Кіріспе

Таллахатчи өзені – АҚШ-тың Миссисипи штатындағы өзен. Ол Типпа округінен басталып, Таллахатчи округі арқылы Лефлор округіне дейін 230 миль (370 км) ағып, Ялобуша өзенімен қосылып Язу өзенін құрайды. Язу өзені әрі ағып, Виксбург қаласында Миссисипи өзенімен қосылады. Өзеннің шамамен 100 миль (161 км) бөлігі кеме жүруге қолайлы. Мэнни қаласында (Миссисипи штаты) өзеннің су ағыны секундына шамамен 7861 куб футтқа жетеді. Таллахатчи атауы – шокто халқының тілінен алынған, "судың тасы" деген мағынаны білдіреді. Таллахатчи өзенінің бастауында темірлі құмтас кездеседі. 1936 жылғы су тасқынына қарсы іс-шаралар заңына сәйкес, федералдық үкімет Миссисипи штатының Сардис қаласының жанында Таллахатчи өзенінде топырақтан жасалған су тасқынына қарсы бөгет салып, Сардис көлін құрды.

Танымал мәдениетте

Өзен 1930 жылы Мэтти Делани жазған "Таллахатчи өзенінің блюзінде" еске алынады. Бұл блюз әнінде әдеттегідей терең емес өзендегі су тасқынының жергілікті афроамерикалық қауымға келтірген қиратуына қанағаттанбаушылық білдіріледі. Өзеннің тереңдігі 15 метр, ал тастары өте өткір. Өзен 1955 жылы Чикагодан келген афроамерикалық бала Эммет Тиллдің қанымен байланысты тарихи маңызға ие, оны Миссисипи штатының Мони қаласында ақ әйелге сыбызғы салғаны үшін ақ адамдар қатыгездікпен өлтірді. 2017 жылы Тиллді айыптаған Кэролин Брайант Донхэм, "Эммет Тиллдің қаны" атты кітап жазған Дьюк университетінің профессоры Тимоти Б. Тайсонмен сөйлесті. Ол кітабында Донхэмнің көп бұрынғы айыптаулары – Тилл оны ұстап, мағынасыз және жыныстық тұрғыдан ұстамсыз әрекеттер жасады деген сөздеріне қатысты, "сол бөлігі рас емес" дегенін жазды. Тиллді ұрып-соғып, атып, мойнына тікенді сым байлап, мақта тазартатын машинаның бөлігімен өзенге батырып жіберді. Бұл оқиға The Staple Singers тобының "Freedom Highway" әнінде "Ормандарда өлген адамдар табылды, Таллахатчи өзені мен көлдерде, бүкіл әлем таңырқап тұр, Америка Құрама Штаттарында не болып жатыр?" деген жолдарда еске алынады. Тиллдің қатты қираған денесін өзен жанында балық аулап жүрген екі бала тауып алды. Өзендегі ағаш көпір 1967 жылы Бобби Джентридің "Билли Джоға арналған ән" хит-ында танымал болды, онда "Билли Джо МакАллистер Таллахатчи көпірінен секірді" деген рефрен бар. Осы атпен фильм де түсірілді. Ағаш көпір 1972 жылы вандалдар өртеп жібергеннен кейін құлады. Ол Миссисипи штатының Гринвуд қаласынан солтүстікке қарай он шақырым жердегі Мони қаласының маңында Таллахатчи өзенін кесіп өтті. Көпір содан бері жаңасымен ауыстырылды.