Кіріспе

Жоғары соқпақ бұзылуынан туындаған симптомдар тобы. Жоғары соқпақ бұзылуы синдромы (SVCS) – жүрекке қан тасымалдайтын қысқа, кең тамыр – жоғарғы соқпақтың бұзылуынан туындаған симптомдар тобы. Көптеген жағдайларда, себебі қатерлі ісіктер болып табылады, ең көп кездесетіні өкпе қатерлі ісігі және Ходжкин емес лимфома, олар тікелей жоғарғы соқпақтың қабырғасын қысып немесе жаулап алады. Қатерлі емес себептердің таралуы артып келеді, себебі тамыр ішіндегі құрылғыларды (мысалы, тұрақты орталық веноздық катетерлер және кардиостимуляторлар мен дефибрилляторлардың электродтарын) қолдану кеңейді, бұл тромбозға алып келуі мүмкін. Басқа қатерлі емес себептерге орталық кеуде қуысының қатерсіз ісіктері, аорта аневризмасы, инфекциялар және фиброздық медиастинит жатады. Белгілі бір ерекшеліктері – бет пен қолдың ісінуі (артық сұйықтықтан туындаған ісік) және кеуде қабырғасының алдыңғы бөлігіндегі кеңейген жапсарлас тамырлардың пайда болуы. Ысқырық және жөтел жиі кездеседі; жұту қиындығы жағдайлардың 11%-ында, бас ауруы 6%-ында, стридор (құйрықша дауысы) 4%-ында тіркеледі. Симптомдар сирек өмірге қауіпті болады, бірақ тілдің таңдауының ісінуі тыныс алуды қиындатуы мүмкін, мидың ісінуі сананың төмендеуіне әкелуі мүмкін, ал SVCS жағдайларының 5%-дан кемінде ауыр неврологиялық симптомдар немесе тыныс алу жолдарының бұзылуы туралы хабарламалар келіп түседі. Жоғары соқпақ бұзылуы синдромының жоғалуы тікелей негізгі қысылуты емдеумен байланысты.

Емдеу

Емдеудің бірнеше әдісі бар, олар негізінен мұқият дәрілік терапия мен хирургиядан тұрады. Глюкокортикоидтар (мысалы, преднизон немесе метилпреднизолон) ісіктің инвазиясына және ісікті қоршаған ісінуге (эдемаға) қабыну реакциясын азайтады. Глюкокортикоидтар ісік стероидтарға сезімтал болғанда, мысалы лимфомаларда, ең тиімді болады. Сонымен қатар, диуретиктер (мысалы, фуросемид) жүрекке веналық қан ағымын азайту үшін қолданылады, бұл қысымды жеңілдетеді. Жедел жағдайда интервенциялық радиолог жүзеге асыратын эндоваскулярлық стентилеу симптомдарды 12-24 сағат ішінде азайтуға көмектеседі және қауіптері де минималды. Егер науқасқа тыныс алуға көмек қажет болса, ол қап/клапан/маска арқылы, екі деңгейлі оң қысымды тыныс жолы (BiPAP), үздіксіз оң қысымды тыныс жолы (CPAP) немесе жасанды тыныс алу арқылы болсын, ерекше сақтық қажет. Тыныс жолының қысымын арттыру бұрынғыдан зақымдалған жоғарғы қуыс венаны (SVC) одан әрі қысып, веналық қан ағымын, сондай-ақ жүрек шығысын және ми мен коронарлық артерияларға қан ағымын азайтуы мүмкін. Эндотрахеалдық интубация кезінде седация ЭТ түтігін орналастыруға мүмкіндік бергенге дейін науқастың өздігінен тыныс алуына рұқсат етілуі керек, ал мүмкін болған жағдайда тыныс жолының қысымын төмендету керек.

Болжам

Симптомдар көбінесе ем сәулесімен емдеуден бастап бір ай ішінде жеңілдейді. Дегенмен, ем алған жағдайда да пациенттердің 99% екі жарым жылдың ішінде қайтыс болады. Бұл жағдайдың 90% - ында қатерлі ісіктерге байланысты. Аурудың орташа басталу жасы – 54 жас.