңіз қауіптеріне алаңдаушылықтың артуына байланысты Хайхэ сағасының екі жағында алғашқы екі бекіністі салды. 1841 жылы Бірінші опиум соғысына жауап ретінде Дагукудағы қорғаныс жүйесі бес ірі форт, 13 топырақтан жасалған батарея және 13 нығайтылған жер бекінісіне күшейтілді. 1851 жылы императорлық комиссар Сенгге Ринчен бекіністерді толықтай жаңартып, 6 ірі форт салды: екеуі сағаның оңтүстігінде – «Вэй» (威 – күш) және «Чжэнь» (震 – дауыл, діріл), үшеуі солтүстікке қарай – «Хай» (海 – теңіз), «Мэнь» (门 – қақпа), «Гао» (高 – биік), ал алтыншысы – «Шитоуфэн» (石头缝 – тас жарығы) форты солтүстік жағалаудағы кішкентай қыратқа салынды. Әр фортта үш ірі және 20 кішкентай калибрлі зеңбірек болды. Форттар ағаш пен кірпіштен салынды, сырты екі фут қалыңдықтағы бетонмен қапталды, бұл қабатталу бөлінуді болдырмау және артиллериялық оқтардың енуін азайту үшін жасалған. Форттардың биіктігі шамамен болды, және олардың өте тегіс ландшафтта орналасуы стратегиялық бақылау мүмкіндігін қамтамасыз етті.

Екінші опиум соғысы

1856 жылы қытай сарбаздары Гонконгта тіркелген, британ туымен жүзетін, пираттық, контрабанда және опиум саудасымен айналысады деген күдікпен алынған «Стрела» атты қытай кемесіне өтті. Олар 12 адамды тұтқындап, түрмеге қамады. Кемеге британ туын көтеруге рұқсат берген сертификаттың мерзімі өткенімен, қарулы қарсылық көрсетілді. Британдықтар мен француздықтар 1858 жылдың мамыр айында адмирал сэр Майкл Сеймур басшылығымен Таку бекіністерін басып алу үшін канонерлік кемелер жіберді. 1858 жылдың маусым айында Екінші Опиум соғысының бірінші кезеңі аяқталып, Тяньцзинь шарттарына қол қойылды, бұл Тяньцзиньді шетелдік саудаға ашты. 1859 жылы Қытай Пекинде шетелдік елшіліктерді құруға рұқсат бермегеннен кейін, британдық адмирал сэр Джеймс Хоуп басшылығындағы теңіз күштері Хай өзенінің аузын қорғаған бекіністерге шабуыл жасады. Осы шабуыл кезінде АҚШ теңіз күштерінің коммодоры Джозиа Тэтналл III, кейін Американ Азамат соғысы кезінде Конфедерация теңіз күштерінде қызмет еткен, британдық канонерлік кемеге көмекке келді және олардың жараланғандарын эвакуациялауды ұсынды. «Пловер» командасының командирі, контр-адмирал Джеймс Хоуп ұсынысты қабылдады және жараланғандарды алып кету үшін қайық жіберілді. Кейін Тэтналл өзінің бірнеше сарбазының ұңғыдан шыққан оқтан қара түске енгенін байқады. Оларға сұрағанда, британдықтардың зеңбірекке жетіспеушілігін айтты. Оның Вашингтонға жіберген танымал есебінде «Қан судан қалың» деп жазылған. Бұл британдық әскерлер Таку бекіністерінен ауыр шығынға ұшырағаннан кейін американдық көмекке алғаш рет мұқтаж болды және британдық және тәуелсіз американдық әскерлердің бірге шайқасқа түскен алғашқы жағдайы болды. 1860 жылы ағылшын-француз күштері Гонконгта жиналып, 1 тамызда Пей Танға десант түсірді, ал 21 тамызда Таку бекіністеріне сәтті шабуыл жасады. Содан кейін Үндістан медициналық мекемесінің госпиталь шәкірті Эндрю Фицгиббон 15 жас 3 айлық шағында Виктория кресінің ең жас иегері атанды. Бекіністер қатты қирады және генерал Сенгге Ринченнің әскері кері шегінуге мәжбүр болды. 26 қыркүйекте күштер Пекинге жетті және 13 қазанға дейін қаланы басып алды.

Боксерлер көтерілісі

Таку бекіністері шайқасынан (1900) кейін, сегіз елдің одақтас әскерлері Боксерлер көтерілісі (1899–1901) кезінде Қытайға басып кіргенде, көптеген бекіністер бұзылды. Бүгінде екі бекініс сақталған: біреуі оңтүстік жағалауда (бұрынғы «Вей» бекінісі), екіншісі Хай өзенінің солтүстік жағалауында (бұрынғы «Хай» бекінісі). Дагу форты (оңтүстік жағалауда орналасқан) 1988 жылы жөнделіп, 1997 жылдың маусымында жұртшылыққа ашылды. Жерді мелиорациялау салдарынан ол қазіргі жағалаудан біршама қашыққа орналасқан. Оның қайта жаңартылуы, оны қару-жарақ батареясы ретінде болған кездегі түріне жақындатпады (1860 жылғы шабуылдың салдары көрсетілген фотоға қараңыз), бірақ бірнеше зеңбіректер қайта құрылған оқ ату орындарына қойылды, бұл оның бұрынғы қолданылуын еске түсіреді. Қытай тіліндегі көрмеде опиум соғыстарының тарихы және бекіністердің олардағы рөлі жайлы айтылады. Хайфан жолынан солтүстікке қарай қалпына келтірілмеген бекіністерді көруге болады.