Кіріспе

1975 жылғы американдық тарихи мелодрама фильмі

«Мандинго» – 1975 жылғы американдық тарихи мелодрама фильмі. Фильм соғыстан бұрынғы Оңтүстікте Атлант мұхитындағы құл саудасына тоқталады. Фильмнің атауы мандинка халқына сілтеме жасайды, олар «Мандинго» деп аталады және жекпе-жектерге жақсы құлдар ретінде сипатталады. «Paramount Pictures» үшін Дино Де Лаурентис продюсерлік еткен фильмді Ричард Флейшер түсірді. Норман Векслердің сценарийі Кайл Онстотттың 1957 жылғы «Мандинго» романы мен Джек Кирклендтің 1961 жылғы «Мандинго» пьесасы (романның негізінде жазылған) бойынша жазылған. Фильмде Перри Кинг қатыгез құл иесі Уоррен Максвеллдің (Джеймс Мейсон) ұлы Хаммондтың рөлін ойнайды. Хаммонд әкесінің плантациясындағы құл әйелдерді зорлағаны мәлім, ал әкесі оған ақ әйелге үйленіп, қара тегі жоқ немерелерге ие болуын бұйырады. Хаммонд өзінің туысы Бланшқа (Сьюзан Джордж) үйленеді, ол оның қара сүйіктісі Элленге (Бренда Сайкс) әйеліне қарағанда көбірек көңіл бөлгеніне қызғанады, соның салдарынан Бланш мандинголық жауынгер құл Медені (Кен Нортон) өзімен жыныстық қатынасқа түсуге мәжбүр етеді. «Мандинго» шыққан кезде сыншылардың терісіне тиді. Бірақ кейіннен фильмге деген қабылдау жақсарды. Ол ірі студияның жасаған үлкен бюджеттік қанау фильмі, американдық құлдық туралы, африкалық американдықтарға қарсы жасалған тарихи қасіреттерді зерттейтін немесе лагерь стиліндегі туынды ретінде қарастырылды. Фильм кассада табысқа ие болды және 1976 жылғы «Драм» атты жалғасы шықты, онда Нортон басқа рөлде, ал Уоррен Оутс Хаммонд рөлінде ойнады.

Сюжет

Америка Құрама Штаттарының терең оңтүстігінде, Америка Азаматтық соғысына дейін, Falconhurst - толғау Уоррен Максвеллге тиесілі және негізінен оның ұлы Хаммонд басқаратын плантация. Хаммонд пен оның туысы Чарльз екі адамға да қонақжайлық ретінде қара әйелдер берілетін плантацияға барады. Хаммонд Еленді таңдап алады, ол әлі де пәк. Ол да, Хаммонд та Чарльздың басқа әйелді қорлап, зорлағанын көріп отыр, Чарльз оған ұнайды деп мәлімдейді. Хаммонд Элленнен бұл шындық па деп сұрайды, ал ол "жоқ" дейді. Содан кейін Хаммонд Элленмен ұйықтайды. Уоррен Максвелл оған үйленуге қысым жасайды, сондықтан Хаммонд өзінің ағасы Чарльздан қашу үшін үйінен қашуға асыққан өзінің туған інісі Бланшаны таңдайды. Ол Чарльзмен инцест қарым-қатынаста болғанын білдіреді. Үйлену тойынан кейін Хаммонд оның пәк емес екеніне сенімді, Бланш бұл пікірді жоққа шығарады. Бал айынан қайтып келе жатқанда, Хаммонд Елленді ұстап тұрған плантацияға оралады және оны өзінің жыныстық құлы ретінде сатып алады. Ақырында, ол қызына шын көңілден көңіл бөледі. Осы арада Хаммонд Ганимед есімді мандинго құлын сатып алады. "Мед" деген лақап атпен белгілі құл Хаммонд үшін боксшы ретінде жұмыс істейді. Ол терісін қатайту үшін қатты ыстық тұзды суға толы үлкен қазанға сіңіріледі. Хаммонд Меда мен Перлді де тұқымдайды, бірақ Перл Меданың қан туысы. Хаммонд Медтің жекпе-жегіне көп ақша салады. Хаммондтан бас тартқан Бланш күні бойы ештеңе істемейтін, шарапшыл адамға айналады. Хаммонд жалғыз жұмыс сапарында болғанда, Бланш Елленнің жүкті екенін біледі. Бала Хаммондтың баласы деп есептегенде, Бланш Элленді жеңеді. Элен қашып кетеді, бірақ баспалдақтан құлап түсіп, түсік жасайды. Хаммонд (Эленнің сәбиі босатылатындығын уәде еткен) Фалькнхерстке оралып, Эленнің сәбиін жоғалтып алғанын біледі. Уорреннің денесіне зақым келтірумен қорқытқанда, Эллен оған түсік жасатқандығын айтпайды. Хаммонд Эленге кешкі асқа қызмет еткенде киетін бір жұп рубин құлаққап береді. Хаммонд сәйкес келетін алқаны Бланшаға берді, ол Элленнің Хаммондтың жақтырмасын көріп, ашуланады. Хаммонд тағы да жұмыс сапарына шығып, Елленді де өзімен бірге алып кетеді. Мас Бланш Медеге өзінің бөлмесіне келуін талап етеді. Басқа құлдар оны тоқтатуға тырысса да, Меде бұйрықты орындайды. Бланш Медеге егер ол онымен жыныстық қатынасқа түспесе, оны зорлауда айыптайтынын айтады, сондықтан ол бірнеше рет онымен бірге түнеуге мәжбүр болады. Хаммонд плантацияға оралады. Хаммонд пен Бланш үйленгеннен бері көп уақыт өтті, ал Уоррен Максвелл немересі бар екеніне күмән келтіреді. Уоррен некелері қиын екенін сезініп, Хаммонд пен Бланшаны бір бөлмеге қамап қояды және олар татуласпайынша оларды шығаруға рұқсат бермейді. Олар солай деп санайды. Біраз уақыттан кейін Бланш жүкті екенін хабарлайды, бірақ сәби дүниеге келгенде, оның аралас нәсіл екені анық болады. Скандланды болдырмау үшін дәрігердің нұсқауы бойынша баланың көктамырынан қан кетуіне жол беріледі. Бланштің жыныстық қылықтарына ашуланған Хаммонд дәрігерден ескі құлдар мен жылқыларға қолданатын улы заты бар ма деп сұрайды. Ол Бланшаның ішімдікке құйылған уын құйды. Ашулы Хаммонд Медеге барып, оны өлтіруге ниетті. Хаммонд Медеге қайнап тұрған суға баруға мәжбүрлеуге тырысқанда, Меде оған Бланш онымен жыныстық қатынасқа түсуге шантаж жасағанын айтуға тырысады. Хаммонд мылтықпен Медеге екі рет атқанда екінші рет Меде қайнап жатқан суға лақтырылады. Хаммонд Медеді суға батыру үшін бұтақ қолданады. Ашулы Агамменон мылтығын алып, Хаммондқа қарай бұрады. Уоррен оны "ауылдың ақымақ неггері" деп атаған кезде және қаруды тастауын талап еткенде, құл Уорренді атып өлтіреді. Ол қашып бара жатқанда, Хаммонд Уорреннің жансыз денесі жанында аяғы баспай тізе бүгіп отырды.

Өндіріс

Бастапқы роман 4,5 миллионнан астам дана сатылды. Фильмге құқықтарды Дино де Лаурентис ақырында сатып алды. Чарлтон Хестон әке рөлінен бас тартты, ал оның ұлының рөлін Тимоти Боттомс, Ян Майкл Винсент, Джефф Бриджес және Бо Бриджес қабылдаудан бас тартты. Боксшы Кен Нортон фильм түсіру үшін Джерри Кварримен жұдырықтасудан 250 000 долларлық төлемнен бас тартты. «Chicago Sun-Times» газетінің Роджер Эберт фильмді «расистік қоқыс, адамдар мен сезімдерді манипуляциялауда ұятсыз, және сенбі күні түстен кейін мен сияқты көбінесе балалардан құралған көрермендер алдында көруге шыдайсыз» деп сынап, «жұлдыздан да жоқ» бағасын берді. «Time» журналының Ричард Шикель фильмді көңілсіз және клишеге толы деп тапты. Леонард Мальтин фильмді «БОМБА» деп бағалап, «Стинко!» деген сөзбен тілге келтірді.

Критикалық қайта бағалау

Фильмнің алғашқы көрсетілімінен кейінгі жылдары фильмге деген қабылдау жақсарды. 1985 жылы «Chicago Reader» газетінің жазушысы Джонатан Розенбаум «Мандинго» фильмін «өз дәуіріндегі ең көп назардан тыс қалған және бағаланбаған Голливуд фильмдерінің бірі. Америкалық құлдық туралы одан да көреген және терең фильмдердің болуы күмәнді» деп жазды. Киносыншы Робин Вуд фильмге құлшыныспен қарап, оны «Голливудта нәсіл туралы жасалған ең ұлы фильм» деп атады. «New York Times» газетінің тілшісі Дейв Кехр оны «барлық басты кейіпкерлерін аямайтын, Холокост туралы фильм» деп сипаттап, одан әрі оны «Флейшердің соңғы үлкен қылмыстық фильмі, онда бетсіз кісі өлтірушінің рөлін бүкіл әлеуметтік жүйе атқарады» деді. Фильмдегі нәсілдік мәселелерді көркем бейнелеуі үшін ғылыми мақтауға ие болды. 1996 жылы режиссер Квентин Тарантино «Соңғы жиырма жылда ірі студиялар толыққанды, үлкен бюджеттік, сенсациялық фильмдер жасаған» екі фильм – «Мандинго» және «Шоу-қыздар» деп атады. Тарантиноның «Джанго азат болды» (2012) фильмінде «Мандинголардың күресі» терминологиясы 1975 жылғы фильмнен шабыттанды.

Жалғасы

"Драм" фильмі, "Мандинго" фильмінің жалғасы, келесі жылы шықты. United Artists компаниясы шығарған бұл фильмді тағы да Дино Де Лаурентис продюсерлік етті. Кен Нортон, Бренда Сайкс және Лилиан Хейман ғана алғашқы фильмнен осы жалғасқа қайта оралды. Нортон мен Сайкс басқа кейіпкерлерді ойнады, ал Хейман Лукреция Борджия рөлінде қайтадан көрінді. Уоррен Оутс Хаммонд Максвелл рөлінде Перри Кингтің орнын басты. Оқиға алғашқы фильмтен 15 жыл өткен соң болды.