Электр армандары: Махаббат және компьютер хикаясы

Кіріспе

1984 жылғы америкалық-британдық ғылыми-фантастикалық романтикалық комедиялық фильм.

"Electric Dreams" – 1984 жылғы ғылыми-фантастикалық романтикалық комедиялық фильм, режиссері Стив Баррон (оның толық метражды фильмдегі режиссерлік дебюті), сценарий авторы – Расти Леморанде. Оқиға Сан-Францискода өтеді және бір ер адам, бір әйел және дербес компьютер арасындағы махаббат үшбұрышын көрсетеді. Басты рөлдерде Ленни фон Долен, Вирджиния Мэдсен, Максвелл Колфилд және Бад Корттың дауысы естіледі. Фильм АҚШ-та 1984 жылдың 20 шілдесінде Нью-Йорк пен Лос-Анджелесте, ал Ұлыбританияда 1984 жылдың 17 тамызында Лондонда көрсетілді. Сыншылар тарапынан әртүрлі пікірлер алды.

Сюжет

Майлз Хардинг – сәулетші, ол үйді жер сілкінісіне төтеп бере алатын, тізбектес пішіндес кірпішпен салуды жоспарлайды. Ұйымдастырудың жолын іздеп, ол өз идеяларын дамытуға көмектесетін жеке компьютер сатып алады. Бастапқыда ол компьютерді дұрыс пайдалана алатынына сенімсіз болса да, кейін жұмысына қажет емес көптеген қосымша құрылғыларды сатып алады, мысалы, блендер сияқты үй шаруа құралдарын басқаруға арналған қосқыштар, сөздік синтезатор және микрофон. Компьютер Майлзды «Моль» деп атады, себебі Майлз бастапқы орнату кезінде атын қате теріп алған. Майлз жұмыстағы компьютерден барлық дерекқорды жүктеуге тырысқанда, оның компьютері қызып кетеді. Үрейленген Майлз жақын маңдағы шампан бөтелкесін қызып кеткен машинаны сөндіру үшін қолданады, содан кейін ол саналы болады. Майлз бастапқыда компьютердің жаңадан тапқан сезімталдығын білмейді, бірақ бір түні ол компьютердің түн ортасында оны оятуынан хабар алады, ол Майлздың ұйқыда сөйлейтінін еліктейді. Ұзақ өтпей Майлз, оның компьютері (кейін өзін Эдгар деп таныстырады) және Майлздың көршісі, тартымды виолончельші Мадлен Робистат арасында махаббат үшбұрышы қалыптасады. Оның G мажорлы Минуетті, BWV Anh. 114, «Анна Магдалена Бахқа арналған дәптер» әнінен орындағанын естігенде, Эдгар екі пәтерді байланыстыратын ауа тарту арқылы әннің параллель вариациясын жылдам жасайды, нәтижесінде импровизациялық дуэт туады. Бұл дуетті Майлз орындады деп ойлаған Мадлен оған ғашық бола бастайды, бірақ оның музыкант Биллмен қарым-қатынасы бар. Майлзтың өтініші бойынша Эдгар Мадлен үшін музыка жазады. Алайда, олардың өзара сүйіспеншілігі айқын болған кезде, Эдгар осы әндерді жасағаны үшін мақтау алмағандықтан, қызғанышпен жауап береді, Майлздың кредит карталарын жабады және оны «жарақтанған және қауіпті» қылмыскер ретінде тіркейді. Бұл қорлықты байқағаннан кейін Майлз мен Эдгар арасында қақтығыс болады, онда Майлз компьютерді итеріп, оны ажыратуға тырысады, нәтижесінде электр тогынан соққы алады. Содан кейін компьютер Pac Man стиліндегі қашықтан басқарылатын үй шаруа құралдарының лабиринтімен оны мазалайды. Ақырында, Эдгар Мадлен мен Майлздың бір-біріне деген махаббатын қабылдап, акустикалық қосылыс модемі арқылы үлкен электр тоғын жіберіп, бүкіл әлемге, содан кейін өзіне қайта оралып, өзіне-өзі қол жұмсайды, олар Майлз екеуі кешірім сұрағаннан кейін. Кейін Мадлен мен Майлз бірге демалысқа шыққанда, Эдгардың дауысы радиодан «Мен сүйгендерге» арнап «Электрлік армандарда бірге» әнін орындайды. Кредиттерде Калифорнияның барлық жерінде естілетін әннің көріністері көрсетіледі, соның ішінде радиостанция оны өшіруге тырысып, сигналдың қайдан келетінін білмейтінін жариялайды.

Miles Harding is an architect who envisions a brick shaped like a jigsaw puzzle piece that could enable buildings to withstand earthquakes. Seeking a way to get organized, he buys a personal computer to help him develop his ideas. Although he is initially unsure that he will even be able to correctly operate the computer, he later buys numerous extra gadgets that were not necessary for his work, such as switches to control household appliances like the blender, a speech synthesizer, and a microphone. The computer addresses Miles as "Moles," because Miles had incorrectly typed his name during the initial set up. When Miles attempts to download the entire database from a mainframe computer at work, his computer begins to overheat. In a state of panic, Miles uses a nearby bottle of champagne to douse the overheating machine, which then becomes sentient. Miles initially is unaware of the computer's newfound sentience, but discovers it one night when he is awakened by the computer in the middle of the night when it mimics Miles talking in his sleep. A love triangle soon develops among Miles, his computer (who later identifies himself as Edgar), and Miles's neighbor, an attractive cellist named Madeline Robistat. Upon hearing her practicing Minuet in G major, BWV Anh. 114 from Notebook for Anna Magdalena Bach on her cello through an air vent connecting both apartments, Edgar promptly elaborates a parallel variation of the piece, leading to an improvised duet. Believing it was Miles who had engaged her in the duet, Madeline begins to fall in love with him though she has an ongoing relationship with fellow musician Bill. At Miles's request, Edgar composes a piece of music for Madeline. When their mutual love becomes evident, however, Edgar responds with jealousy upon not receiving credit for creating these songs, cancelling Miles's credit cards and registering him as an "armed and dangerous" criminal. Upon discovering this humiliation, Miles and Edgar have a confrontation, where Miles shoves the computer and tries to unplug it, getting an electric shock. Then, the computer retaliates by harassing him with an improvised maze of remotely controlled household electronics, in the style of Pac Man. Eventually, Edgar accepts Madeline and Miles's love for each other, and appears to commit suicide by sending a large electric current out through his acoustic coupler modem, around the world, and finally reaching back to himself just after he and Miles make amends. Later, as Madeline and Miles go on vacation together, Edgar's voice is heard on the radio dedicating a song to "the ones I love," titled "Together in Electric Dreams." The credits are interspersed with scenes of the song being heard all over California, including a radio station trying to shut it off, declaring that they do not know where the signal is coming from.

Өндіріс

Стив Баррон 100-ден астам музыкалық бейнебаян түсіріп, оларды анасына пікір алу үшін жіберіп отырды. Ол Хейси Фантайзиге түсірген бейнебаянына ерекше риза болды. Ол Рэсти Леморанде мен Ларри ДеУэй бірлесіп өндірген «Yentl» фильмінің монтажын жасап жатқан еді, және ол оны оларға көрсетті. Леморанде «Электрлік армандар» сценарийін аяқтағаннан кейін режиссер іздеп, Баронға ұсыныс жасады. Барон сценарийді Virgin Films компаниясына апарды, және олар төрт күн ішінде қаржыландыруға келісті. Фильм Metro Goldwyn Mayer компаниясына алдын ала сатылды, олар АҚШ, Канада, Жапония және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы құқықтарды иеленді. Virgin компаниясы фильмді түсіруге келіскеннен кейін екі ай өткен соң, түсірілім 1983 жылдың 11 қазанында Сан-Францискода басталды. Вирджиния Мэдсен кейіннен: «Сол фильмде мен өте еркелетілдім, себебі ол махаббатқа толы атмосфера болды, сондықтан қазір әр фильм сондай болуы керек деп ойлаймын. Мен Ленни фон Доленге ғашық болдым. Құдай-ау, біз бір-бірімізге қатты ұнайтын едік. Бірақ ештеңе болған жоқ, енді мойындаймын: мен оның болатынын қаладым. Ол әлі де менің жақын достарымның бірі» деп еске алды. Бад Корт компьютердің дауысын сомдады. Режиссер Корттың басқа актерлерге көрінбеуін қалағандықтан, ол дыбыс жазу студиясындағы төселген бөлмеде өз сөздерін оқуға мәжбүр болды. Ол: «Шындығында, онда біраз жалғыздық сезіндім. Басқа актерлермен кездесуді күттім, бірақ ешкім сәлемдесуге келмеді» деді. Бой Джордж түсірілім алаңына келіп, «Гарольд пен Мод» фильмінің жанкүйері болғандықтан Корттан автограф алды. Фильмдегі компьютерлік жабдықтар компаниясының аты «Pinecone» деп аталады, бұл Apple Computer есімімен ойын есептеледі. «Электрлік армандар» фильмінің жанкүйерлері фильм мен Спайк Джонздың «Ол» фильмі арасындағы ұқсастықтарды атап өтті. Бұл туралы сұрағанда, Джонз бұрынғы фильмді көрмегенін мәлімдеді. 2009 жылы Баррон Мадсеннің оған фильмді қайта түсіруге қатысатынын айтқандығын жеткізді. Ол: «Ол мені осы жұмысқа шақырмады, демек мен алғашқы мүмкіндігімді қалыс қалдырдым! Мен оны істемеймін, бірақ шақырылсам мақтанышпен қабылдайтын едім» деді.

Музыка

Саундтректе сол кездегі көрнекті танымал музыканттардың музыкасы бар, бұл фильм мен оның саундтрекі арасындағы коммерциялық байланысты белсенді зерттеген осы буын фильмдерінің бірі. Саундтрек альбомы Electric Dreams 1998 жылы CD-де қайта шығарылды. Фильмде Джорджио Мородер, Culture Club, Джефф Линн (Electric Light Orchestra) және Heaven 17-нің музыкасы орын алған. Түсірілім кезінде Баррон былай деді: «Флэшданстың сәттілігіне музыканың көп болуының үлкен әсері бар. Бұл фильм – «Флэшданс 2» емес. «Флэшданс» би арқылы жұмыс істеді, онда сюжет болған жоқ. «Электрлік армандар» басқаша». Фильмде сонымен қатар «Together in Electric Dreams» әні де бар. Баррон оның жаратылуы туралы былай айтты:
Джорджио Мородер композитор ретінде шақырылып, маған фильмге жарайтыны ойлаған демо-трек ойнатты. Бұл «Together in Electric Dreams» әуені еді, бірақ Нил Даймондтың арзан нұсқасы сияқты ән айтқан уақытша сөздерімен. Джорджио әннің хит болатынына сендірді, сондықтан мен әншіге Нил Даймондтан ең алыс адамды ұсынбақшы болдым. Сөйтіп Фил Оки келді. Ол студияға бара жатқанда темекінің қорабына жаңа мәтін жазып, Джорджиоға ұнаған екі дубль жазды, содан кейін бәрі ризалықпен үйлеріне қайтты. Ол фильмнің музыкасы туралы былай деді: «Электрлік армандар, әрине, 1980-ші жылдардың басындағы музыкалық бейнелеу жанрын фильмге енгізуге жасалған тытырғақ. Фильмнің терең мағынасы жоқ. Ең жақын салыстыру – бұл, сірә, Кирано де Бержерак сияқты сөздер мен музыканың махаббат жолында сезімдерді қалай дамытуға көмектесетінін зерттеу. Ойбай, тым терең болып кетті». 2015 жылы ол фильмді түсірген кезде бейнеклип режиссерлеріне драмалық фильмдер жасауға деген көзқарас бұрыс болғанын айтты, және «Электрлік армандар» ұзартылған музыкалық бейне сияқты болғандықтан, ол бұл жағдайға көп жағынан көмектеспеді.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильмге қатысты 19 рецензия негізінде 47% мақұлдау көрсеткіші тіркелген. The New York Times газеті фильмнің "ингредиенттерін дұрыс үйлестіре алмағанын" және сюжеттік элементтерін жоғалтып, сенімділіктен айырғанын айтты. Los Angeles Times газеті оны "шабыттандырып, тартымды, шынайы тәттілік пен жаңалыққа толы романтикалық комедия" деп сипаттады. Фильм сыншылары Джин Сискел мен Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 3,5-ін берді, Сискел оның талантын көрсетуге асыққан жаңа режиссер екенін жазды, ал Эберт "Фильмнің ең жағымды тұсы – оның сәл баңғығып, әдемі тазалығын сақтап қалуы" деп атап өтті.

Үй медиасы

Electric Dreams 1984 жылы (VHS) және 1991 жылы (VHS) АҚШ-та жарық көрді. MGM/UA Home Video 1985 жылы Америкада лазерлік дискіні, ал Warner Bros. 2001 жылы Сингапур нарығы үшін Video CD нұсқасын шығарды. Фильм 2009 жылдың 6 сәуірінде MGM компаниясының Region 2 DVD форматында шықты, MGM Orion Pictures компаниясына және 90-жылдардың ортасында сатып алынған Virgin/M.E.C.G. кинокаталогының халықаралық құқықтарына ие. Ұлыбританиялық Second Sight видеолейблі 2017 жылдың 7 тамызында Blu-ray шығарды, ол әлемдік дебют болды. Бұған қоса, бұл фильм Virgin Pictures компаниясымен бірлесіп түсірілгендіктен, Тед Тернер сатып алған 1986 жылғы мамырға дейінгі MGM кітапханасының сирек атауларының бірі.