Кіріспе

Ұйқы ауруын емдеуге арналған дәрі-дәрмек
Drugbox
| Verifiedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 462248197
| IUPAC атауы = (2 {4 [(4,6 Diamino 1,3,5 triazin 2 yl)amino]phenyl} 1,3,2 dithiarsolan 4 yl)methanol
| image = Melarsoprol2DCSD.svg
| width = 250
| image2 = Melarsoprol 3D spacefill.png

| tradename = Arsobal

Меларсопролдың көптеген жанама әсерлері бар. Жиі кездесетін жанама әсерлеріне мидың қызметінің бұзылуы, сезімнің жойылуы, бөртпелер, бүйрек және бауыр проблемалары жатады. Глюкоза-6-фосфат дегидрогеназа (G6PD) жетіспеушілігі бар адамдарда қызыл қан клеткаларының ыдырауы мүмкін. Бұл дәрі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) "Көредіргі тізіміне" енген. Аурудың кең таралған аймақтарында меларсопрол ДДСҰ тарапынан тегін беріледі. Меларсопрол – аурудың екінші сатысында қолданылатын емдеу. Қазіргі таңдағыда, ол соңғы сатыдағы T. b. rhodesiense үшін қолданылатын жалғыз емдеу құралы болып табылады. Жоғары уыттылығына байланысты меларсопрол тек ең қауіпті жағдайларда ғана қолданылады. Аурудың 1-ші сатысында уыттылығы төмен препараттар қолданылады. 2009 жылы T. b. gambiense емдеу үшін нифуртимокс-эфлорнитине комбинациялық терапиясы (NECT) бекітілгеннен кейін меларсопролдің қолданылуы екінші сатыдағы T. b. rhodesiense емдеуімен шектелді. Кейбір Африка елдерінде 27% жете алмау жағдайлары тіркелген. Бұл дәріге қарсы тұрудың және әлі анықталмаған қосымша механизмдердің салдарынан болды. Қарсылық P2 транспортері, аденозин транспортерімен байланысты тасымалдау проблемаларынан туындауы мүмкін. Осы транспортердегі нүктелік мутациялар да қарсылыққа алып келуі мүмкін. Қарсылық 1970 жылдардан бері байқалуда.

Әрекет ету механизмі

Меларсопрол - продәрмек, ол меларсен оксидінің (фениларсоноз қышқылының меламин туындысы) және димеркапролдың (сондай-ақ британдық анти-Льюисит немесе BAL) кешені. Ол организмде меларсен оксидіне айналып, содан кейін пируват киназа ферментіндегі сульфгидрил топтарымен қайтымсыз байланысқа түсіп, паразиттегі энергия өндірісін бұзады. Қожайын мен паразит пируват киназасын ажырата алмау бұл препаратты өте улы етеді, көптеген жанама әсерлері бар. Меларсен оксиді трипанотионмен де (трипанозомалардағы глютатионды алмастыратын спермидин-глутатион қосындысы) әрекеттеседі. Ол меларсен оксиді-трипанотион қосындысын (Mel T) құрайды, ол трипанотион редуктазасын бәсекелес түрде тежеп, протозойды тиімді өлтіреді.

Дозалау

Арсенді құрайтын екі стереоизомер 3:1 молярлық қатынаста бар. Меларсопрол суда ерімейтіндіктен, дозасы 3,6% пропиленгликол ерітіндісін тамырға инъекциялау арқылы жасалады. Меларсопролмен байланысты қауіпті және өмірге қауіп төндіретін жағымсыз реакциялар бар. Ол конвульсиялар, қызба, ес-түс жоғалту, бөртпе, қанды ішек қозғалысы, жүрек ауруы және құсу сияқты түрлі жанама әсерлерді тудыруы мүмкін. Шамамен 5-10% жағдайда энцефалопатияға әкеледі. Олардың шамамен 50% энцефалопатиямен байланысты жағымсыз реакциялар салдарынан қайтыс болады.

Жүктілік және бала емізу

Қазіргі уақытта меларсопролді жүкті әйелдерге қолдану ұсынылмайды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы емдеуді босанғаннан кейін дереу бастауды ұсынады, себебі препараттың дамушы ұрыққа тигізер әсері әлі толық зерттелмеген. Меларсопрол «House MD» медициналық драмасының 1-ші маусымының 7-шы эпизодында, «Fidelity» атты сериясында екінші сатыдағы африкалық трипаносомиазымен ауырған пациентті емдеу үшін қолданылған.

Қарсылық

Диминазенді нағанаға қолдану дәріге қарсы тұру эволюциясын күшейтеді.