Жабодетабекпунджур: Индонезияның ірі қалалық аймағы

Кіріспе

Джакартаның және оны қоршаған қаланың астаналық аймағы, Индонезия

Жакарта астаналық аймағы немесе Үлкен Джакарта, жергілікті тұрғындарда Jabodetabekpunjur (Жакарта–Богор–Депок–Тангеранг–Бекаси аббревиатурасы, сондай-ақ Пунчак пен Чианджур ауданының бір бөлігін қамтиды) деп аталады. Бұл Индонезиядағы ең көп халқы бар мегаполистік аймақ. Оған ұлттық астана (Жакарта арнайы астаналық аймағы, негізгі қала), бес спутниктік қала және үш толық аудан кіреді. "Jabotabek" деген түпнұсқа термин 1970 жылдардың соңында пайда болды және 1999 жылы "Depok" үшін "De" әрпі қосылғаннан кейін "Jabodetabek" деп өзгертілді. "Jabodetabekjur" немесе "Jabodetabekpunjur" термині 2008 жылғы №54 Президенттік қаулымен заңдастырылды, содан кейін "Jabodetabekpunjur" атауы ресми түрде қолданыла бастады. Аймақ Жакарта арнайы астаналық аймағын және Батыс Ява мен Бантен провинцияларының бөліктерін қамтиды, атап айтқанда Батыс Явадағы Бекаси және Богор аудандары мен Бантендегі Тангеранг ауданы. Аймаққа сондай-ақ Богор, Депок, Бекаси, Тангеранг және Оңтүстік Тангеранг тәуелсіз қалалары кіреді, олар әкімшілік жағынан аудандарға кірмейді. Аймақтың атауы әр қаланың атының алғашқы екі (немесе үш) әрпінен алынған: Жакарта, Богор, Депок, Тангеранг және Бекаси қалаларынан "Ja bo de ta bek". Индонезияның 2020 жылғы халық санауына сәйкес, Джакарта астаналық аймағының халқы 31,24 миллион адамды құрайды, бұл Индонезиядағы ең көп халқы бар аймақ, сондай-ақ Токиодан кейін әлемдегі екінші ең көп халқы бар қалалық аймақ. Джакарта астанасының ұлттық халық санының үлесі 1961 жылы 6,1% болса, 2010 жылы 11,26% -ға дейін өсті. 2022 жылдың ортасындағы ресми бағалау бойынша халық саны 31,9 миллионға жетті. Аймақ Индонезияның үкімет, мәдениет, білім және экономика орталығы болып табылады. Ол Индонезияның түкпір-түкпірінен келген көптеген адамдарды өмір сүруге және жұмыс істеуге тартты. Экономикалық қуаты Джакарта астаналық аймағын елдің қаржы, өндіріс және сауда орталығына айналдырды. 2019 жылғы деректерге сәйкес, аймақтың жалпы ішкі өнімі 297,7 миллиард АҚШ долларын құрайды, жан басына шаққандағы ЖІӨ 8 775 доллар, ал сатып алу қабілеті паритеті 978,5 миллиард АҚШ долларын құрайды, жан басына шаққандағы ЖБӨ 28 840 доллар, бұл Индонезия экономикасының 26,2% -ына тең.

The Jakarta metropolitan area or Greater Jakarta, known locally as Jabodetabekpunjur (an acronym of Jakarta–Bogor–Depok–Tangerang–Bekasi further extended to include Puncak and the some part of Cianjur Regency) is the most populous megapolitan area in Indonesia. It includes the national capital (Jakarta Special Capital Region, as the core city) as well as five satellite cities and three complete regencies. The original term "Jabotabek" dated from the late 1970s and was revised to "Jabodetabek" in 1999 when "De" (for "Depok") was inserted into the name following its formation. The term "Jabodetabekjur" or "Jabodetabekpunjur" was legalised on the Presidential Regulation Number 54 of 2008, and then the name "Jabodetabekpunjur" is officially used. The area comprises Jakarta Special Capital Region and parts of West Java and Banten provinces, specifically the three regencies Bekasi Regency and Bogor Regency in West Java, and Tangerang Regency in Banten. The area also includes the independent cities of Bogor, Depok, Bekasi, Tangerang and South Tangerang, all of which are not included administratively in the regencies. The name of the region is taken from the first two (or three) letters of each city's name: Ja bo de ta bek from Jakarta, Bogor, Depok, Tangerang and Bekasi. The population of the Jakarta metropolitan area, with an area of , was 31.24 million according to the Indonesian 2020 Census, making it the most populous region in Indonesia, as well as the second most populous urban area in the world after Tokyo. The Jakarta metropolitan area's share of the national population increased from 6.1% in 1961 to 11.26% in 2010. The population grew further to 31.9 million according to the official mid 2022 Estimates. The region is the centre of government, culture, education, and economy of Indonesia. It has pulled many people from throughout Indonesia to come, live and work. Its economic power makes Jakarta metropolitan area the country's premier centre for finance, manufacturing and commerce. In 2019 data,
The area has a gross domestic product of US$297.7 billion with a per capita GDP of $8,775, and a purchasing power parity of US$978.5 billion with a per capita PPP of $28,840, equal to 26.2% of economy of Indonesia.

Тарих

Аймақ 1976 жылы Президенттік нұсқау №13 арқылы елорда қаласының өсіп келе жатқан халқының қажеттіктерін қамтамасыз ету мақсатында құрылды. Индонезия үкіметі Джакартаның ДКИ және Батыс Ява провинциясының бірлескен хатшылығының Жаботабек ынтымақтастық органы (Бадан Керосама Пембунана) құрды.

Үлкен Джакарта

Үлкен Джакарта дегеніміз – Джакартаны қоршаған қалалық аймақ, ол ешқандай ресми немесе әкімшілік белгілеулерге тікелей қатысты емес. Керісінше, контекстке байланысты, ол Джакарта төңірегіндегі құрылыс аймағын білдіруі мүмкін.

Экономика

Қазіргі уақытта Жакарта агломерациясының ұлттық экономикадағы рөлі әлі де басым, дегенмен 1998 жылғы саяси реформалардан бері орталықсыздандыру саясаты іске асырылуда. 2010 жылы аймақ жалпы ұлттық ішкі жалпы өнімнің 25,52%-ын және Яваның жалпы ішкі жалпы өнімнің 42,8%-ын құрады. Жакарта агломерациясының жалпы ішкі жалпы өніміне үлкен үлес қосатын үш негізгі сектор бар: өнеркәсіп секторы (28,36%), қаржы секторы (20,66%) және сауда, қонақүй және мейрамхана секторы (20,24%). «Алтын үшбұрыш» шетелдіктер мен жергілікті тұрғындарға мегаполистің өмір салты орталығы ретінде белгілі. Мұнда көптеген жоғары деңгейдегі бутиктер, тамаша мейрамханалар, кофеханалар мен сауда орталықтары бар. Келапа Гадинг – Жакартаның солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан жаңа бизнес ауданы, өмір салты орталығы және тұрғын үйлер. Онда түнгі уақытқа дейін жұмыс істейтін бірнеше барлар мен ойын-сауық орындары бар. Жакарта агломерациясындағы ірі тұрғын үйлер мен өнеркәсіптік парктердің дамуы инфрақұрылымның, әсіресе, ақылы жолдар мен теміржолдардың дамуымен байланысты. Жакарта агломерациясының шетінде, негізінен Чикарангта, оннан астам өнеркәсіптік аймақтар салынды, онда 2500-нан астам өнеркәсіптік компания орналасқан. Чикаранг өнеркәсіптік аймағы шамамен 11 000 гектар жерді алып, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең ірі өндіріс орталығына айналды. Чикаранг өнеркәсіптік аймағында Жапония, Оңтүстік Корея, Қытай, Сингапур және АҚШ сияқты көптеген шетелдік компаниялар орналасқан.

Көлік

Өңір ішінара қалаға жұмысқа барушы адамдардың аумақтарымен анықталады. Барлық муниципалитеттер мен округтердің төлемақылық жолдар мен теміржол қызметтеріне қол жеткізімі бар. Қазіргі уақытта Үлкен Джакартадағы қоғамдық көлік құралдарына TransJakarta BRT, KRL Commuterline қалалық теміржолы, Джакарта LRT, Сокарно-Хатта әуежайы теміржолы және Джакарта MRT кіреді. Қазіргі уақытта құрылысы жүріп жатқан транзиттік жүйе – LRT Jabodebek. Джакарта LRT 2019 жылдың соңында пайдалануға берілді, ал LRT Jabodebek 2021 жылдың наурызында ашылуы күтілуде.

Әуе қатынасы

Джакарта мегаполисінің екі ірі әуежайы бар: Сокарно-Хатта халықаралық әуежайы, көбінесе Ценгкаренг әуежайы (CGK) деп танылады, және Халим Перданакусума халықаралық әуежайы (көбінесе ішкі рейстерге). Оңтүстік Тангерангта орналасқан Пондок Кабе әуежайы мемлекеттік мұнай компаниясы Pertamina-ға тиесілі және азаматтық және әскери мақсаттарда пайдаланылады.

Темір жол

Джакарта метрополитен аймағына KRL Commuterline қызмет көрсетеді, бұл 418 км (260 миль) жолаушылар пойызы, бес желіден тұрады (Қызыл/Богор желісі, Жасыл/Ранкасбитунг желісі, Көк/Цикаранг айналма желісі, Қоңыр/Тангеранг желісі және Қызғылт/Танжунг Приок желісі) және аймақ бойынша 80-нен астам станция, сондай-ақ Бантен облысының Лебак ауданы. Джакартадағы қалалық теміржол жүйелеріне Джакарта MRT жылдам транзит жүйесі, Джакарта LRT жеңіл теміржол жүйесі және Жабодебек LRT жеңіл жылдам транзит жүйесі кіреді. 2019 жылы Джакарта MRT ашылғанға дейін Джакарта метрополитен аймағы әлемдегі ең ірі метрополитен аймақтарының бірі, жылдам транзит жүйесі жоқ еді. Сокарно-Хатта халықаралық әуежайымен теміржол байланысы Сокарно-Хатта әуежайының теміржол желісі және әуежай кешеніндегі Сокарно-Хатта әуежайының Skytrain арқылы қамтамасыз етіледі.

Автобус

TransJakarta автобус жылдам транзит қызметі (Busway деп аталады) Джакарта қаласы бойынша дамытылды және қазіргі уақытта 13 жұмыс істейтін бағыты бар, ал тағы үш бағыт жоспарлануда. Бұл жүйе Бекаси, Депок және Тангеранг қалаларын Джакартамен байланыстырады, сондай-ақ Бекасиден Джакартаға және кері бағытта үш маршрут бар: Харапан Инда – Пасар Бару, Батыс Бекаси – Бундеран HI және Шығыс Бекаси – Танжунг Приок. Депок қаласы үшін қазіргі уақытта үш маршрут ғана қолданыста: UI – Манггарай, UI – Лебак Булус, Депок автовокзалы – БКН, Цияго жол төлемі арқылы. Басты бағыттардан басқа, TransJakarta фидерлік автобустары Буми Серпонг Дамай және Бинтаро Джая (Оңтүстік Тангеранг), сондай-ақ Кеманг Пратама, Гранд Галактика қаласы және Чибубур (Бекаси) сияқты қалалық аймақтардан келетін жолаушыларға қызмет көрсетеді.