Шарль Жасы (Каролингтің ұлы)

Кіріспе

772 – 4 желтоқсан 811 жылдары) – франк ақсұлы, Карл Ұлының және оның әйелі, королева Хильдегардтың ұлы. Карл Ұлының екінші ұлы Карл, өзінің үлкен, мүмкін заңды емес жарты бауыры Пепинге қарағанда жоғары дәрежеде болды. Карлға әкесі жерлерді және маңызды әскери тапсырмаларды сеніп тапсырды. 800 жылы Карл Ұлы Рим папасы Лев III тарапынан император болып жарияланды, ал осы салтанат кезінде Карл патша болып киеленді. Карл Карл Ұлының жерлерінің көп бөлігінің мұрагері ретінде тағайындалды, бірақ әкесінен бұрын қайтыс болды, империясын кіші бауыры Луи Діңге қалдырды.

Өмір

Карл 772 немесе 773 жылы франк корольі Карл Ұлы мен оның әйелі Хильдегарданың ұлы ретінде дүниеге келді. Карл Карл Ұлының екінші ұлы болды, оның Пепин есімді үлкен ағасы болды, оны Пепин Дөңгелек деп атады. 774 жылы Карл Ұлы Ломбардтар патшалығының астанасы Павияны қоршағанда, ол Хильдегарда мен ұлдарын қала сыртындағы лагерьге шақырды. 774 жылдың маусымында Карл Ұлы қаланы жаулап алып, франктардың патшасы болумен қатар Ломбардтардың да патшасы болды. Карл мен оның отбасы шілде немесе тамыз айларында Францияға қайта оралды. Карлдың балалық шағы туралы көп мәлімет жоқ. Ол барлық балаларына бос өнерді үйреткені белгілі, ал ұлдары атқа мінуге, соғысуға және аң аулауға оқытылды. 781 жылы Карл мен Хильдегарда кіші балаларын, соның ішінде ұлдары Карломан мен Людовикті Римге алып келді, ал Пепин мен Карл Францияда қалды. Римде папа Адриан I балаларды крещение берді, сол процесте Карломан Пепин деп аталды, енді ол туған ағасымен бірдей есімді болды. Жаңа аталған Пепин мен Людовик те майланып, тәж кигізілді, Пепин Ломбардтардың патшасы, ал Людовик Аквитанияның патшасы болып тағайындалды. Екі жас патшаны олардың жаңа патшалықтарына өздерінің сарайларында регенттер мен кеңесшілердің тәрбиесіне жіберді. Италия мен Аквитания Карл патшалығына қосылған жерлер еді, және оларды кіші ұлдарына беру арқылы Карл Франк патшалығының негізгі бөлігі Карл мен үлкен ағасы Пепин арасында бөлінетін мұра болуы мүмкін еді. Карл 784 жылы ересек болғанда алғашқы әскери басшылыққа тағайындалды, Саксон соғыстары кезінде Вестфалиядағы әскерге жетекшілік етті. Сол кезден бастап Карл "әкесінің орынбасары ретінде үнемі көзге түсті" және оған Саксониядағы әскерге басшылық ету жалғасты. 789 жылы Карл Ұлы Карлға Неустриядағы Мэн герцогтығына сәйкес келетін "Сенаның батысындағы патшалықты" билеу құқығын берді. Ол Мерсия королі Оффаның қызы Эльфлейдке үйленуді және франктар мен англосаксон корольі арасында одақ құруды ұсынды. Оффа келісімге келді, бірақ Карлдың қарындасы Берта да оның ұлына үйленсін деп талап етті. Бұл Карлды ренжітті, сондықтан неке орын алмады. Карл Англиядан барлық саудаға эмбарго жариялады, ол үш жылға созылды, содан кейін Йорк Алькуины келіскен шартқа қол қойылды. Карл мен оның үлкен ағасы арасында келіспеушіліктер пайда болды. Тоғызыншы ғасырдың ортасында жазған монах Вандельберт екі бауырдың әкесімен бірге Рейн өзенімен төмен саяхаттап, әрқайсысы өз қайығында кеткенін айтады. Кездейсоқ екеуі де Әулие Гоарға арналған шіркеуде тоқтады, және шіркеудің және әулиенің қасиеттілігіне қозғалғаннан кейін, "олар бауырластық келісімде және достық уәдесінде кездесті". Карл мен Пепин арасындағы бұл келіспеушілік мұрагерлік мәселесіне байланысты болды. Пепин - Химильтруданың ұлы, оның Карл Ұлымен нақты туыстығы белгісіз. 780-ші жылдары Пепин заңды емес деп есептелді, және бұрынғы франк мұрагерлік тәжірибелері ұлдарды анасының некелік статусы бойынша ажыратпағанмен, бұл айырмашылық маңызды бола бастады. Бұл Пепиннің ығыстырылуын Карлдың әкесінің науқандарындағы орынбасары ретінде тағайындалуы көрсетті, ал Пепин мұндай бұйрықтар алмады. Мендегі жерлерді алғаннан кейін Карл, Пепин үлкен болса да, "бірінші туылған" деп сипаттала бастады. 792 жылы Пепин бавариялық дворяндармен бірге Карл Ұлыны, Карлді, Пепин мен Людовикті (барлығы Регенсбургте жиналған) өлтіріп, өзін патша етіп орнату үшін сөз байласты. Бұл жоспар ашылып, Карл Ұлына хабарланды. Пепин монастырға жіберілді, ал оның көптеген серіктестері өлім жазасына кесілді. 800 жылы Карл әкесімен бірге Неустриядағы жерлерін және қорғаныстарын тексеруге барды, онда даниялық шабуылшылар шабуыл жасады, содан кейін екеуі Римге бірге сапарлады. Карл Ұлы папаның қалпына келтірілуін қадағалау үшін Римге барды. 800 жылдың 25 желтоқсанында Рождество күні Лио Карл Ұлын император етіп тағайындады және Карлді патша етіп майлады. Карл әкесі үшін маңызды лейтенант және әскери басшы болып қала берді, өйткені Карл Ұлы соңғы жылдары әскерлерді тікелей басқармады. 804 жылы Карл Рим папасы Лео III-ті Францияға соңғы сапарына солтүстікке шығарып салу құрметіне ие болды. Франк жылнамаларында 805 және 806 жылдары Карлдың богемиялықтарға, сорбтарға және басқа да славян тайпаларына қарсы сәтті жорықтары жазылған. 806 жылы Карл Ұлы Divisio Regnorum заңын шығарды, онда ол қайтыс болғаннан кейін империяның мұрагерлік жоспарлары туралы ресми түрде баяндады. Карл, жақсы ықыласта болған үлкен ұлы ретінде, мұраның ең үлкен бөлігін алды, Франк патшалығын, Саксонияны, Нордгауды және Алеманнияның бір бөлігін биледі. Людовик пен кіші Пепин Аквитания мен Италия патшалықтарында бекітілді және қосымша аумақтар алды, Алеманнияның көп бөлігі мен Бавария Пепинге берілді, ал Людовикке Прованс, Септимания және Бургундияның бір бөлігі берілді. Карл Ұлы императорлық титулдың мұрагерлігін атап көрсетпеді. Divisio сонымен қатар бауырлардың кез келгені қайтыс болған жағдайда, олардың мұрагерлерінің арасындағы бейбітшілікті де атап өтті. 808 жылы Карл даниялық король Гудфредтің шабуылына жауап ретінде франк әскерлеріне жетекшілік етті. Карл Ұлының мұрагерлік жоспарлары орындалмады. Италияның Пепині, оның қарындасы Ротруда, шешесі Гизела, Шелльдегі аббатица және туған ағасы Пепин Дөңгелек 810–811 жылдары тікелей қайтыс болды. Карл олардан кейін қайтыс болды, 811 жылдың 11 желтоқсанында. Олардың барлығы 810 жылы малдан тараған жұқпалы аурудың құрбаны болуы мүмкін. Карлдың қайтыс болған жері мен жерленген жері белгісіз. Осы қайтыстардан кейін Карл Ұлы Пепиннің ұлы Бернардты Италияның билеушісі етіп тағайындады, ал өзінің жалғыз тірі ұлы Людовикті империяның қалған бөлігінің мұрагері етіп тағайындады. Людовик 813 жылы император болып таж кигізілді және 814 жылы Карл Ұлы қайтыс болғаннан кейін толыққанды мұрагер болды.

Charles was born in 772 or 773 to the Frankish king Charlemagne and his wife Hildegard. Charles was Charlemagne's second son, having an older half brother named Pepin, called Pepin the Hunchback. In 774, as Charlemagne was besieging Pavia, capital of the Lombard Kingdom, he sent for Hildegard and his sons to join the army at the camp outside the city. Charlemagne conquered the city by June 774, becoming king of the Lombards in addition to being king of the Franks. Charlemagne and his family returned north to Francia by July or August. There is little recorded of the rest of Charles' childhood. It is known that Charlemagne had all his children educated in the liberal arts, and his sons received training in riding, combat, and hunting. In 781, Charlemagne and Hildegard brought their younger children, including their sons Carloman and Louis to Rome, leaving Pepin and Charles in Francia. In Rome, Pope Adrian I baptized the children, and in the process Carloman was renamed Pepin, now sharing a name with his half brother. The newly renamed Pepin and Louis were also then anointed and crowned, Pepin appointed king of the Lombards and Louis king of Aquitaine. The two new kings, still young children, were sent to their new kingdoms to be raised by regents and advisors in their own courts. Italy and Aquitaine were additions to Charlemagne's realm, and it is possible that in assigning them to his younger sons, Charlemagne intended the core Frankish kingdom to be a split inheritance between Charles and the elder Pepin. Charles received his first command as he came of age in 784, leading an army in Westphalia during a campaign of the Saxon Wars. From then on, Charles "gained continual prominence a his father's deputy" and he would continue to be given army commands in Saxony. In 789, Charlemagne granted Charles rule of "the kingdom west of the Seine," corresponding to the Duchy of Maine in Neustria. It was proposed that Charles wed Ælfflæd, daughter of King Offa of Mercia and forge an alliance between the Franks and the Anglo Saxon king. Offa was amenable, but insisted that Charles' sister Bertha also be married to his own son. Charlemagne was insulted by this, and the marriage did not occur. Charlemagne declared a blockade on all trade from England, which lasted three years until a treaty negotiated by Alcuin of York was agreed to. Dissension seemingly grew between Charles and his elder half brother. Wandelbert, a monk writing in the mid ninth century, recounts a story of the two brothers travelling with their father down the Rhine, each in their own boat. By chance, both stopped at the church dedicated to Saint Goar and, moved by the holiness of the church and the saint, "they now came together in brotherly concord and a pledge of friendship." This dissension between Charles and Pepin was likely over the succession. Pepin was the son of Himiltrude, whose precise relationship with Charlemagne was unclear. By the 780s, Pepin was seen as illegitimate, and though earlier Frankish inheritance practices did not distinguish sons by their mother's marital status, it seems this distinction was becoming important. This apparent sidelining of Pepin was signaled by Charles' status as his father's deputy on campaigns, while Pepin received no such commands. Following his grant of lands in Maine, Charles began to be described as primogenitus, or "first born", despite Pepin being older. In 792, Pepin conspired with Bavarian nobles to assassinate Charlemagne, Charles, Pepin and Louis (who had all gathered at Regensburg) and install himself as king. The plot was discovered and revealed to Charlemagne. Pepin was sent to a monastery and many of his co conspirators were executed. In 800 Charles joined his father in surveying his lands and defenses in Neustria where Danish pirates had been raiding, before the two travelled to Rome together. Charlemagne went to Rome to oversee the restoration of Pope Leo III. At mass on Christmas Day, 25 December 800, Leo crowned Charlemagne as emperor and anointed Charles as a king. Charles continued to be a key lieutenant and military leader for his father, as Charlemagne rarely led armies directly in his later year. In 804, Charles was assigned the privilege of escorting Leo III north on the Pope's final visit to Francia. Frankish annals record Charles' successful campaigns against the Bohemians, Sorbs, and other Slavic groups in 805 and 806. In 806, Charlemagne issued the Divisio Regnorum, which outlined formalized plans for the inheritance of the empire upon his death. Charles, as his eldest son in good favour, was given the largest share of the inheritance, with rule of Francia proper along with Saxony, Nordgau, and parts of Alemannia. Louis and the younger Pepin were confirmed in their kingdoms of Aquitaine and Italy, and gained additional territories, with most of Bavaria and Alemmannia given to Pepin and Provence, Septimania, and parts of Burgundy to Louis. Charlemagne did not address the inheritance of the imperial title. The Divisio also addressed the death of any of the brothers, and urged peace between them and between any of their nephews who might inherit. In 808, Charles led the Frankish armies that responded to the incursion of the Danish king Gudfred. Charlemagne's succession plans did not come to fruition. Pepin of Italy, along with his sister Rotrude, aunt Gisela, Abbess of Chelles, and his half brother Pepin the Hunchback died in quick succession in 810–811. Charles followed them, dying on 11 December 811. All were possibly victims of an epidemic that had spread from cattle in 810. Charles' place of death and burial are unknown. In the wake of these deaths, Charlemagne declared Pepin's son Bernard ruler of Italy, and his own only surviving son Louis as heir to the rest of the empire. Louis was crowned as emperor in 813, and would fully succeed Charlemagne upon his death in 814.