Кіріспе

Польшалық дипломат және өнер жинаушы (1931–2020)

Анджей Михал Ваврзяняк (3 желтоқсан 1931 – 8 қараша 2020) – поляк теңізшісі, дипломат, Шығыс өнерін білгіш және жинаушы, Варшавадағы Азия және Тынық мұхиты мұражайының негізін қалаушы, өмір бойына директоры және бас кураторы. Индонезияда, олмен өте жақын кәсіби және эмоционалды байланыстарда болған елде, оны «Анджей Нусантара Ваврзяняк» деп білді.

Өмір

Анджей Вавржиняк 1931 жылғы 3 желтоқсанда Варшавада дүниеге келген. Он алты жасында ол "Дар Поморза" толық жабдықталған мектеп кемесіне мінді, содан кейін он екі кемеде теңіз саяхаты жасап, палубалық баладан бастап Польша сауда флотының офицері деңгейіне дейін көтерілді. Осы уақыт аралығында ол Варшавадағы Сыртқы істер мектебінің дипломатиялық және консулдық факультетін бітірді, содан кейін Сопоттағы Экономикалық мектептің теңіз факультетінде және Варшавадағы Әлеуметтік ғылымдар мектебінде оқыды (аспирантура және докторантура). 1956 жылы ол Польшаның дипломатиялық қызметіне қабылданды, ал 1973 жылы Министрдің өкілетті кеңесшісі қызметіне тағайындалды. 1956–1960 жылдары Анджей Вавржиняк Вьетнамдағы Халықаралық қадағалау және бақылау комиссиясының Польша делегациясы бөлімінің басшысы болды. 1961–1965 жылдары – Польшаның Индонезиядағы елшілігінде мәдениет атташесі, ал 1967–1971 жылдары – елшіліктің кеңесшісі және уәкілдік еткен тұлғасы болды. 1973–1974 жылдары ол Лаостағы Халықаралық қадағалау және бақылау комиссиясының Польша делегациясын басқарды. 1977–1981 жылдары Непалдағы Польша елшілігінің басшысы қызметін атқарды. Ол сонымен қатар 1989 жылы Намибиядағы сайлауда БҰҰ-ның халықаралық бақылаушысы болды. 1990–1993 жылдары Ауғанстандағы Польша елшілігінің басшысы, кейіннен 1996 жылы ЕҚЫҰ-ның Босния және Герцеговинадағы миссиясының далалық кеңсесінің басшысы және 1999 жылы Шығыс Тимордағы БҰҰ бақылаушысы болды. Анджей Вавржиняк 1997–2003 жылдары Польшадағы Шри-Ланканың құрметті бас консулы да болды. Барлығында ол Азияда ширек ғасырдан астам уақыт өткізіп, түрлі елдерден этнографиялық және өнер нысандарының маңызды коллекциясын жинады.

Индонезия өнерінің коллекциясы

Оның өміріне ең үлкен әсер еткені – 1960 жылдары шамамен 9 жылға созылған Индонезиядағы дипломатиялық қызметі болды. Польшаға қайтқаннан кейін ол 3000-нан астам заттан тұратын жинағын Польша мемлекетіне табыс етті. Профессор Станислав Лоренц Анджей Вавржиняк жинаған индонезиялық коллекцияны "әлемдегі ең ірі саналатын голланд коллекцияларынан да басып өтетін, ең ірі жеке индонезиялық коллекциялардың бірі" деп сипаттады. Осы негізде 1973 жылы Варшавада Нусантара архипелагы мұражайы ашылды. Дамуы және басқа аймақтардан келген заттармен толықтырылуының нәтижесінде 1976 жылы Нусантара архипелагы мұражайы өзгеріске ұшырап, Варшавадағы Азия және Тынық мұхиты мұражайы ретінде жаңа өмірін бастады. Анджей Вавржиняк өмір бойына оның директоры және бас кураторы болып тағайындалды. Бүгінде мұражайда Азия, Австралия және Океаниядан келген 20 000-нан астам зат сақталған.