Кіріспе

Американдық тарихшы (1910–1977)

Кэрролл Квигли (9 қараша 1910 – 3 қаңтар 1977) – американдық тарихшы және өркениеттердің эволюциясы теориясын зерттеуші. Ол Джорджтаун университетіндегі профессорлық қызметімен және "Өркениеттер эволюциясы: тарихи талдауға кіріспе" және "Трагедия және үміт; біздің замандағы әлем тарихы" атты маңызды еңбектерімен есте қалады. Онда ол ағылшын-американдық банк элитасы ғасырлар бойы белгілі бір құндылықтарды жаһандық деңгейде тарату үшін бірігіп жұмыс істегенін айтады. 1941 жылдан 1972 жылға дейін Джорджтаун университетінде өркениеттердің дамуы бойынша екі семестрлік курс оқыды. "The Washington Star" газетінде жарияланған некрологында Джорджтаун Сыртқы істер мектебінің көптеген түлектері бұл курсты "олардың бакалавриаттағы ең ықпалды курсы" деп атады. Квигли студенттер қауымынан төртінші рет қатарынан факультет сыйлығын алғаннан кейін 1976 жылғы маусымда Джорджтаун университетінен зейнеткерлікке шықты.

Инклюзивті әртүрлілік

Квиглидің еңбегінде "инклюзивті алуан түрлілік" батыс өркениетінің басты құндылығы ретінде көрсетілді, оны Платонның дуализмімен салыстырды. Ол "Трагедия және үміт" кітабын Батыстың "өз дамуын бұрынғы инклюзивті алуан түрлілік үлгілері бойынша жаңартуына" деген үмітпен аяқтады. Оның тарихты зерттеуінен "Батыстың біртектілікке емес, алуан түрлілікке, монолизмге немесе дуализмге емес, көптікке, шеттетуге емес, инклюзивтілікке, билікке емес, бостандыққа, күшке емес, шындыққа, жоюға емес, қайта құруға, ұйымға емес, жеке тұлғаға, жеңіске емес, келісімге, біртектілікке емес, әртүрлілікке, абсолюттікке емес, салыстырмалылыққа және соңғы жауаптарға емес, жуықтауға сенгені анық" делінген. Квигли батыстың діни тәжірибесіндегі кез келген төзімсіздік немесе қаталдық – оның инклюзивтілігі мен алуан түрлілігінен туындаған қателіктер деп санайды. Квигли, Аквинаның теологиялық шындықтың христиан қауымы ішіндегі диалог арқылы уақыт өте келе ашылатынына сенуіндегі төзімділік пен икемділікті атап көрсетеді, бұл қауымға өзгеріп жатқан әлемге бейімделуге мүмкіндік береді.

Институционализация және өркениеттердің құлдырауы

Цивилизациялардың өрлеуі мен құлдырауын зерттеген Квигли, ыдыраудың себебін әлеуметтік "құралдардың" "институттарға" біртіндеп өзгеруінде көрді, яғни, нақты әлеуметтік қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталған әлеуметтік құрылымдардың, нақты қажеттіліктерге қарамастан, тек өз мақсаттарына қызмет ететін әлеуметтік институттарға айналуында.

Қару мен демократия

Қару-жарақ пен саяси динамиканы тарихи зерттеу нәтижесінде Куигли қару-жарақтың сипаттамалары демократияның басты көрсеткіші деген тұжырымға келеді. Демократия көбінесе ең жақсы қару-жарақ жеке адамдарға сатып алуға және қолдануға оңай болғанда ғана пайда болады. Осы себепті демократия адамзат тарихында сирек кездеседі. 1800 жылдары (1880 жылдары шарықталуға жеткен) мылтықтар ең жақсы қару-жарақ болып саналды. Америкада дерлік барлық адам мылтық сатып ала алатын және оны қолдануды оңай үйрене алатын. Үкіметтер одан жақсырақ істей алмады: қаруланған азамат сарбаздарынан құралған жаппай әскерлер пайда болды. Куигли Бірінші дүниежүзілік соғыстың (1914-1918) қырғынына дәстүрлі әскерлердің (азамат сарбаздары) мен қолда бар қару-жарақтың (қорғанысқа пайдаланылған пулеметтердің) арасындағы үйлесімсіздік себеп болғанын айтады.

Билл Клинтонға әсері

Джорджтаунның Сыртқы істер мектебіндегі алғашқы жылында (1965 жылы) Билл Клинтон Квиглидің курсын тыңдап, екі семестрдің соңында "B" бағасын алды (студенттердің шамамен жартысы D немесе одан төмен баға алған курста бұл өте жақсы нәтиже). Американың ұлылығы туралы осы ойды Конгресс палатасының спикері Нэнси Пелоси да еске алды, ол күйеуімен Квиглидің Африка тарихы курсында танысқан.

Квигли және дөңгелек үстел тобы

Квиглидің тарихи жазбаларының бір ерекшелігі – оның Дөңгелек үстел қозғалысының соңғы әлем тарихында маңызды рөл атқарғаны туралы пікірі. Осы тақырыптағы жазбалары Квиглиді «қақтығыс теорияларын» зерттейтін көптеген адамдар арасында танымал етті. Квигли Британ империясына зор құрметпен қарап, құпия қоғамның жетістікке жете алмағанына өкінді. Тарихшы Роберт Ротберг былай дейді: «Бірақ Квигли Родс пен Милнердің жетістікке жетісуге тырысқандарына қарсы болған жоқ. Шындығында, Квигли британ империясын кеңейтудегі өзара күш-жігерлеріне қарсылық білдіргеннен гөрі, сәтсіздікке ұшыраған нәрсеге көбірек өкінгенін жазды». Қоғам ішкі шеңберден («Таңдалғандар қоғамы») және сыртқы шеңберден («Көмекшілер қауымдастығы», сондай-ақ Милнер балабақшасы және Дөңгелек үстел тобы) тұрды. Қоғамның тұтастай алғанда бекітілген атауы жоқ: Бұл қоғам әртүрлі уақытта Милнер балабақшасы, Дөңгелек үстел тобы, Родс тобы, The Times тобы, All Souls тобы және Кливеден тобы ретінде белгілі болды. Мен оны «Милнер тобы» деп атадым. Басқа терминдерді қолданған немесе естіген адамдар көбінесе осы терминдердің барлығы бір топты білдіретінін білмейді. Мен көрсеткендей, бұл топ ХХ ғасырдың ең маңызды тарихи фактілерінің бірі. Квигли осы топқа бірнеше тарихи оқиғалардың бастауында тұрғанын немесе оларға ерекше үлес қосқанын жатқызады: Джеймсон шабуылы, Екінші буер соғысы, Оңтүстік Африка Одағының құрылуы, Британ империясының Ұлттар Достастығымен алмастырылуы және ХХ ғасырдағы Ұлыбританияның сыртқы саясатының бірқатар шешімдері. Квиглиге сәйкес, бұл топтың жетекшілері 1891 жылдан бастап Сесил Родс пен Альфред Милнер, Родстың 1902 жылы қайтыс болуына дейін; Милнер 1925 жылы қайтыс болуына дейін; Лионель Кертис 1925 жылдан 1955 жылға дейін; Роберт Х. (барон) Брэнд 1955 жылдан 1963 жылға дейін; және Адам Д. Маррис 1963 жылдан Квигли кітабын жазған кезге дейін болды. Бұл ұйым сондай-ақ Халықаралық қатынастардың Корольдік институты, Тынық мұхиты қатынастары институты және Сыртқы қатынастар кеңесі сияқты бірқатар еркін байланысты «алдыңғы топтар» арқылы да жұмыс істеді.

Сын

Ф. Уильям Энгдал "Ақша құдайлары" атты қаржы империализміне шолу жасап, Куиглиді 1930 жылдары халықаралық банкирлердің билігі төмендеді деген пікірімен сынға алды. Америкадағы халықаралық банкирлердің ықпалына қатысты Куигли "халықаралық қаржыны" Морган мүдделерімен шатастырып жатқанын айтты. Ол, Саттон сияқты, Куиглидің еңбектері тексерілген болуы мүмкін екенін ұсынды. Энгдал "халықаралық қаржының" билігі төмендеген жоқ, керісінше Морган мүдделері құлдырап, олардың орнын Рокфеллер мүдделері басып алғанын дәлелдеді. Куигли, Уолл-стрит, Лондон қаласы және Сесил Родстың супер империализмімен байланысты топтың ниеттері мен мақсаттарының "көп жағдайда мақтауға лайық" екенін мәлімдеді. Топ мүшелері 1902 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінде жарияланған мәлімдемелерінде, қоғамдарын "әлемнің байлығын біртіндеп шоғырландыру" мақсатымен құрғанын жариялады. Куигли дөңгелек үстел топтарының Дүниежүзілік үкіметті жақтамай, супер империалистер екенін айтты. Ол, олар Ұлттар Лигасының Дүниежүзілік үкіметке айналуын қаламағанын атап өтті. Дегенмен, Куиглидің сөзіне сүйенсек, дөңгелек үстел қозғалысының лидерлерінің бірі болған Лайонел Кертис, оның құқықтық негізі бар Дүниежүзілік үкімет болуын қалаған және осы мақсатта Х.Г. Уэллспен бірлесіп мақалалар жазған.

Квигли жазған кітаптар

Қатты мұқаба. 281 бет. (Қатты мұқаба) 444 бет. (Жұмсақ мұқаба) 444 бет. Жұмсақ мұқаба. 442 бет. 1348 бет. Толық мәтін. 676 бет. — "Трагедия мен үміт" кітабының екінші бөлімінің қайта басылымы.

Жинақталған шығармалары

Луччезе, Адриано (ред.) (2015). Кэрролл Квигли: Өмір, дәрістері және жинақталған еңбектері. Нью-Йорк: Discovery Publisher. .

Квигли туралы мақалалар

Қызметкер жазушысы (6 қаңтар 1977). "Қайтыс хабар". Вашингтон жұлдызы, Б4 бет. Уилкинсон, Дэвид (25 тамыз 1995). "Мезопотамиядан Кэрролл Квиглиге дейін, Билл Клинтонға дейін: Әлемдік тарихи жүйелер, өркениетші және президент". Дүниежүзілік жүйелерді зерттеу журналы. Уилкинсон, Дэвид (1996 жылдың тамызы). "Әлемдік экономикалық теориялар мен проблемалар: Квигли, Уоллерштейн және Орталық өркениет". Дүниежүзілік жүйелерді зерттеу журналы, 2-том, 1-сан, 117–185 беттер. МакЛеми, Скотт (1996 жылдың желтоқсаны). "Квигли культы". Джордж, 1-том, 10-сан, 94–98 беттер. Ротберг, Роберт И. (2014). "Сесил Родс шынымен де әлемді бақылауға тырысты ма?". Империялық және Достастық тарихы журналы, 42-том, 3-сан, 551–567 беттер. Ротберг былай мәлімдейді: "Квигли ешнәрсені дәлелдемейді. Ол меңзеп, білдіріп, болжап, презумпция жасайды." (554 бет) Эллисон, Мэтт (16 желтоқсан 2016). "Кэрролл Квигли Джорджтаунға қалай келді". Джорджтаун университетінің Уолш сыртқы істер мектебі. sfs.georgetown.edu. Түпнұсқадан мұрағатталған.