Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Телше иешивасы (Тельц деп те жазылады) – Огайо штатының Уиклиффе қаласында орналасқан иешива, бұрын Литваның Телшяй қаласында болған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде иешива АҚШ-тағы Огайо штатының Уиклиффе қаласына көшіріле бастады және қазір Тельше раввиндік колледжі деп белгілі, көбінесе Тельц иешивасы немесе қысқаша Тельц деп аталады. Чикаго мен Нью-Йорк қалаларында қосымша бөлімшелері бар, Тораны оқудың көрнекті хареди мекемесі. Бұл Кливлендтің Жаңа-Хейвен иешивасының жалғасы.
Telshe Yeshiva (also spelled Telz) is a yeshiva in Wickliffe, Ohio, formerly located in Telšiai, Lithuania. During World War II the yeshiva began relocating to Wickliffe, Ohio, in the United States and is now known as the Rabbinical College of Telshe, commonly referred to as Telz Yeshiva, or Telz in short. It is a prominent Haredi institution of Torah study, with additional branches in Chicago and New York. It is the successor of the New Haven Yeshiva of Cleveland.
Тарих
1875 жылы Ресей империясының Ковно губерниясындағы Тельши қаласында құрылды. 1900 жылы ол "Императорлық Ресейдегі үш ең ірі ешиваның бірі" еді. 1902 жылы Шкоп Литваның Брейнск қаласындағы раввин болып кетті. 1905 жылы Хаим Рабинович ешиваға қосылды. 1910 жылы Лондонда ешива үшін қаржы жинаған кезде Гордон жүрек талмасынан қайтыс болды.
In 1875 it was founded in the town of Telshi (Тельши, , ) in Kovno Governorate of the Russian Empire. By 1900 it was "one of the three largest yeshivot in Imperial Russia." In 1902, Shkop left to become the rabbi of Breinsk, Lithuania. In 1905 Chaim Rabinowitz joined the yeshiva. In 1910, while fundraising for the yeshiva in London, Gordon died of a heart attack.
Раввин Йосеф Лейб Блох
Гордонның күйеу баласы Йосеф Лейб Блох қауымның раввині және рош ешива болды. Мектеп жас қыздарға екі жылдық курс ұсынды. Бұл мектептердің бәрі Телше раввиндік колледжінің құрамына біріктірілді. 1930 жылдың қазанында Йосеф Лейб Блох қайтыс болды, ал оның екінші үлкен ұлы Авраам Ицхак Блох оның орнына қауым раввині және рош ешива болып тағайындалды.
Gordon's son in law Yosef Leib Bloch became the community's rabbi and the rosh yeshiva. The school offered a two year course to young women. These various schools were all incorporated as a part of The Rabbinical College of Telshe. In October 1930 Yosef Leib Bloch died and his second oldest son, Avraham Yitzchak Bloch succeeded him as both community rabbi and rosh yeshiva.
Раввин Авраам Ицхак Блох
1930 жылдары ешивадағы үлкен студенттер бұрын құрылымды білім берудің аз немесе мүлдем болмаған шағын қалалардағы жаңа мектептерде белгілі бір мерзімге оқыту үшін таңдалып, содан кейін ешиваға оқуларын жалғастыру үшін оралып қайтатын. Рабинович 1931 жылы қайтыс болды, дәл сол жылы Йосеф Лейб Блох және оның ұлы Азриел Рабинович рош ешива қызметіне тағайындалды. 1933 жылы ешива мехинаны ("дайындық мектебін") орналастыру үшін жаңа ғимарат салды.
In the 1930s older students in the yeshiva were selected to teach for periods of time at new schools in small towns where there had previously been little or no structured schooling, and then return to continue their studies at the yeshiva. Rabinowitz died in the year 1931 which was the year Yosef Leib Bloch and his son Azriel Rabinowitz, was appointed as a rosh yeshiva. In 1933, the yeshiva built a new building to house the mechina ("preparatory school").
Холокост
1939 жылдың күзінде Ресейге Литваны қорғау деген сылтаумен әскерлерін кіргізуге рұқсат берілді. 1940 жылдың маусым айында Ресей елді басып алып, оны бірден "кеңестік социалистік республикаға" айналдырды. Осы өзгерістердің бір бөлігі ретінде жеке еврей ұйымдары мен мектептері таратылды, ешива жабылды. Көптеген студенттер тарап кетті, Телшеде шамамен жүздей студент қалды. Оқу 20-25 студенттен тұратын топтарда, рош ешивалар басқаратын түрлі батай медрашимде ("кішкентай синагогтарда") жүргізілді. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Эля Мейр Блох пен Хаим Мордехай Кац АҚШ-қа қаржы жинау миссиясына барды. Соғыс басталғанда, ешиваның жалғасуын қамтамасыз етудің жалғыз жолы – оны Америкада қайта құру еді. Сөйтіп, бұл ешива Огайо штатының Кливленд қаласында қайта құрылды. 1940 жылдың қазан айында Хаим Штайн бастаған студенттер тобы Ресей арқылы қашып шықты. Бұл топ 1941 жылдың басында АҚШ-қа жетіп, Кливлендтегі ешиваға қосылды.
In the fall of 1939, the Russians were allowed to bring troops into Lithuania on the pretext of defending the country. In June 1940, the Russians seized control of the country and quickly transformed it into a "soviet socialist republic." As part of this transformation, private Jewish organizations and schools were disbanded and the yeshiva was closed. Most of the students dispersed, with only about a hundred students remaining in Telshe. The learning was done in groups of 20 25 students, studying in various batai medrashim ("small synagogues") led by the rosh yeshivas. During the early years of World War II, Elya Meir Bloch and Chaim Mordechai Katz were in the United States on a fund raising mission. As the war broke out, their only option to ensure the continuity of the Yeshiva was to rebuild Yeshiva on American soil. This Yeshiva was thus rebuilt in Cleveland Ohio. In October 1940, a group of students led by Chaim Stein escaped via Russia. This group found its way to the United States in early 1941 and joined the Yeshiva in Cleveland.
Филиалдар
Телше Чикаго. 1960 жылы иешива Иллинойс штатының Чикаго қаласында филиал ашты. 10 жыл ішінде Чикагодағы филиал Кливлендтегі иешивадан тәуелсіз болды және Кливлендтегі иешивамен ресми байланыс тоқтатылды, бірақ бейресми байланыстар тығыз сақталды. Кирият Йеарим (Телз тасы), Израиль. 1977 жылы Мордехай Гифтер Кливлендтен 20 студент алып келіп, Израильдің Кирият Йеарим (Телз тасы) қаласында иешиваның филиалын ашты. Сабақтар бірнеше пәтерде өтті. 1979 жылы Барух Соротскин қайтыс болғаннан кейін, Гифтер Кливлендке қайта оралуы сұранып, Израиль филиалы жабылды. Телше иешивасының түлектері. 1980 жылдардың басында Телзер раввині Авраам Ицхак Блохтың немересі Авраам Аусбандты оның ребесі Мордехай Гифтер Нью-Йорк штатының Ривердейл қаласында Телше түлектерінің иешивасын ашуға жіберді. Бірхас Хаим. 2001 жылы Хаим Штайннің ұлы Шмуэль Залман Штайн Нью-Джерси штатының Лейквуд қаласында Йешива Бирхас Хаимді ашты.
Telshe Chicago. In 1960, the yeshiva opened a branch in Chicago, Illinois. Within 10 years the branch in Chicago became independent of the yeshiva in Cleveland and no longer has an official formal connection to the yeshiva in Cleveland, although informal ties remain close. Kiryat Ye'arim (Telz Stone), Israel. In 1977, Mordechai Gifter brought a group of 20 students from Cleveland to open a branch of the yeshiva in Kiryat Ye'arim (Telz Stone), Israel. Classes took place in several apartments. In 1979, when Baruch Sorotzkin died, Gifter was asked to return to Cleveland and the Israeli branch closed. Yeshiva of Telshe Alumni. In the early 1980s, Avraham Ausband, a grandson of the Telzer Rov Avraham Yitzchak Bloch, was sent to open up the Yeshiva of Telshe Alumni in Riverdale, New York by his Rebbe, Mordechai Gifter. Birchas Chaim. In 2001 Chaim Stein's son, Shmuel Zalman Stein, opened Yeshivah Birchas Chaim in Lakewood, New Jersey.