Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лингвистикалық қате түсінік
Linguistic misconception
Батыс халық мәдениетінде қытай тіліндегі "кризис" сөзі жиі "қауіп" (危) және "мүмкіндік" (机会) деген екі қытай таңбасынан тұрады деп қате айтылады. Екінші таңба – "мүмкіндік" сөзінің құрамдас бөлігі (机), бірақ ол бірнеше мағынаға ие, ал жеке тұрғанда "өзгеріс нүктесі" немесе шешімді нүкте сияқты мағына береді. Бұл қате этимология Джон Ф. Кеннеди президенттік науқанындағы сөздерінде қолданғаннан кейін кең таралды және Америка Құрама Штаттарында бизнес, білім беру, саясат және баспасөзде жиі қайталанады.
In Western popular culture, the Chinese word for "crisis" is often incorrectly said to comprise two Chinese characters meaning 'danger' (, [[wikt:危) and 'opportunity' (, ). The second character is a component of the Chinese word for opportunity (, ), but has multiple meanings, and in isolation means something more like 'change point' or inflection point. The mistaken etymology became a trope after it was used by John F. Kennedy in his presidential campaign speeches and is widely repeated in business, education, politics and the press in the United States.
Шығу тегі
Пенсильвания университетінің синологы Виктор Х. Мейр "вейджи" сөзінің "қауіп" және "мүмкіндік" деп кең таралған түсінігі ағылшын тілді әлемде "жалған түсінік" екенін айтады. Бірінші таңба (wikt:危) шынында да "қауіпті" немесе "нашар" мағынаны білдіреді, бірақ екінші, мағынасы өте кең таңба жеке алғанда "мүмкіндік" емес, көбірек "өзгеріс нүктесі" дегенді білдіреді. Шатасудың себебі, екінші таңба қытай тіліндегі "мүмкіндік" сөзінің бір бөлігі болып табылуында.
Sinologist Victor H. Mair of the University of Pennsylvania states the popular interpretation of weiji as "danger" plus "opportunity" is a "widespread public misperception" in the English speaking world. The first character ([[wikt:危) does indeed mean "dangerous" or "precarious", but the second, highly polysemous, character does not mean "opportunity" in isolation, but something more like "change point". The confusion likely arises from the fact that the character for is a component of the Chinese word for "opportunity", .
Тарих
Америка тілшісі Бенджамин Циммер қытай тіліндегі "кризис" терминінің алғашқы кездесуін 1938 жылы Қытайдағы миссионерлерге арналған журналдың анонимді редакторы жазған мақаласында тапқан. Америкалық зиялы Льюис Мамфорд 1944 жылы: "Қытайша "кризис" символы екі элементтен тұрады: бірі қауіпті, екіншісі мүмкіндікті көрсетеді", - деп жазған арқылы осы идеяның таралуына үлес қосты. Дегенмен, АҚШ-та Джон Ф. Кеннеди 1959 және 1960 жылдары президенттік науқанында сөйлеген сөздерінде осы тропты қолданғаннан кейін, бәлкім Мамфордты қайталап айтқаннан кейін, оның қолданылуы кеңірек таралды.
American linguist Benjamin Zimmer has traced mentions in English of the Chinese term for "crisis" as far as an anonymous editorial in a 1938 journal for missionaries in China. The American public intellectual Lewis Mumford contributed to the spread of this idea in 1944 when he wrote: "The Chinese symbol for crisis is composed of two elements: one signifies danger and the other opportunity." However, its use likely gained momentum in the United States after John F. Kennedy employed this trope in presidential campaign speeches in 1959 and 1960, possibly paraphrasing Mumford:
Содан бері бұл сөз американдық бизнес-консультанттар мен мотивациялық спикерлер үшін кең таралған мемге айналды, сондай-ақ білім беру мекемелерінде, саясатта және бұқаралық ақпарат құралдарында да танымал болды. Мысалы, 2007 жылы АҚШ Мемлекеттік хатшысы Кондолиза Райс оны Таяу Шығыстағы бейбіт келіссөздерінде пайдаланды. Бұрынғы вице-президент Ал Гор көптеген рет, мысалы, АҚШ Өкілдер палатасы алдындағы куәлігінде, "Ұлы қайғы" кітабының кіріспесінде және Нобель бейбіт сыйлығын қабылдау кезінде қолданды. Бенджамин Циммер осы оқиғаның танымал болуын риторикалық құрал ретінде "қолайлылығымен", оптимистік "әрекетке шақырумен" және "тілекке қарсы ойлаумен" байланыстырады.
The word has since become a staple meme for American business consultants and motivational speakers, as well as gaining popularity in educational institutions, politics and the popular press. For example, in 2007, Secretary of State Condoleezza Rice applied it during Middle East peace talks. Former Vice President Al Gore has done so numerous times, such as in testimony before the U. S. House of Representatives, in the introduction of An Inconvenient Truth, and in his Nobel Peace Prize acceptance lecture. Benjamin Zimmer attributes the appeal of this anecdote to its "handiness" as a rhetorical device and optimistic "call to action", as well as to "wishful thinking".