Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1560 жылы пайда болған танымал итальяндық діни емес вокалды композиция. Музыкада канзонетта (; pl. canzonette, canzonetti немесе canzonettas) – 1560 жылдар шамасында пайда болған танымал итальяндық діни емес вокалды шығарма. Алғашқы нұсқалары мадригалға ұқсас болған, бірақ стиль жөнінен жеңіл болды. Алайда, 18 ғасырда, әсіресе Италиядан тыс елдерде, бұл термин көбінесе дауыс пен қосымша аспаптармен орындалатын, әдетте жеңіл, діни емес стильдегі әнді білдірді.
Popular Italian secular vocal composition that originated around 1560
In music, a canzonetta (; pl. canzonette, canzonetti or canzonettas) is a popular Italian secular vocal composition that originated around 1560. Earlier versions were somewhat like a madrigal but lighter in style—but by the 18th century, especially as it moved outside of Italy, the term came to mean a song for voice and accompaniment, usually in a light secular style.
Италиядан шыққан
Алғашқы кезде канзонетта неаполитандық танымал вилланелла түрімен тығыз байланысты болды. Әндер әрқашан дінсіз сипатта болды және көбінесе пасторлық, бейшаралық немесе эротикалық тақырыптарды қамтыды. Өлеңдердің ұйқас және строфа схемалары әртүрлі болғанмен, әрқашан соңғы "көңіл көтеруші" элементі болды. Әдетте, ертедегі канзонетта үш жеке дауысқа арналған, жылдам темпте орындалған және күрделі контрапункттан қашқан, бірақ көбінесе сергектік қиылысқан ырғақтарды қамтыды. Оны орындау қызықты болды, өте танымал болды және Италия бойынша тез тарады, мадригалмен қатар дамыды, содан кейін олармен өзара әрекеттесе бастады. Канзонетталардың алғашқы жинақтарын 1567 жылы Джованни Ферретти және 1572 жылы Гироламо Конверси жариялады. 1580 жылдары Италиядағы секулярлық музыканың көрнекті композиторлары канзонетталар жазды, олардың ішінде Лука Маренцио және Клаудио Монтеверди болды, ол өзінің алғашқы жинағын 1584 жылы жариялады. Монтеверди мадригалдардың тоғызыншы және соңғы кітабымен (1651 жылы, өлімінен кейін жарық көрді) бұл формаға қайта оралды. Орацио Векки 1580 жылдары канзонетталардың тағы бір маңызды авторы болды. Оның канзонетталары кең ауқымды болды, олардың кейбіреулері биге арналған, ал кейбіреулері заманауи мадригалдың артықшылықтарын пародиалады. Кейбір композиторлар, мысалы, Рим мектебінің өкілі Феличе Анерио, оны қасиетті мақсаттар үшін бейімдеді. Анерио қасиетті канзонеттер жинағын жазды. Ғасырдың соңына қарай көптеген канзонетталар төрттен алты дауысқа арналды және мадригалға көбірек ұқсады. Италияда білім алған кейбір композиторлар канзонеттаны өз елдеріне әкелді, мысалы, Ханс Лео Хаслер, Германияға бұл форманы әкелген.
In its earliest form, the canzonetta was closely related to a popular Neapolitan form, the villanella. The songs were always secular, and generally involved pastoral, irreverent, or erotic subjects. The rhyme and stanza schemes of the poems varied but always included a final "punch line." Typically the early canzonetta was for three unaccompanied voices, moved quickly, and shunned contrapuntal complexity, though it often involved animated cross rhythms. It was fun to sing, hugely popular, and quickly caught on throughout Italy, paralleling the madrigal, with which it later began to interact. The earliest books of canzonettas were published by Giovanni Ferretti in 1567 and Girolamo Conversi in 1572. By the 1580s some of the major composers of secular music in Italy were writing canzonettas, including Luca Marenzio and Claudio Monteverdi, who published his first set in 1584. Monteverdi was to return to the form with his ninth and final book of madrigals (published posthumously in 1651). Orazio Vecchi was another important composer of canzonettas in the 1580s. His canzonettas varied widely, and included some for dancing and some that parodied the excesses of the contemporary madrigal. Some composers, such as Roman School member Felice Anerio, adapted the form for a sacred purpose. Anerio wrote a set of sacred canzonette. By the end of the century most canzonettas were for four to six voices, and had become more similar to the madrigal. Some composers who studied in Italy carried the canzonetta back to their home countries, such as Hans Leo Hassler, who brought the form to Germany.
Англия
XVI ғасырдың аяғында мадригал Англияға әкелінгенде, онымен бірге canzonetta термині де келді, ол ағылшын тілінде canzonet деп аударылды. Ағылшын мадригал мектебінің көптеген шығармалары канзонет деп аталды, және Томас Морли өз жазбаларында оны мадригалдың жеңіл түрі деп көрсеткенмен, Англиядағы канзонеттер мадригалдардан дерлік еш айырмайды: олар итальяндық канзонеттерге қарағанда ұзағырақ, күрделірек және көбірек контрапункттық.
When the madrigal was imported into England in the late 16th century, the term canzonetta went along with it, anglicized to canzonet. Many compositions of the English Madrigal School were entitled canzonets, and although Thomas Morley referred to it specifically as a lighter form of madrigal in his writings, canzonets in England are almost indistinguishable from madrigals: they are longer than Italian canzonettas, more complex, and more contrapuntal.
Кейінгі дамуы
XVII ғасырда композиторлар канзонетталар шығаруды жалғастырды, бірақ форма біртіндеп мадригалдық, а капелла жанрынан монодияға немесе тіпті кантатаға ұқсас түрге өзгерді. Соңында канзонетта жеке дауыс пен сүйемелдеумен орындалатын ән түріне айналды. Бұл форманың кейінгі мысалын Джозеф Хайднның 1794-1795 жылдары ағылшын тіліндегі мәтіндерге дауыс пен фортепианоға арналған екі жиынтығында табуға болады. Кейде композиторлар "канзонетта" терминін әнге ұқсас аспаптық туындыны білдіру үшін қолданады. Мұның белгілі бір мысалы – Чайковскийдің скрипкалық концертінің баяу бөлімі. Көбірек заманауи мысал – Сэмюэл Барбердің 1979/1981 жылдарғы гобой мен скрипкалық оркестрге арналған "Canzonetta" шығармасы. Бұл термин 17 ғасырдан бері "кішкентай канзона" деген мағынаны білдіріп келеді және Дитерих Букстехуде сияқты композиторлар оны кішкентай канзона типті клавитуралық туындыларға қолданған (көбінесе канзона сияқты фуга формасында және стилінде). Бұған жақсы мысал – Букстехуденің Ля минорындағы Канзонеттасы, BuxWV 225.
During the 17th century, composers continued to produce canzonettas, but the form gradually changed from a madrigalian, a cappella genre to something more akin to a monody, or even a cantata. Eventually, the canzonetta became a type of song for solo voice and accompaniment. A late example of the form can be seen in the two sets of six by Joseph Haydn for voice and piano, on English texts (1794 5). Sometimes the term canzonetta is used by composers to denote a songlike instrumental piece. A famous example is the slow movement of the Tchaikovsky Violin Concerto. A more modern example is the Canzonetta for Oboe and String Orchestra (1979/1981) by Samuel Barber. The term has also been applied since the 17th century to mean "little Canzona" and has been used by such composers as Dieterich Buxtehude to apply to smaller Canzona type keyboard works (often, like the Canzona, in fugue form and style). A good example of this is the Canzonetta in A minor, BuxWV 225.
Халық әндері
1871 жылы Джордж Купер мен Дж.Р. Томас Парепа Опера труппасының миссис Зельда Секуин үшін "Dreaming, Still Dreaming" атты канзонет жазды.
In 1871 George Cooper and J. R. Thomas wrote a Canzonet called "Dreaming, Still Dreaming" for Mrs. Zelda Sequin of the Parepa Opera Troupe.
Анықтамалар және қосымша оқу
"Канзонетта" мақаласы, The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ред. Стенли Сейди. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 ж. Густав Риз, "Ренессанс кезеңіндегі музыка". Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954 ж. "Жаңа Гарвард музыка сөздігі", ред. Дон Рендел. Кембридж, Массачусетс, Гарвард университетінің баспасы, 1986 ж.
Article "Canzonetta," in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. Gustave Reese, Music in the Renaissance. New York, W. W. Norton & Co., 1954. The New Harvard Dictionary of Music, ed. Don Randel. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1986.