Кіріспе

Италиялық жазушы және заңгер (1664–1718)

Джованни Винченцо Гравина (20 қаңтар 1664 – 6 қаңтар 1718) – итальяндық әдебиетші және заңгер. Ол Калабриядағы Козенца қаласына жақын Роджано Гравина деген шағын қалада дүниеге келген. Ол ақын Метастазионы асырап алған әкесі болды.

Өмірбаян

Джованни Винченцо Гравина Козенца қаласының жанындағы Роджано деген шағын қалада, жақсы жағдайдағы отбасында дүниеге келді. Ол ерте жасында анасының інісі, ақын және философ ретінде белгілі болған Грегорио Калопрезеден білім алуға жіберілді. Бұл оның білімінде шешуші тәжірибе болды: оның ұстазы оны классикалық біліммен ғана емес, сонымен қатар «жаңа ғылымның» әдістерімен және көзқарастарымен таныстырды. Калопрезе Калабрияға Неапольден оралған еді, онда ол Галилей, Декарт және Пьер Гассендидің идеяларын Оңтүстік Италия бойынша таратумен айналысқан Accademia degli Investiganti (Зерттеушілер академиясы) мүшесі болған. 1680 жылы Гравина заңгерлік білім алу үшін Неапольге көшті, оқу кезінде ол ерекше түрде 16 ғасырдың көрнекті гуманистеріне, заңгерлер мен ғалымдарға ден қойды. Сонымен қатар ол Грегорио Мессере мектебінде грек тілін жетілдірді. Ол тез арада Франческо Д'Андреаның ізбасарлары арқылы заң саласындағы елорданың ең прогрессивті мәдени орталарына енді. Неаполь – түрлі философиялық және діни бағыттардың тоғысқан және салыстырылған орталығы болды. Оларға неоаристотельдік және томистік дәстүрлерге, сондай-ақ янсенистік, квиетистік және антииезуиттік бағыттарға қарсы пікір таластар кірді. Гравинаның алғашқы басылған еңбегі моральдық және діни сипатта болды: Hydra mistica (1691), одан кейін сол материалға негізделген шағын жұмыстар жарық көрді. Осы уақыт аралығында Неапольде ол болашақ папа Иннокентий XII Антонио Пигнателли кардиналының құрметіне ие болды, ол 1689 жылы оны өзінің өкілі ретінде Римге шақырды. Гравина сол жылдары Рим астанасының біршама тұншықтырған атмосферасына Неапольде қатысқан жанды пікірталастардың рухын әкелді. 1690 жылы ол Римдегі Аркадия академиясын құрушылардың бірі болды. Римде ол 1692-1696 жылдары әдеби сипаттағы, немесе тарихи зерттеулермен, немесе моральдық немесе эстетикалық сынмен сипатталатын көптеген жазбаларды жазды, олардың көпшілігі Иннокентий XII-ге арналған түрлі Opuscula жинағында біріктірілді (1696). Ол сондай-ақ бірнеше мемлекеттік қызметтерге тағайындалды, оның ішінде 1699 жылы Ла Сапиенца университетінің Азаматтық құқық факультетінің төрағасы болып тағайындалды, университеттің осы уақытқа дейін жайлы болған жағдайын жақсарту және қайта ұйымдастыру кезінде. 1703 жылы ол Канондық құқық кафедрасына ауысты. Иннокентий XII-ден Гравина түрлі шіркеулік наградаларды алды, бірақ дін қызметкері болуға құлшынбағандықтан олардан бас тартты. Оның еуропалық ой ағымдарына ашықтығы Куриядағы консервативті топтармен бірнеше дау-дамайға әкелді, оларды ол көбінесе үлкен күш-жігермен шешті. 1701 жылы Гравина өзінің басты еңбегінің алғашқы нұсқасын жариялады, Originum juris civilis libri tres, ол 1704 жылы аяқталды, 1708 жылы Лейпцигте түпкілікті басылымда жарық көрді және бірнеше рет қайта басылды. Еуропаның барлық аймақтарында бағаланған «Түпнұсқалар» Рим құқығының тарихы және табиғи құқықтар мен құқықтың тарихилығы арасындағы қарым-қатынас тақырыбы бойынша 19 ғасырға дейін стандартты анықтама болып табылды. Гравинаның әдеби қызығушылықтары, эстетикалық теорияға қосқан үлесі және тарихи зерттеулерге деген қызығушылығы сол кезеңде көптеген жазбаларда көрініс тапты: ең маңызды еңбектердің арасында Ragion poetica (1708) және Orationes жинағы (1712) ерекше аталады. 1711 жылы Аркадия академиясында жарылыс болды, оған қарсы Гравина және оның ізбасарлары Кирина академиясын құрды. 1714-16 жылдары Гравина Калабрияда демалып, Калопрезеден мұраға қалған мүлікті басқарды. Өмірінің соңғы жылдары Гравина заң және әдеби тақырыптар бойынша жариялауды жалғастырды, тіпті сол кезде жоғары бағаланған трагедиялар да жазды. Ол сондай-ақ Неапольдік ортамен байланысты қалпына келтірді, Неаполи Корольдігінің астанасына жиі саяхаттап, онда түрлі еңбектерді жариялады. Ол 1718 жылы Римде қайтыс болды. 1718 жылы қайтыс болған кезде оны ең жақын достары мен ізбасарларының бірі Пьетро Метастазио жұбатты. Гравинаны анасы қалдырды, оған Калабриядағы мүлкін қалдырды. Римдегі мүлігі Метастазиоға қалдырылды. Гравинаның белгілі шәкірттерінің арасында Лоренцо Гори және Орацио Филиппо Бьянки болды.

Шығармалары

Гравина көптеген білімді еңбектердің авторы болды, оның ең бастысы – 3 томдық (1713) «Origines juris civilis» және «De Romano imperio» (1712). Гравинаның ең жақсы есте қалған еңбегі – 1708 жылы алғаш жарияланған поэзия туралы трактаты: «Della Ragion Poetica libri due», онда ол поэзияны азаматтық жаңаруға шабыттандыру күші бар интуитивті және қиялды білім түрі деп анықтайды. Гравина поэтиканы рационалдық бастапқы қағидалардан туындаған ғылым ретінде дамытуға тырысады және поэзияның өзін философиялық шындықты бейне мен сезім арқылы жеткізетін, танымның алғашқы және толық емес түрі деп қарастырады. Осы және ол ежелгілерді (Гомер мен Данте) зерделілерден (Виргилий мен Торквато Тассодан) жоғары қоюы, Виконың 1725 жылғы «Жаңа ғылымына» қашықтан меңзеп тұрады.