Кіріспе

Артур Конан Дойлдың Шерлок Холмс туралы қысқа әңгімесі "Рейгетт сквайрының оқиғасы", сонымен қатар "Рейгетт сквайрларының оқиғасы" және "Рейгетт жұмбағы" деп те аталады. Бұл сэр Артур Конан Дойл жазған 56 Шерлок Холмс әңгімесінің бірі. Алғаш рет 1893 жылғы маусымда Ұлыбританиядағы "The Strand Magazine" және АҚШ-тағы "Harper's Weekly" журналдарында жарияланған. Бұл "Шерлок Холмс естеліктері" циклына енген 12 әңгімеден бірі. Дойл өзінің ең сүйікті Холмс әңгімелерінің тізімінде "Рейгетт сквайрының оқиғасын" он екінші орынға қойды.

Холмс пен Уотсон

Бұл Холмспен танысқанға дейінгі Уотсонның өміріне және Холмстың Уотсонға деген сеніміне тоқсан тоқты сыр беретін сирек оқиғалардың бірі. Полковник Хейтер – Уотсонның Ауғанстанда емдеген бұрынғы науқасы және ол Уотсон мен Холмсқа үйін ұсынды. Уотсон Холмсты көндіру үшін, "Біраз дипломатия қажет болды" деп мойындайды, себебі Холмс қамқорлық немесе сезімталдық естілетін нәрсеге қарсы тұрады. Уотсон сондай-ақ Холмстың тым көп жұмыс істеуінен ауырғандығы туралы фактілерді жасырып, бүкіл Еуропа "оның атымен" дүркіреп тұрғанын айтады. Холмс өзін шектен асырып жұмыстанғаннан кейін денсаулығын жоғалтты, ал оның істегі табысы депрессиясының алдында маңызсыз болып көрінеді. Оның үлкен физикалық және зиялық қабілеттеріне қарай, ол күшті нервтік құлауға ұшырады және Уотсонның көмегіне зәру. Холмсқа қажет болғанда Уотсоннан көмек сұрауға еш қиындық туғызбайды, тіпті жеделхат жіберіп, Уотсон жиырма төрт сағат ішінде оның қасына жетеді. Оқиғаның басында Уотсон Холмсты демалуға шақырып, жаңа мәселеге кіріспеуге кеңес береді. Бірақ Уотсон басқа жазбаларында белсенділіксіздіктің Холмс үшін қабылдаусыз екенін біледі, сондықтан оның сақтығы нәжік көрінеді. Холмс бәрін әзілмен қабылдаса да, оқырман оның ақылы қылмыстың ізімен құлшыныспен іздейтініне күмәнданбайды. Соңында ол Уотсонға: "Менің ойымша, елдегі тыныш демалысымыз сәтті болды және мен ертең Бейкер-стритке жаңа күшпен ораламын" дейді.

Жариялану тарихы

Бұл әңгіме "The Strand Magazine" журналында жарияланғанда тек "The Adventure of the Reigate Squire" деп аталды. Кітап түрінде жинақталғанда "The Reigate Squires" деп аталды, және осы атаумен көбінесе танымал. Әңгіме Ұлыбританияда 1893 жылғы маусымда "The Strand Magazine" журналында, ал АҚШ-та 1893 жылғы 17 маусымда "Harper's Weekly" журналында жарияланды. Бұл әңгіме сондай-ақ 1893 жылғы шілдеде "Strand" журналының АҚШ нұсқасында да жарияланды. "Harper's Weekly" журналында "The Reigate Puzzle" деген атпен жарияланды. Әңгіме Сидни Пейджет салған жеті суретімен "The Strand Magazine" журналында, ал У. Х. Хайд салған екі суретімен "Harper's Weekly" журналында жарық көрді. Ол "Шерлок Холмс естеліктері" жинағына енді.

Кино және теледидар

1912 жылы "Эклер" фильмдер сериясындағы қысқа фильмдердің бірі осы әңгімеге негізделген. "Рейгет сквайрлары" деп аталатын қысқа фильмде Шерлок Холмс рөлін Жорж Тревилл сомдады. 1922 жылы бұл әңгіме "Столл" фильмдер сериясының бір бөлігі ретінде, Эилл Норвуд Холмс рөлінде ойнаған "Рейгейт сквайрлары" атты қысқа фильмге бейімделді. "Рейгейт сквайрлары" 1951 жылы Алан Уитли Холс рөлінде ойнаған "Шерлок Холмс" телехикаясының бір эпизоды үшін бейімделді.

Радио

Эдит Мейзер бұл әңгімені американдық "Шерлок Холмс оқиғалары" радио сериясының эпизоды ретінде бейімдеді, Ричард Гордон Шерлок Холмс рөлінде, ал Ли Ловелл доктор Уотсон рөлінде ойнады. "Рейгетт жұмбағы" деп аталатын эпизод 1930 жылдың 29 желтоқсанында эфирге шықты. Әңгімеден бейімделген тағы бір эпизод 1936 жылдың 29 ақпанында "Рейгейт жұмбағының оқиғасы" (Гордон Холмс рөлінде және Гарри Уэст Ватсон рөлінде) деген атаумен эфирге шықты. Мейзер сондай-ақ бұл әңгімені "Шерлок Холмстың жаңа оқиғалары" радио сериясының эпизоды ретінде бейімдеді, Базил Ратбоун Холмс рөлінде, ал Найджел Брюс Ватсон рөлінде ойнады. "Рейгетт жұмбағы" деп аталатын эпизод 1940 жылдың 26 ақпанында эфирге шықты. 1961 жылы BBC Light Programme радиосында "The Reigate Squires" деп аталатын радио бейімдемесі шықты, оны Майкл Хардвик 1952–1969 жылдар аралығындағы радио сериясының бөлігі ретінде жасады, онда Карлтон Хоббс Холмс рөлінде, ал Норман Шелли Ватсон рөлінде ойнады. 1978 жылы BBC радиосында "The Reigate Squires" атты бейімдеме көрсетілді, онда Бари Фостер Холмс рөлінде, ал Дэвид Бак Ватсон рөлінде ойнады. Бұл әңгіме "Рейгет құпиясы" атты CBS радиосының құпия театрының эпизоды ретінде бейімделді. Гордон Гулд Шерлок Холмс рөлінде, ал Уильям Гриффис доктор Уотсон рөлінде ойнаған эпизод алғаш рет 1982 жылдың қарашасында эфирге шықты. Роберт Форрест 1992 жылы BBC Radio 4 үшін "Рейгет-Сквайрлар" драмалық бейімдемесін жасады, ол 1989–1998 жылдар аралығындағы радио сериясының бөлігі болды, онда Клайв Меррисон Холмс рөлінде, ал Майкл Уильямс Ватсон рөлінде ойнады. Онда Питер Дэвисон инспектор Форрестер, Роджер Хаммонд мистер Каннингем, Струан Роджер Алек Каннингем және Теренс Эдмонд мистер Актон рөлінде болды. 2015 жылы америкалық Imagination Theatre радиошоуындағы "The Classic Adventures of Sherlock Holmes" сериясының эпизоды осы әңгімеден бейімделді, Джон Патрик Лоури Холмс рөлінде, ал Лоуренс Альберт Ватсон рөлінде ойнады. Эпизодтың атауы "Рейгейт шквайрлары".