Кіріспе

Челядниндер (Челяднины) – Мәскеудің Ұлы князьдеріне жоғары және ықпалды лауазымдарда қызмет еткен ежелгі және беделді орыс боярлар әулеті. Олар Киев князі Всеволод II-нің сарай қызметшісі (тиун) Ратшадан тараған.

Шығу тегі

Челядниндер Киев князі II Всеволодтың сарай қызметшісі (тиун) және Киевтегі шаруаларға қатыгез басшы Рашадан тараған. Пушкин, Аминов, Бутурлин, Курицын, Каменский отбасылары сияқты тағы бірнеше орыс ақсүйек отбасылары да Рашадан тараған. Рашаның шөбересі Гаврила Алексич әйгілі Александр Невскийдің боярларының бірі болды және Нева шайқасында маңызды рөл атқарды. Гаврила Алексичтің ұлы, Ұлы Акинф Гаврилович Владимирдің екі ұлы князі – Городецтің Андрейі мен Тверьтің Михаилының боярлары болды. Челяднин әулетінің негізін қалаушы – Акинфтің ұлы және Рашаның жетінші буын ұрпағы Михайло Андреевич Челяднин.

Билікке көтерілу

Михаил Андреевич Челядьняның ұлы Иван Михайлович Челяднин, Ұлы князь Василий І-нің немере қызы Елена Юрьевна Патрикееваға үйленді. 14, 15 және 16 ғасырларда Челядниндер сарайдағы ең жоғары лауазымдардың бірін жиі иеленді. Олар көбінесе Околничий шенінен өтпей-ақ боярлар атанды. Әулет 16 ғасырда патша Иван Грозный Челяднин әулетінің Дейдов Хромь тармағынан шыққан ықпалды бояр Иван Петрович Федоров Челяднинды өлім жазасына кескен кезде жойылды. Содан кейін патшаның опричниктері Челядниннің барлық кең байлықтарын тонап, толығымен қиратты, ал Иван Петровичтің барлық жақын туыстары мен қызметшілері аяусыз өлтірілді.

Белгілі шелядиндер

Бояр Андрей Федорович Челяднин (? 1503), Челяднин әулетінен алғашқы титул алған конушы, Новгород наместнигі (наместник, namestnik). Ол 1495–1497 жылдардағы Ресей-швед соғысында Бас қолбасшы болды. 1500 жылы Ловать өзенінде литвалықтарды жеңіп, Торопец қаласын басып алды. Бояр Иван Андреевич Челяднин (? 1514), Ресейдің Василий III сарайындағы конушы, воевода (1508–1509). Ол Литва Ұлы Княздығымен бірнеше шайқастарға қатысты, Орша шайқасында Ресей жеңілгеннен кейін тұтқынға алынып, Вильнюстегі түрмеде қайтыс болды. Бояр Иван Петрович Федоров Челяднин (1500 жылдар, 11 қыркүйек 1568), 1550 жылы бояр болды, Земщина Бояр Думасының де-факто басшысы және Эквари (царьтің ат қоралары кеңсесінің басшысы) шеніне ие болды. Ол адалдығымен танымал, ықпалды және бай бояр еді. Царь Иван Грозныйға ескі боярдың оны тақтан құлатып, өзі патша болғысы келетіні туралы хабар жеткен. Александр Гуагнини Иванның оған патшалық киім кигізіп, таққа отырғызып, сәлем бергенін, содан кейін жүрекке пышақ қадағанын, ал қалған сақшылар Федоров Челядниннің денесіне шабуыл жасап, пышақтап өлтіргенін хабарлады. Оның өлімінен кейін Челядниннің барлық кең байлықтары тоналып, толығымен қиратылды, Иван Петровичтің барлық жақын туыстары мен қызметшілері қатыгездікпен өлтірілді.