Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Этель Лилиан Войнич (Буль; 11 мамыр 1864 – 27 шілде 1960) – ирландта туған романіст және музыкант, сондай-ақ бірнеше революциялық қозғалысты қолдаушы. Ол Коркте дүниеге келді, бірақ Ланкаширде өсті. Войнич қанағаттанарлық Виктория дәуірі әдебиеттерінде ғана емес, сонымен қатар орыс эмигранттары арасында да маңызды тұлға болды. Ол ең бастысы «Жанкүйер» романымен танымал, ол өмірінде, әсіресе Кеңес Одағында, үлкен танымаллыққа ие болды.
Irish writer and musician
Ethel Lilian Voynich ( Boole; 11 May 1864 – 27 July 1960) was an Irish born novelist and musician, and a supporter of several revolutionary causes. She was born in Cork, but grew up in Lancashire, England. Voynich was a significant figure, not only on the late Victorian literary scene, but also in Russian émigré circles. She is best known for her novel The Gadfly, which became hugely popular in her lifetime, especially in the Soviet Union.
Өмір
Этель Лилиан Буль 1864 жылдың 11 мамырында Корк қаласының Баллинтемпл ауданындағы Блэкрок пен Личфилд Коттеджде ағылшын ата-аналарының кіші қызы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі – Бульдік логиканың негізін қалаушы математик Джордж Буль, ал анасы – математик және педагог Мэри Эверест, Джордж Эвересттің немересі және 20 ғасырдың басындағы «Crank» журналына мақала жазған автор. Оның әкесі ол дүниеге келгеннен кейін алты ай өткен соң қайтыс болды. Анасы қыздарымен бірге туған Англияға оралды және Лондонның Куинс колледжінде кітапханашы болып тағайындалғанға дейін мемлекеттік зейнетақымен күн көріп отырды, себебі бұл оның денсаулығына жақсы әсер етеді деп ойлады. Ол «діншіл фанат және садист» деп сипатталды.
Ethel Lilian Boole was born on 11 May 1864, at Lichfield Cottage, Blackrock, Ballintemple, Cork, the youngest daughter of English parents, mathematician George Boole (father of Boolean logic), and mathematician and educationalist Mary Everest, who was the niece of George Everest and a writer for Crank, an early 20th century periodical. Her father died six months after she was born. Her mother returned to her native England with her daughters, and was able to live off a small government pension until she was appointed librarian at Queen's College, London. believing that it would be good for her health. Described as "a religious fanatic and sadist",
1890 жылы ол Сибирден қашып келген поляк революционері Михаль Хабданк Войничпен танысты. Көп ұзамай ол Этель Бульдің өмірлік серігіне айналды. 1895 жылы олар бірге тұрып, өзін Миссис Войнич деп атай бастады. Олар 1902 жылы үйленді. Этель Лилиан Войнич 1960 жылдың 27 шілдесінде 96 жасында қайтыс болды. Оның өсиеті бойынша денесі өртеліп, күлі Нью-Йорк қаласындағы Орталық саябаққа шашылды.
In 1890, she met Michał Habdank Wojnicz, a Polish revolutionary who had escaped from Siberia. Soon he also became Ethel Boole's life partner. By 1895, they were living together and she was calling herself Mrs. Voynich. They married in 1902. Ethel Lilian Voinich died on 27 July 1960 at the age of 96. According to her will, her body was cremated, and the ashes scattered over Central Park in New York City.
Райлимен араласқан деген айып
Британдық журналист Робин Брюс Локхарттың сөзіне қарағанда, Сидни Рейли – эмигранттар барлау желісінде жұмыс істейтін, Шотландиялық соттың арнайы бөлімшесіне қарасты ресейлік агент – 1895 жылы Лондонда Этель Войничпен кездескен. Локхарт, оның әкесі Р. Х. Брюс Локхарт Рейлиді жақсы білген, Рейли мен Войничтің қарым-қатынаста болғанын және Италияға бірге саяхаттағанын айтады. Олардың махаббаты барысында Рейли өзінің жан тереңін ашып, тыңшылық қызметінің тарихын оған жеткізген. Олардың шағын романынан кейін Войнич «Гадфлай» романын жариялады, оның басты кейіпкері Артур Бертон Рейлидің прототипі болды. 2004 жылы жазушы Эндрю Кук Рейли Войнич пен оның саяси қызметі туралы Метрополитен полициясының арнайы бөлімшесінің қызметкері Уильям Мелвиллге хабарлаған болуы мүмкін деген болжам жасады. 2016 жылы Этель Войничтің өмірбаянын жазуға тырысқан Энн Фримантл мен Этельдің Хинтон әулетінен туысы арасындағы мұрағаттағы хат алмасудан жаңа деректер табылды. Деректер Рейли мен оның арасында 1895 жылы Флоренцияда белгілі бір қарым-қатынас болғанын көрсетеді.
According to the British journalist Robin Bruce Lockhart, Sidney Reilly – a Russian born operative employed by the émigré intelligence network of Scotland Yard's Special Branch – met Ethel Voynich in London in 1895. Lockhart, whose father, R. H. Bruce Lockhart knew Reilly, claims that Reilly and Voynich had a sexual liaison and voyaged to Italy together. During their romance Reilly is said to have bared his soul and revealed to her the story of his espionage activities. After their brief affair, Voynich published The Gadfly, whose central character Arthur Burton was based on Reilly. In 2004, writer Andrew Cook suggested that Reilly may have been reporting on Voynich and her political activities to William Melville of the Metropolitan Police Special Branch. In 2016, new evidence surfaced from archived communication between Anne Fremantle, who attempted a biography of Ethel Voynich, and a relative of Ethel's on the Hinton side. The evidence demonstrates that a liaison of some sort took place between Reilly and her in Florence, 1895.
Құсқыр
Ол ең алдымен өзінің "Гадфлай" атты тұңғыш романымен танымал, ол алғаш рет 1897 жылы АҚШ-та (маусым) және Ұлыбританияда (қыркүйек) жарық көрді. Роман Италиядағы халықаралық революционердің күресін баяндайды, ол Джузеппе Маццини тұлғасына негізделген. Бұл роман Кеңес Одағында өте танымал болды, идеологиялық тұрғыдан пайдалы саналғандықтан ең көп сатылған және міндетті оқу кітабына айналды; осы себептерге байланысты роман Қытай Халық Республикасында да сұранысқа ие болды. Войнич қайтыс болған кезде "Гадфлай" романының Совет Одағында 2,5 миллион данасы сатылған, одан екі ресейлік фильм түсірілді – біріншісі 1928 жылы Совет Грузиясында ("Кразана") және тағы 1955 жылы. Тарихшы Марк Мазовер "Гадфлайды" "19 ғасырдың соңындағы радикалды ағылшын романы" деп сипаттайды, оны оның әкесі Макс Мазовер 1907 жылы Ресей империясының құрамындағы Вильна қаласында (қазіргі Вильнюс, Литва) идиш тіліне аударған. Оның драматикалық сюжеті Ресейдегі бостандық күресінің аллегориясы болып табылады. Роман Ресейдегі социалистер арасында кеңінен таралған, сонымен қатар прогрессивті көзқарастағы адамдарға да қатты әсер етіп, Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай Ұлыбританияда үлкен танымалдылыққа ие болды. Әйгілі британдық "Шпиондар шебері" Сидни Рейли өзінің кейіпкерін Войничтің басты кейіпкерінен үлгі алған немесе Войничтің кейіпкеріне үлгі болған деген болжам бар. Рейли, өз кезегінде, Ян Флеминг үшін "Сынық соғыс" дәуіріндегі ең танымал ойдан шығарылған тыңшы Джеймс Бондтың прототипі болды. 1955 жылы совет режиссері Александр Файнцимер түсірген романның экранизациясында композитор Дмитрий Шостакович музыкасын жазған (қараңыз: "Гадфлай" сюитасы). Романтикалық үлгідегі кейбір бөлімдермен бірге Шостаковичтің "Гадфлай" тақырыбы 1980-ші жылдары BBC телесериалы "Рейли, Шпиондар шебері" сериалдарында да қолданылды. 1980 жылы роман тағы да телесериал ретінде бейімделді – "Гадфлай", онда Сергей Бондарчук Әке Монтанелли рөлін сомдады. Романның әртүрлі бейімделулері бар, оның ішінде кем дегенде үш опера және екі балет.
She is most famous for her first novel The Gadfly, first published in 1897 in the United States (June) and Britain (September), about the struggles of an international revolutionary in Italy who was loosely based on the figure of Giuseppe Mazzini. This novel was very popular in the Soviet Union and was the top bestseller and compulsory reading there, where it was seen as ideologically useful; for similar reasons, the novel has been popular in the People's Republic of China as well. By the time of Voynich's death The Gadfly had sold an estimated 2,500,000 copies in the Soviet Union and had been made into two Russian movies, first in 1928 in Soviet Georgia (Krazana) and then again in 1955. Historian Mark Mazower describes The Gadfly as ‘a radical fin de siècle English novel’ translated into Yiddish by his grandfather, Max Mazower, being published in 1907 in Vilna, then part of the Russian Empire, now Vilnius, Lithuania. Its dramatic story serves as an allegory for the struggle for liberty in Russia. Not only did it circulate widely among socialists in Russia, it appealed enormously to people of progressive ideas elsewhere with soaring popularity in Britain towards the end of the First World War. Sidney Reilly, the famous British “Ace of Spies” is said to have either modelled himself on or served as a model for Voynich's hero. Reilly, in turn, was used by Ian Fleming as a model for James Bond, the most famous fictional spy of the Cold War. The 1955 film of the novel, by the Soviet director Aleksandr Fajntsimmer is noted for the fact that composer Dmitri Shostakovich wrote the score (see The Gadfly Suite). Along with some other excerpts, the Romance movement has since become very popular. Shostakovich's Gadfly theme was also used in the 1980s, in the BBC TV series Reilly, Ace of Spies. In 1980 the novel was adapted again as a TV miniseries The Gadfly, featuring Sergei Bondarchuk as Father Montanelli. Various other adaptations exist, including at least three operas and two ballets.