Кіріспе

Британдық суретші (1980 жылы туған)

Стюарт Бьюкенен Семпл (12 қыркүйек 1980 жылы туған) – сурет, мүсін, өнер акциялары, технология және қоғамдық белсенділік салаларында жұмыс істейтін көп салалы британдық суретші. Ол әлеуметтік мәселелерге ден қоятын туындыларымен белгілі, олар көбінесе жастар саясаты, қолжетімділік және демократия тақырыптарын қамтиды. Семплдің туындылары Ричард Гамильтонның поп-артымен байланысты, бірақ Гамильтонның тұтыну мәдениеті мен әсемдігіне қарағанда, қазіргі замандағы жасырын қорқыныш пен қауіпке көбірек назар аударады.

Өмір және мансап

Семпл Дорсет графтығының Борнмут қаласында дүниеге келген. Ол Борнмут пен Пул колледжінде кеңейтілген өнер және дизайнды, ал Йоркширдегі Бретон Холл колледжінде сурет салу және гравюраны оқыды. Семпл өз шабытын оның әкесінен алғанын айтады, оның естелігі Семпл жасаған свитерге түрткі болды. Семплдің анасы оны Ұлттық галереяға алып барды, және ол 7 жасында Ван Гогтың «Күнбағыстар» картинасын көрген сәтті суретші болуына басты түрткі болған деп сипаттады. 2004 жылы өнер сатушы Энтони д’Оффей оның портфолиосын Нью-Йоркке жіберіп, Лондонға көшуге көндірді. 2007 жылғы жеке көрмесінің алғашқы бес минутында 1 миллион долларлық сату орын алды, ал жақындағы Лондон көрмесінде 1 миллион долларлық алдын ала сатылым жасалды. 2010 жылы The Evening Standard газетіне берген сұхбатында Семпл 2000 жылы аллергиялық реакциядан кейін өлімге жақын тәжірибе болғанын айтты. Семпл осы оқиғаны сол жылы салған туындысында көрсетті: «Бұл менің ЭКГ-мнің жазықтығы, мен ресми түрде қайда өлгенімді және өмірлік белгілерімнің толығымен нөлге дейін төмендегенін көрсетеді». 1999 жылы Семпл интернетті және оның цифрлық әлеуетін пайдаланған алғашқы суретшілердің бірі болды және eBay-де әр түні жариялаған суреттерін қадағалаған алғашқы онлайн қауымдастықты құрды. 2012 жылы Семпл iTunes платформасында «EXIT» атты туындысын толыққанды цифрлық тәжірибе ретінде шығарған алғашқы визуалды суретші болды. Оның осы серияны iTunes арқылы жасау және тарату ниеті – оның әлемдегі әрбір үйге қолжетімді болуын қамтамасыз ету болды, бұл оның интернетті зерттеуіне және қазіргі заманғы өнерге қолжетімділігіне негізделген. «Suspend Disbelief» көрмесінде көрсетілген «The Effect» атты цифрлық туындысын Sedition сайтынан көруге және иеленуге болады. 2014 жылы Лондонда «Anxiety Generation» көрмесінің ашылуы Tatler журналында «тоқсанды жылдардағы Brit Awards-та болғандай» деп сипатталды. The Art Newspaper газеті 2013 жылы Семплдің Next Management агенттігімен келісімшартқа отырғанын хабарлады, галереялармен жұмыс істеумен қатар. The Art Newspaper дәстүрлі галерея моделін талқылауды жалғастырып, дилерлер мен галереялардың Семплдің туындыларын маңызды коллекцияларға қалай орналастыратынын, сондай-ақ авторлық құқықтарды және лицензияларды басқаратын агенттер мен менеджмент туралы мәселелерді көтеріп отыр. 2012 жылдың қаңтар айында Семпл Борнмут және Пул колледжінде жаңа Солтүстік жарық өнер және дизайн орталығын ашты және студенттердің жұмыстарының жылдық конкурсын төрешілік етеді. Семпл өзінің цифрлық қызметі туралы ICA, Идеялар институты, CultureLabel, Amnesty, Jerwood Visual Arts және DACS ұйымдарында сөз сөйледі. 2005 жылы Семпл Дизайн және суретшілер авторлық құқығы қоғамының кеңесіне тағайындалған ең жас мүше болды. Семпл 2009 жылы BBC-де Blue Peter бағдарламасына қатысты, ал 2011 және 2014 жылдары BBC-дің Art & Design сериясында «Шабыттандыру құралдары және кеңестері» мен «Идеядан өнерге» тақырыптарында баяндама жасады. 2013 жылы Семпл Австралияның Федерация алаңының қоғамдық өнер бағдарламасы үшін 10x10 метрлік секіретін бұлт жасады, ал 2014 жылы Семпл «Музейдегі түн» фестивалінде Ұлыбритания бағдарламасын ұсынып, Мәскеуде мыңдаған HappyClouds бұлттарын шығарды. Осы қоғамдық өнер акциясы Лондон, Италия, Ирландия және Австралияда да өткізілді. 2013 жылы Семпл БҰҰ-ның алғашқы Халықаралық бақыт күні үшін Лордтар палатасында медаль алды және Марилена Боргна мен Мей Габриелді өзінің Бақыт Батырлары ретінде атады, сондай-ақ The Independent газетіне бақыттың құпиясы туралы айтты: «Менің ұлым мені шынайы бақытқа жеткізеді. Нақты нәрселерден алынған бақыт пен жалған нәрселерден алынған бақыт екі түрлі әлем». Семплдің «My Happy Coloring Flip Book» атты кітабы 2015 жылы ересектерге арналған антистресс, креативті терапиялық бояу кітабы ретінде жарық көрді және Mind Creative Therapies қорына қаражат жинауға бағытталды.

Философия

Сэмпл бастапқыда экономикалық дағдарысқа тікелей жауап ретінде, сондай-ақ әлем бойынша бақыттылықты тарату мақсатымен "Бақытты бұлттарды" Лондон аспанына жіберді. Осы тақырыптағы ірі ауқымды оң қоғамдық өнер туындыларының бірі – "Секіру" атты жұмысы, онда Мельбурн қаласының Федерация алаңы ашық ауадағы ақ бұлт сияқты трамплинге айналдырып, ересектерді де қатысуға шақырды. 2016 жылы Англия мен Шотландияның 6 қаласында "Таңғажайып нәрсе" атты шара өтті, онда таңертең көшелерде алып түсті гелий шарларының мүсіндері табылды. Адамдарға оның әлі дүниеге келмеген туған інісінің суреті салынған балондарды алып, бөлісуге ұсынылды. Эрик Брайант Ричард Гамильтон осы қозғалысты анықтағаннан кейін 50 жыл өткен соң ARTnews журналында Сэмпл және заманауи поп-арт туралы мақала жариялады. "Бұрынғы поп-арт суретшілері тұтыну мәдениеті мен сұлулыққа қарама-қарсы сезімдерді білдіргенмен, бұл буын қорқыныш пен зорлық-зомбылықты қарастырады". Сэмплдің қазіргі мәдениет, саясат және бейнелермен байланысы оны келесі буынның пікірталастарының алдыңғы қатарына қойды, онда суретшілер қазіргі қорқыныш атмосферасын шешеді; "оның көбінесе алаңдатарлық, тіпті зұлым туындыларында қару, дәрі-дәрмек және суицид туралы жиі сілтемелер кездеседі". 2014 жылғы "Қайғылы ұрпақ" көрмесінде жастардың бейжайлығы тақырыбы қозғалды, онда Сэмпл қазіргі буынды қорқыныш пен тұтынудың пассивті күйінде ұстап тұратын тәуекел индустриясы туралы пікір білдірді, өйткені олар олардың ата-аналарының бастан өткерген соғыс немесе ядролық жойылу қаупіне тап болған жоқ. 2013 жылы Сэмпл Джош Сперомен ICA-ның Culture Now сериясы аясында өзінің мансабы мен ықпалдары туралы әңгімелесті. 2013 жылы "Suspend Disbelief" көрмесі көпшілікті шындықпен байланысын сұрануға шақырды. Дуг МакКлемонтпен сұхбаттасуда ол жаппай өндірістің еліктейтін салаларына сілтеме жасады. Оның студиясы 2011 және 2014 жылдары BBC түсірілімдері кезінде жазылды. 2014 жылы өткен "Қайғылы ұрпақ" жеке көрмесі заманауи мәдениет пен коммуникацияның бір көрінісін ұсынады.

Аниш Капурмен келіспеушілік

2016 жылы Сэмпл Аниш Капурмен қақтығысқа түсті, ол «әлемдегі ең қара» материал – Vantablack-қа эксклюзивті көркемдік құқықтарды сатып алғанда. Сэмпл қарсылықтың алдыңғы қатарында болды, өзінің «әлемдегі ең қызғылт қызғылт» бояуы PINK-ті жариялап, жауап ретінде осылай әрекет етті. Сэмпл Капурдың бұл бояуды сатып алуына тыйым салды. Капур пигментті қолға түсіріп, Instagram парақшасында ортаңғы саусағын PINK-ке малып, «Сендерге #pink» деген жазумен сурет жариялады. 2017 жылдың 3 ақпанында Сэмпл Vantablack-тың өзінің нұсқасын, «Better Black» деп атап шығарды, одан кейін бірнеше жақсартылған нұсқалары пайда болды. «Better Black» пигмент және акрил «супер базасы» түрінде ұсынылады, олардың біріктірілуі Vantablack-тың жарық сіңіретін технологиясын қайта жасайды. Сэмпл сондай-ақ «Diamond Dust»-ты шығарды, ол «әлемдегі ең жылтыр жылтыр» деп сипатталды (Капурға да тыйым салынған). Сэмпл оның өнімділігі Vantablack S VIS нұсқасынан асып түседі деп мәлімдейді.

Түсті демократияландырудың басқа да жұмыстары

2021 жылы Сэмпл TIFF Blue деп аталатын пигмент шығарды, бұл Tiffany & Co. тіркелген тауар белгісі болып табылатын көк түстің реңін "баршаға таратуды" мақсат етеді. 2021 жылы Сэмпл Incredibly Kleinish Blue деп аталатын лимиттік пигмент шығарды, оның мақсаты - Ив Кляйн патенттеген International Klein Blue көк түсінің реңін "баршаға тарату". 2023 жылы Сэмпл Pinkie деп аталатын пигмент шығарды, оның мақсаты Барби Пинкті "баршаға тарату" болды. Mattel қызметкерлері мен байланысты компаниялардың өкілдеріне пигмент сатып алуға немесе пайдалануға қатаң тыйым салынған.

Фретон

Freetone – Semple компаниясының 2022 жылы Pantone және Adobe Inc. арасындағы лицензиялық дауға жауап ретінде жасаған Adobe қосымшасы. Freetone – Pantone түстер палитрасын ұқсас нөмірлік кодтар жиынтығымен қайталайтын 1280 түстен тұратын жиынтық. Семпл Adobe немесе Pantone компанияларының қызметкерлері мен байланысты тұлғаларына Freetone сатып алуға, пайдалануға немесе жүктеуге тыйым салды.

Ерте мансап

Сэмпл Дэвид Хейзге өзінің жас кезі туралы айтты: "1990-жылдары Борнмут қаласында өскенде мен инди стиліне қызығушылық таныттым – мен тым кең және тесігі бар клеткалы шалбарлар мен джемперлер кидім. Көзге ұнамайтын, бірақ өзгеше стиль еді. Placebo тобы үлкен ықпал етті. Брайан Молко керемет болды, оның өнерінен гөрі сыртқы келбеті маңыздырақ болды. Мен Лондонға барып, Harvey Nichols дүкенінен Hard Candy есімді тырнақ лагын сатып алатынмын. Менің стилімді тым әуесқой деп ойламаймын, бірақ адамдар көліктерінің дауысын естітеді немесе терезеден айқайлайды". Сэмпл өлімге жуық тәжірибеден кейін "Nancyboy" кейпін қабылдады және 1999 мен 2003 жылдар аралығында eBay арқылы әр түнде белгілі бір уақытта сатылған 3000-нан астам туынды жасады, осылай онлайн қауымдастық құрылып, өзінің жұмысында интернетті қолданған алғашқы суретшілердің бірі болды. 2002 жылы ол A&D галереясында өзінің алғашқы ірі жеке көрмесін ұйымдастырды. Көрме "Stolen Language – Nancyboy өнері" деп аталды. Онда ол танымал мәдениеттен алған фрагменттер мен суреттерді біріктіріп, үлкен картиналар, экрандық басылымдар, мүсіндер, футболкалар мен панельдерден тұратын жеке баяндама жасады. 2009 жылы 10 соңғы "nancyboy" туындысы қайтадан eBay арқылы сатылды, ал түскен барлық қаражат оның әжесі шизофрения диагнозы алғаннан кейін Ұлыбританияның Mind қайырымдылық қорына берілді. "Nancyboy Decade" көрмесін алғашқы коллекционерлер ұйымдастырды, олар 10 жылды еске алу үшін алғашқы суреттерін және холсттарын көрсетті. Дебби Гарри 2004 жылы Сэмплдің алғашқы картинасын сатып алды, ол бұл оқиғаны еске алу үшін өзінің алғашқы Баскиат картинасы үшін төлеген 200 доллар сомасын ұсынды. Сэмплге 2004 жылы Момарт қоймасындағы өрттен жиналған қиындықтардан мемориалдық құрылыс жасау тапсырылды. 2005 жылы Сэмпл Шығыс Лондондағы тасталған Docklands қоймасында "Post Pop Paradise" атты көрме ұйымдастырды. Сол жылы ол Саатчи галереясына "British Painting Still Rocks" деген сөздері бар картинасын қосты, бұл Чарльз Саатчидің YBA суретшілері өнер тарихында тек қана жазба ретінде қалады деген пікіріне жауап ретінде болды. 2006 жылы Лондондағы Martin Summers Fine Art галереясында Сэмплдің "Epiphany" көрмесі діннің қазіргі өмірдегі рөлін халықтық мәдениетке, графикалық медиаға, жарнамаға және әлеуметтік мәселелерге сілтеме жасайтын суреттер сериясы арқылы сұраққа салды.

Кейінгі еңбектері

2007 жылы Сэмпл Шығыс Лондондағы Труман сыраханасының қараңғыланған ортасында орналасқан, жарнама тақтасының мөлшеріндегі суреттерден тұратын «Жалған пластикалық махаббат» көрмесін ұсынды. Семплдің «Бақытты үй» сериясы – бұрынғы топтамаларында зерттелген, оның буыны туралы қорқыныштарды, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарының жасалмалығы, саясат және көңілі толмауы туралы ой-пікірлерді дамыта түсті. Ол алғаш рет жеке басының оқиғаларына, сондай-ақ қазіргі мәдени және саяси мәселелерге тоқталды. Оның «Poundland сыртындағы дүркіл» атты автопортреті Сэмпл шабуылға ұшыраған сәтті бейнеледі. Esquire журналына берген сұхбатында ол: «Мен халық мәдениетін оның тілімен сырттан талдап отырмын деп санаймын», – деді. Гонконгтағы «Бұл қалада әулие болу қиын» жеке көрмесіндегі мүсіндердегі және олардың үстіндегі мәтін, поэзия мен ән сөздері жасөспірімдік армандар мен жалғыздық туралы әңгімеледі. Лондондағы «Suspend Disbelief» (2013) жеке көрмесі ырым-жырым мен иллюзия тақырыптарын зерттеді. Семпл 15 бөлмеде фильмдер, суреттер және мүсіндер арқылы зерттеу ортасын жасады, онда голограммалар әртүрлі фокус-трюктар көрсетті, балалық шаққа оралып, уақыт өте келе жүздеген гүлдер гүлдейтін проекциялық дөңгелекте өмір мен өлім циклі туралы сұрақтар қойды. «Бұл өлім жоқ өмір сияқты, себебі олар ешқашан солмайды». «Anxiety Generation» (2014) Брутон көшесіндегі Делаханти галереясында Джонатан Р. Джонс «Modern Painters» журналында қарастырды. «My Sonic Youth» (2015) Лос-Анджелестегі Фабиен Кастанье галереясында ұйымдастырылды, ол Курт Кобейннің қайтысынан бергі онжылдықтарда жасөспірімдер көрген мәдени өзгерістер туралы әңгімелейді.

Кураторлық жобалар

2007 жылы Сэмпл «Just Another Rich Kid» суретшісімен бірлесіп Нью-Йорктегі Анна Кустера галереясында «Қара нарық» көрмесін ұйымдастырып, қатысты. Олар «Team Dream Chaos» атты бірлескен инсталляциялық жұмысын ұсынды, ол жанжалды жасөспірім қыздың жатын бөлмесін бейнелейді. Сэмпл 2008 жылы «Дизайн және суретшілер авторлық құқығы қоғамы» үшін Ковальский галереясында «Маш-аптар, пост-поп фрагменттері және детурнаменттер» көрмесін, сондай-ақ 2009 жылы «Лондон нәрселердің бұзылуын жақсы көреді» және 2011 жылы «Бұл Англия» көрмелерін ұйымдастырды. Сэмплдің британдық мәдени тақырыптарды зерттеуі «Бұл Англия» (2010) көрмесінде де көрінді, ол бастапқыда «Аубин» галереясында (ол «Аубин және Уиллз» және «Шордич Хаус» компанияларымен бірлесіп басқарды) Сара Мейпл, Никки Карвелл, Дэвид Хэнкок және Ричард Галлоуэй суретшілерінің туындыларымен көрсетілді, содан кейін Миланға гастрольдік сапар жасады. 2011 жылы Сэмпл «Олд Вик» туннельдерінде «Mindful» көрмесін ұйымдастырды, онда Джейк және Динос Чепмен, Трейси Эмин, Мона Хатум, Мат Коллишоу, Себастьян Хорсли, Сара Лукас, Барни Бабблз, Лилиан Лийн, Тесса Фармер және Сэмпл сияқты суретшілердің жұмыстары қойылды. Көрме Императорлық соғыс мұражайында Стивен Фрай мен Лорд Мелвин Брэггтің ұйымдастыруымен өткен гала-кешпен бірге өтті, ол «Mind» креативтік терапия қорына қаражат жинауға және шығармашылық пен психикалық денсаулық арасындағы байланысты зерттеуге бағытталған болатын.