Қайғы мен алағайлықты жеңудің қазіргі заманғы әдістерінің негізін қалаушы дәрігер Хейзел Клэр Уикс

Кіріспе

Доктор Хейзел Клэр Уикс MBE (11 сәуір 1903 – 2 маусым 1990) – австралиялық жалпы тәжірибелі дәрігер және денсаулық сақтау жазушысы; ол салыстырмалы репродукция саласындағы зерттеуші ретінде мансабын бастаған. Доктор Уикс көптеген адамдар тарапынан қазіргі заманғы қорқынышпен күресудің негізін қалаушысы деп есептеледі және қорқыныш ауруларымен күресу туралы бірнеше кітап жазған. Бүгінгі таңдағы көптеген өзін-өзі көмектесу кітаптарында оның еңбектеріне сілтеме жасалады. Уикс өзінің көптеген науқастарының агорафобия, паникалық шабуылдар, фобиялар, жалпы қорқыныш және обсессивтік-компульсивтік бұзылыс сияқты әртүрлі қорқыныш ауруларынан зардап шегетінін анықтады. Кітаптарында ол "нервтік күйзеліс" терминін мүмкіндігінше қолданбауға тырысты, себебі бұл терминді тұманды, ғылыми емес және артық қорқыныш тудыратын деп санайтын. Уикс "қорқыныш күйі" терминінен де қашықтап, оны тым "медициналық" деп санады, сондықтан екі терминді де "нервтік ауру" деп алмастырды. Уикс науқастарының өміріне қорқыныш пен паникалық бұзылыстардың ұзақ мерзімді әсері, сондай-ақ психоанализ сияқты дәстүрлі психиатриялық емдеулердің жоғары сәтсіздігі туралы алаңдады, осы емдеулерді көптеген науқастар қолданып көрген. Оның орнына Уикс өзінің ерекше емдеу бағдарламасын жасады. Ол науқастардың жеке басының кемшіліктері немесе балалық шақтағы ауыр жағдайларға байланысты қорқыныш проблемаларынан зардап шекпейтінін, керісінше, проблемалар науқастың қорқыныштан қашу әдетінен туындайтынын, бұл әдет нашарлаған немесе өте сезімтал жүйке жүйесінен туындаған еді деп атап өтті. Ол Фрейдтік көзқарастарды және мінез-құлықшылардың демалу және тыныс алу техникаларын қолдана отырып науқастарды "сезімталдығын жоюға" тырысуларын да сынға алды. Уикс кітаптарында жүйке ауруына әкелетін үш негізгі қателік туралы айтты. Олар – сезімталдық, шатасу және қорқыныш. Ол көптеген жүйке ауруларының қатты сезімталдықпен және шатасу мен қорқынышпен күшейтілгенін түсіндірді. Доктор Уикс қорқынышты екі бөлек қорқыныш ретінде талдады: бірінші қорқыныш және екінші қорқыныш. Ол бірінші қорқыныштың рефлекстік, дерлік автоматты түрде пайда болатын қорқыныш екенін түсіндірді. Науқас әдетте бірден одан тайсалдайды, ал осы кезде ол бірінші қорқынышқа екінші қорқынышты қосады. Екінші қорқыныш – науқастың бірінші қорқынышқа қосқан қорқынышы. Екінші қорқыныш мысалдары: "Ой, құдайым! Тағы да солай! Мен бұған шыдай алмаймын!". Осы екінші қорқыныш бірінші қорқынышты тірі ұстап, науқасты сезімтал және жүйке ауруымен сақтайды. Уикс бастапқыда бағдарламаны өз науқастарында қолданды, содан кейін оның табысы туралы хабар тарағаннан кейін оны жазбалар мен кассеталар түрінде шығарды. Ақырында ол кітаптан және таспадан тұратын өзін-өзі көмектесу жинағын жасады, онда Уикс науқастарға бағдарлама бойынша жетекшілік етті. Ол осы бағдарламаны былайша қорытындылады: қорқыныш тудыратын жағдайға бетке қарау, паника сезімін қабылдау, оны жеңу және уақыттың өтуіне мүмкіндік беру. "Нервтеріңізге өзіңіз көмектесіңіз" (1962) (АҚШ атауы: "Нервтеріңізге үміт және көмек"), Уикстің алғашқы кітабы, 300 000-нан астам дана сатылды және он төрт тілге аударылды. Одан кейін "Нервтік азаптан тыныштық" (1972), "Агорафобияны қарапайым және тиімді емдеу" (1976) және "Нервтеріңізге көбірек көмек" (1984) кітаптары жарық көрді. Оның бесінші және соңғы кітабы "Нервтеріңізге соңғы көмек" (1989) өлімінен бір жыл бұрын жарық көрді. 1983 жылы доктор Уикс британдық Pebble Mill at One телебағдарламасында "Нервтік азаптан тыныштық" атты алты баяндама сериясында сұхбат берді, онда ол өзінің әдістерін түсіндірді. Осы баяндамалардың транскрипциясы, сондай-ақ екі BBC радио сұхбаты және Нью-Йорктегі Уайт-Плейнс ауруханасындағы екі сұхбат оның соңғы кітабында жарияланды. Уикс өзінің бес кітабында да өзін-өзі көмектесу әдістері мен кеңестерін ұсынады. Оның жұмысы жеке тәсілімен ерекшеленеді. Мансабының басында ол ғылым докторы және медицина докторы дәрежесін алған. Уикс өзінің соңғы кітабында жүйке ауруымен күрескенін сипаттады, онда ол қорқыныштан қалай зардап шеккенін түсіндірді. 26 жасында оған туберкулез деген дұрыс емес диагноз қойылды, бұл оның алаңдауына және іштен тым тартымды болуына себеп болды. Уикс екі жыл бойы қорқыныштан зардап шекті және оған жүйке ауруы туралы құнды түсінік берді. Доктор Роберт Л. Дюпон өзінің "Қорқынышты емдеу" (1998) кітабында 1983 жылы Уикстен паникалық бұзылысы болған-болмағанын сұрағанын айтады. Ол: "Иә, сіздер паникалық шабуылдар деп атаған нәрселер маған болды. Шын мәнінде, олар әлі де бар. Кейде олар мені түнде оятып қояды". Д-р Дюпон мұны естіп, өкініш білдірді. Ол Клэр Уикстің өзіне таңғалыспен қарағанын және оның: "Сіздің жанашырлығыңызды басқа біреуге сақтаңыз. Ол маған қажет емес және қаламаймын. Сіздер паникалық шабуыл деп атаған нәрсе – менің миымда уақытша орнынан ауысқан бірнеше қалыпты химиялық заттар ғана. Ол мен үшін ешқандай маңызға ие емес!" дегенін айтты. Бүгінде көптеген дәрігерлер оның кітаптарынан хабардар болмауы мүмкін, бірақ олар әлі де басылымда және оның еңбектерін оның мұрагерлері құрған Австралиядағы ұйым насихаттайды. Алпыс жылдан астам уақыт бойы доктор Уикстің алғашқы үш кітабы қорқыныш пен паникалық бұзылыстардан зардап шегетін жүз мыңдаған адамдарға өмірді өзгертетін жеңіліс әкелді. Доктор Уикс 1990 жылдан бері қайтыс болғанымен, Amazon.com-ның кемінде жартысынан астам тұтынушылар шолуларында оның кітаптарының бірі "маған өмір сақтап қалды" делінген. Уикс өзінің репродукция және бауырықшалар туралы ерте жұмысы жоғары бағаланады және осы саладағы зерттеушілермен жиі сілтеме жасалады.

Doctor Hazel Claire Weekes MBE (11 April 1903 – 2 June 1990) was an Australian general practitioner and health writer; she also had an early career as a research scientist working in the field of comparative reproduction. Doctor Weekes is considered by many as the pioneer of modern anxiety treatment and has written several books on dealing with anxiety disorders. Many of today's self help books on anxiety continue to cite her work. Weekes found that many of her patients suffered from various anxiety disorders, such as agoraphobia, panic attacks, phobias, generalised anxiety disorder, and obsessive compulsive disorder. In her books, she chose to avoid the term "nervous breakdown", as much as possible, as she considered the term vague, unscientific and unnecessarily alarming. Weekes also avoided the term "Anxiety State" as she felt it was too "medical", so she replaced both terms with "Nervous Illness" instead. Weekes was concerned with the severe long term effects anxiety and panic disorders had on the lives of her patients as well as the high failure of typical psychiatric treatments, especially psychoanalysis, which many sufferers had tried. Instead, Weekes developed her own unique treatment program. She noted that patients did not suffer from anxiety problems because they had flawed personalities or traumatic childhoods; rather, the problems were caused by the patient having a habit of fear avoidance, made worse, or caused, by a very responsive "sensitized" nervous system. She was critical both of Freudian approaches and of attempts by behaviorists to "desensitize" their patients using relaxation and breathing techniques. Weekes described in her books the three main pitfalls that lead to Nervous Illness. They are sensitization, bewilderment and fear. She explained that so much nervous illness is no more than severe sensitization kept alive by bewilderment and fear. Dr. Weekes analyzed fear as two separate fears; the first fear and the second fear. She explained that first fear is the fear that comes reflexively, almost automatically. The patient usually immediately recoils from it, and as he/she does, he/she adds a second fear to the first. Second fear is the fear the patient adds to the first fear. Examples of second fear are "Oh, my goodness! Here it is again! I can't stand it!". It is the second fear that is keeping the first fear alive, keeping the sufferer sensitized and keeping them nervously ill.

Weekes initially used the program on her own patients and then, as word spread of its success, it was issued on records and cassette tapes. Eventually, she developed a self help pack consisting of a book and tape, with Weekes guiding patients through the program. She has summarized this program as follows; facing the feared situation, accepting the feeling of panic, floating through it, and letting time pass. Self Help For Your Nerves (1962) (US title: Hope and Help for Your Nerves), Weekes' first book, has sold more than 300,000 copies and has been translated into fourteen languages. It was followed by Peace from Nervous Suffering (1972), Simple Effective Treatment of Agoraphobia (1976) and More Help for Your Nerves (1984). Her fifth and final book The Latest Help for Your Nerves (1989) was published one year before her death. In 1983, Dr. Weekes was interviewed in a series of six talks, called Peace From Nervous Suffering, on the British national TV program Pebble Mill at One, in which she explained her techniques. A transcription of these talks along with two BBC radio interviews and two interviews at White Plains Hospital in New York, were published in her final book The Latest Help for Your Nerves. In all five of her books, Weekes offers self help methods and advice. Her work was marked by the personal nature of her approach. Early in her career she had earned both a Doctorate of Science as well as an M. D.

Weekes described her own battle with nervous illness in her final book in which she explained how she began suffering from anxiety. At the age of 26, she was misdiagnosed with Tuberculosis which caused her to become anxious and introverted. Weekes' anxiety lasted for two years and gave her valuable insight into nervous illness. Dr. Robert L. Dupont describes in his book The Anxiety Cure (1998) that in 1983, he asked Weekes if she had ever had panic disorder. She replied "Yes, I have had what you call panic attacks. In fact, I still have them. Sometimes they wake me at night." Dr. DuPont responded by saying he was sorry to hear that. He described Claire Weekes as looking at him in shock, and she responded "Save your sympathy for someone else. I don't need it or want it. What you call a panic attack is merely a few normal chemicals that are temporarily out of place in my brain. It is of no significance whatsoever to me!" Today, many doctors may be unaware of her books, but they are still in print and her work is promoted by an organization in Australia set up by her heirs. Over six decades, Dr. Weekes' first three books have brought life changing relief to hundreds of thousands of people suffering from anxiety and panic disorders around the world. Although Doctor Weekes has been deceased since 1990, at least half of Amazon. com's customer reviews state that one of her books "saved my life". Weekes' early work on the subject of reproduction and placentation in reptiles is held in high regard and is often cited by researchers in the field.