Кіріспе
Жоғары соқпақ бұзылуынан туындаған симптомдар тобы. Жоғары соқпақ бұзылуы синдромы (SVCS) – жүрекке қан тасымалдайтын қысқа, кең тамыр – жоғарғы соқпақтың бұзылуынан туындаған симптомдар тобы. Көптеген жағдайларда, себебі қатерлі ісіктер болып табылады, ең көп кездесетіні өкпе қатерлі ісігі және Ходжкин емес лимфома, олар тікелей жоғарғы соқпақтың қабырғасын қысып немесе жаулап алады. Қатерлі емес себептердің таралуы артып келеді, себебі тамыр ішіндегі құрылғыларды (мысалы, тұрақты орталық веноздық катетерлер және кардиостимуляторлар мен дефибрилляторлардың электродтарын) қолдану кеңейді, бұл тромбозға алып келуі мүмкін. Басқа қатерлі емес себептерге орталық кеуде қуысының қатерсіз ісіктері, аорта аневризмасы, инфекциялар және фиброздық медиастинит жатады. Белгілі бір ерекшеліктері – бет пен қолдың ісінуі (артық сұйықтықтан туындаған ісік) және кеуде қабырғасының алдыңғы бөлігіндегі кеңейген жапсарлас тамырлардың пайда болуы. Ысқырық және жөтел жиі кездеседі; жұту қиындығы жағдайлардың 11%-ында, бас ауруы 6%-ында, стридор (құйрықша дауысы) 4%-ында тіркеледі. Симптомдар сирек өмірге қауіпті болады, бірақ тілдің таңдауының ісінуі тыныс алуды қиындатуы мүмкін, мидың ісінуі сананың төмендеуіне әкелуі мүмкін, ал SVCS жағдайларының 5%-дан кемінде ауыр неврологиялық симптомдар немесе тыныс алу жолдарының бұзылуы туралы хабарламалар келіп түседі. Жоғары соқпақ бұзылуы синдромының жоғалуы тікелей негізгі қысылуты емдеумен байланысты.
Superior vena cava syndrome (SVCS), is a group of symptoms caused by obstruction of the superior vena cava ("SVC"), a short, wide vessel carrying circulating blood into the heart. The majority of cases are caused by malignant tumors within the mediastinum, most commonly lung cancer and non Hodgkin's lymphoma, directly compressing or invading the SVC wall. Non malignant causes are increasing in prevalence due to expanding use of intravascular devices (such as permanent central venous catheters and leads for pacemakers and defibrillators), which can result in thrombosis. Other non malignant causes include benign mediastinal tumors, aortic aneurysm, infections, and fibrosing mediastinitis. Characteristic features are edema (swelling due to excess fluid) of the face and arms and development of swollen collateral veins on the front of the chest wall. Shortness of breath and coughing are quite common symptoms; difficulty swallowing is reported in 11% of cases, headache in 6% and stridor (a high pitched wheeze) in 4%. The symptoms are rarely life threatening, though edema of the epiglottis can make breathing difficult, edema of the brain can cause reduced alertness, and in less than 5% of cases of SVCO, severe neurological symptoms or airway compromise are reported. Resolution of superior vena cava syndrome is directly related to the treatment of the underlying compression.
Емдеу
Емдеудің бірнеше әдісі бар, олар негізінен мұқият дәрілік терапия мен хирургиядан тұрады. Глюкокортикоидтар (мысалы, преднизон немесе метилпреднизолон) ісіктің инвазиясына және ісікті қоршаған ісінуге (эдемаға) қабыну реакциясын азайтады. Глюкокортикоидтар ісік стероидтарға сезімтал болғанда, мысалы лимфомаларда, ең тиімді болады. Сонымен қатар, диуретиктер (мысалы, фуросемид) жүрекке веналық қан ағымын азайту үшін қолданылады, бұл қысымды жеңілдетеді. Жедел жағдайда интервенциялық радиолог жүзеге асыратын эндоваскулярлық стентилеу симптомдарды 12-24 сағат ішінде азайтуға көмектеседі және қауіптері де минималды. Егер науқасқа тыныс алуға көмек қажет болса, ол қап/клапан/маска арқылы, екі деңгейлі оң қысымды тыныс жолы (BiPAP), үздіксіз оң қысымды тыныс жолы (CPAP) немесе жасанды тыныс алу арқылы болсын, ерекше сақтық қажет. Тыныс жолының қысымын арттыру бұрынғыдан зақымдалған жоғарғы қуыс венаны (SVC) одан әрі қысып, веналық қан ағымын, сондай-ақ жүрек шығысын және ми мен коронарлық артерияларға қан ағымын азайтуы мүмкін. Эндотрахеалдық интубация кезінде седация ЭТ түтігін орналастыруға мүмкіндік бергенге дейін науқастың өздігінен тыныс алуына рұқсат етілуі керек, ал мүмкін болған жағдайда тыныс жолының қысымын төмендету керек.
Болжам
Симптомдар көбінесе ем сәулесімен емдеуден бастап бір ай ішінде жеңілдейді. Дегенмен, ем алған жағдайда да пациенттердің 99% екі жарым жылдың ішінде қайтыс болады. Бұл жағдайдың 90% - ында қатерлі ісіктерге байланысты. Аурудың орташа басталу жасы – 54 жас.