Іңталандыру үшін контейнерлерді қайтару жүйесі

Кіріспе

Сусындар шөлмектерін қайтару арқылы ақшаны қайтару

Контейнерлік депозит заңнамасы (контейнерлік депозиттік схема, депозитті қайтару жүйесі немесе схемасы, депозиттік қайтару жүйесі немесе бөтелкелік есеп деп те аталады) – бұл сусындар шөлмектеріне (қайта толтырылатын немесе толтырылмайтын) сату орнында ақшалай депозит жинауды және/немесе тұтынушыларға оның құнын қайтаруды талап ететін кез келген заң. Контейнерді уәкілетті қайтару орталығына немесе кейбір елдерде бөлшек сауда орталығына қайтарғанда, депозит төлем жасаған адамға (алғашқы сатып алушы деп есептеледі) ішінара немесе толық қайтарылады. Бұл депозитті қайтару жүйесі болып табылады. Үкіметтер контейнерлік депозит заңнамасын бірнеше себептермен қабылдауы мүмкін, соның ішінде қайта өңдеуді ынталандыру және қолданыстағы қайта өңдеу бағдарламаларын толықтыру; контейнерлерге жұмсалатын энергия мен материалды азайту, жолдардың бойында, көлдер мен өзендердегі, сондай-ақ басқа мемлекеттік немесе жеке меншіктердегі сусындар шөлмектерінен туындаған қоқыстарды азайту (сусындар шөлмектерінен қоқыстар пайда болған жерде, номиналды депозит оларды тазалауға экономикалық ынталандыру береді, бұл кейбір жағдайда мұқтаж адамдар мен коммерциялық емес ұйымдар үшін табыс көзі болуы мүмкін); және салық төлеушілер қаржыландыратын полигондардың пайдалану мерзімін ұзарту. Қайтарылмаған депозиттерді көбінесе дистрибьюторлар немесе шөлмектейтін компаниялар жүйе шығыстарын жабу үшін сақтайды (бөлшек саудагерлерге немесе қайтару орталықтарына контейнерлерді жинау, сұрыптау және өңдеу үшін төленген ақылы алымдарды қоса алғанда) немесе айналымға жіберілмейтін қаражатты қатысатын мемлекеттік органға аударады, ол осы қаражатты қоршаған ортаны қорғау бағдарламаларын қаржыландыруға жұмсайды. Зерттеулер көрсеткендей, контейнерлік депозиттік схемалар көбінесе өте табысты болады, олардың қайтарым деңгейі әдетте 90% немесе одан да жоғары болады.

Тарих

1799 жылы Дублиндегі A & R Thwaites & Co компаниясы жасанды "содалы су" ұсынылатынын хабарлады және қайтарылған бөтелкелер үшін оншақты 2 шиллинг төлейтінін мәлімдеді. Швейпсте де, жасанды минералды су өндірісімен айналысқан компания, 1800 жылдан бастап қандай да бір заңсыз ұқсас қайта өңдеу саясатын қолданды. Шотландиялық бөтелкедегі сусындар өндіруші компаниялар да өз бөтелкелерін қайта пайдалану үшін қайтаруға ынталандыру мақсатында мұндай жүйені өз еркімен енгізді. Швецияда бөтелкелерге ақша салу және қайта өңдеудің бірыңғай жүйесі 1884 жылы құрылды, кейіннен ол заңмен бекітілді. Алюминий банкаларға қоқыс тастауды азайту үшін ақша салу қажеттігі туралы көпшіліктің талабы 1984 жылы заңнама қабылдануына әкелді. Британ Колумбиясының 1970 жылы қабылданған ақша салу арқылы қайтару жүйесі Солтүстік Америкадағы осындай ең алғашқы бағдарлама болып табылады.

Шолу

+ Құқық жүйесі бойынша контейнерлік депозиттік схемалар Ел бойынша іске асырылуы Алюминий Шыны ПЭТ Қамтылған ішімдіктер Жүргізуші Сілтеме 1990, соңғы өзгеріс 2025 Сыра және сыра қоспалары, спирттік сусындар қоспалары, сидр және басқа ашытылған сусындар, шырындар мен нектарлар, газдалған сусындар, сулар, шараптар және спирттік сусындар Үкімет 1986, соңғы өзгеріс 2019 Газдалған және газдалмаған сусындар, минералды және содалы су, сыра және құрамында сыра бар сусындар Үкімет Келесі күндері белгіленеді Барлық сусындар, сүт өнімдерін қоспағанда Үкімет 1993 Қайта толтырылатын сыра ыдыстары Үкімет 2005, соңғы өзгеріс 2020 200 мл-ден жоғары ыдыстар: шырындар, су, сыра, шарап, спирттік сусындар; 200 мл-ден төмен ыдыстар: сүт және сүт өнімдері Үкімет 1981, соңғы өзгеріс 2020 Сыра, газдалған және газдалмаған сусындар, энергетикалық сусындар, ашытылған сусын өнімдері (шарап пен спирттік сусындарды қоспағанда), сидр, спирттік және спиртсіз қоспа өнімдері, минералды су, шырын Өнеркәсіп (1922) Үкімет (1981) 2012 Спирттік, спиртсіз, газдалған және газдалмаған сусындар Үкімет 2005 Газдалған сусындар, су, сыра, сидр, шырын, нектар және шырын концентраты, аз спиртті спирттік сусындар (көлемі бойынша ≤ 6% спирт) Үкімет Келесі күндері белгіленеді Келесі күндері белгіленеді Үкімет 1996 (қаңқалар) / 2008 (ПЭТ) / 2012 (шыны) Шамамен барлық газдалған сусындар, су, сыра, сидр, ұзақ ішетін сусындар, спорттық сусындар, шырын, спирттік сусындар/спирттер/шарап Alko немесе Өндіруші тарапынан сатылады 2003 Сыра, газдалған сусындар (газдалған және газдалмаған), су, аралас спирттік сусындар, ПЭТ бөтелкелеріндегі шырын Өндіруші 1989 Ішуге дайын барлық сусындар, шарап және спирттік сусындар Үкімет 2024 Сүт өнімдерін қоспағанда барлық сусындар Үкімет 2001, соңғы өзгеріс 2010 100 мл мен 5 л арасындағы барлық ыдыстар Үкімет 2021 Белгісіз Үкімет 2022 Су, минералды су, лимонад, энергетикалық сусындар, шай, шырындар мен нектарлар, сыра, шарап салқындатқыштары және 6% спирттен аз құрамы бар аралас сусындар Үкімет 2016 Сыра және сыра коктейльдері, сидр және перри, жеміс шарабы және жеміс шарабына негіделген сусындар, газдалған сусындар, су, квас, шырындар және нектар Үкімет 2023 Барлық сусындар Үкімет 2005 Сыра, газдалған сусындар, су Үкімет 2022 Су, газдалған және газдалмаған сусындар, сидрлер, сыралар, дайын кофе, және сусынға қосылатын концентраттар Өндіруші (Косрае) 1991, соңғы өзгеріс 2007 Белгісіз Үкімет (Махараштра) 2018, соңғы өзгеріс 2019 Белгісіз Үкімет 2004, соңғы өзгеріс 2021 Сыра, су, газдалған сусындар, жеміс шырыны өндірушілері үшін жүйе қатысуға мүмкіндік береді Үкімет 1997, соңғы өзгеріс 1999 Белгісіз Үкімет 2011 Сыра және эль, аралас шарап және спирттік сусындар, шай және кофеге негіделген сусындар, сода, газдалмаған су, барлық спиртсіз сусындар Үкімет 2025 Келесі күндері белгіленеді Үкімет 2023 3 литрге дейінгі бір реттік пайдалану ыдыстарындағы барлық сусындар (сүтті қоспағанда) Үкімет 2025 Келесі күндері белгіленеді Үкімет 2007 Белгісіз Үкімет 2025 Белгісіз Үкімет 2022 Су, сыра, шырындар, шарап Үкімет 1985, соңғы өзгеріс 2003 Сожу және сыра сияқты спирттік сусындар, газдалған сусындар Үкімет 1982, соңғы өзгеріс 2022 Сүтті қоспағанда, ішуге дайын барлық сусындар Үкімет 2001 Қайта толтырылатын ыдыстардағы барлық сусындар, бір реттік газдалған сусындар, сыра және минералды су Үкімет 2022 Шай және кофе, газдалған сусындар, энергетикалық сусындар, сиыр сүті, жеміс және көкөніс шырындары, су (газдалған және газдалмаған), спорттық сусындар, спирттік сусындар Үкімет 2025 Белгісіз Үкімет

+ Container deposit schemes by jurisdiction Country Implementation Aluminium Glass PET Beverages Covered Driver Ref. 1990, last amended 2025 Beer and beer mixes, alcoholic beverage mixes, cider and other fermented beverages, juices and nectars, soft drinks, waters, wines and spirits Government 1986, last amended 2019 Carbonated and non carbonated soft drinks, mineral and soda water, beer and malt beverages Government TBA All beverages except dairy based products Government 1993 Refillable beer containers Government 2005, last amended 2020 Containers >200mL: juices, water, beer, wine, hard liquor; Containers <200mL: milk and dairy products Government 1981, last amended 2020 Beer, carbonated and uncarbonated soft drinks, energy drinks, fermented drink products (excluding wine and spirits), cider, alcoholic and non alcoholic mixer products, mineral water, juice Industry (1922) Government (1981) 2012 Alcoholic, non alcoholic, carbonated, and non carbonated beverages Government 2005 Soft drinks, water, beer, cider, juice, nectars and juice concentrate, low ethanol alcoholic beverages (≤ 6% alcohol by volume) Government TBA TBA Government 1996 (cans) / 2008 (PET) / 2012 (glass) Almost all soft drinks, water, beer, cider, long drinks, sport drinks, juice, liquor/spirits/wine sold by Alko Government or Manufacturer 2003 Beer, soft drinks (carbonated and non carbonated), water, mixed alcoholic drinks, juice in PET bottles Manufacturer 1989 All ready to drink beverages, wine and liquor Government 2024 All beverages except dairy products Government 2001, last amended 2010 All containers between 100mL and 5L Government 2021 Unknown Government 2022 Water, mineral water, lemonade, energy drinks, tea, juices and nectars, beer, wine coolers and mixed drinks with less than 6% alcohol content Government 2016 Beer and beer cocktails, cider and perry, fruit wine and fruit wine based drinks, soft drinks, water, kvass, juices and nectar Government 2023 All beverages Government 2005 Beer, soft drinks, water Government 2022 Water, carbonated and non carbonated soft drinks, ciders, beers, ready to drink coffee, and dilutables Manufacturer (Kosrae) 1991, last amended in 2007 Unknown Government (Maharashtra) 2018, last amended 2019 Unknown Government 2004, last amended 2021 Beer, water, soft drinks, system is opt in for fruit juice producers Government 1997, last amended 1999 Unknown Government 2011 Beer and ales, mixed wine and spirits, tea and coffee based drinks, soda, non carbonated water, all non alcoholic drinks Government 2025 TBA Government 2023 All beverages (except milk) in single use containers up to 3 liters Government 2025 TBA Government 2007 Unknown Government 2025 Unknown Government 2022 Water, beer, juices, wine Government 1985, last amended 2003 Alcoholic drinks, such as soju and beer, carbonated soft drinks Government 1982, last amended 2022 All ready to drink beverages, excluding dairy Government 2001 All beverages in refillable containers, one way soft drinks, beer and mineral water Government 2022 Tea and coffee, carbonated soft drinks, energy drinks, cow milk, fruit and vegetable juices, water (sparkling and non sparkling), sports drinks, alcoholic beverages Government 2025 Unknown Government

Қырғызстан

2005 жылға қарай Кениядағы сусын өнеркәсібі шыны бөтелкелерге депозиттік қайтару жүйесін енгізді, бұл жүйе көтерме саудагерлердің, бөлшек саудагерлердің және тұтынушылардың барлығына да тартымды болды және тек Найробиде ғана емес, бүкіл елде қолданылды. Ол кезде газдалған сусындардың бөтелкелеріне 10 кениялық шиллинг, ал сыраның бөтелкелеріне 25 шиллинг мөлшерінде депозит төленетін.

Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африкада қаптама немесе пластик үшін ресми депозиттік қайтару жүйесі болмаса да, Coca Cola сияқты жеке компаниялар өз өнімдері үшін депозиттік қайтару жүйесін сәтті іске қосты. Өндірушілер бұл жүйені 1948 жыл шамасында үкіметтің қатысуынсыз енгізді. Жоспарға сыра ыдыстарының шамамен 75%-ы, газдалған сусындар ыдыстарының 45%-ы және кейбір шарап пен спирттік сусындар бөтелкелері қатысады. 2012 жылы Оңтүстік Африка пластик бөтелкелерді өз схемаларына қосып алған аз ғана елдің бірі деп танылды.

Америка

1998 жылға қарай Барбадос, Боливия, Бразилия, Чили, Колумбия, Эквадор, Ямайка, Мексика және Венесуэла елдерінде шыны ыдыстарды қайтарудың ерікті депозиттік жүйелері жұмыс істеді.

Жапония

Контейнерлік депозит туралы заң, қоқыс/қайта өңдеу мәселесіне ақшалай тәсіл ретінде, Жапонияда ешқашан кеңінен қолданылмады. Дегенмен, әр қала мен муниципалитет жариялаған, күннен-күнге қатаңдап келе жатқан сұрыптау ережелеріне сәйкес, қоқыс әр шаңырақта мұқият түрде асүй қалдықтары, газеттер/кітаптар, металл банкалар (жуылған)/пластик бөтелкелер (шайылған), бақша арамшөптері сияқты түрлерге бөлінеді және жинау машиналары арқылы әдетте жергілікті билік хабарлаған әртүрлі күндері шығарылып кетеді.

Оңтүстік Корея

1997 жылға қарай Оңтүстік Корея сусындар шөлмектері үшін ақшаны қайтару жүйесін енгізді. 2021 жылы Түркия үкіметі Түркияның 8000 шақырымдық жағалауын қорғау мақсатында 2022 жылдың 1 қаңтарына дейін ақшаны қайтару жүйесін (ДРС) енгізу туралы шешім қабылдады. Жаңа ақшаны қайтару схемасы түрлі қоқыстарды – құрлықтағы және теңіздегі қоқыстарды азайтуға, сондай-ақ елдегі полигондарға зиян келтіретін қаптама қалдықтарын болдырмауға көмектеседі деп күтілуде. Түркия үкіметі ДРС-ті енгізудің басты себебі – пластик және шыны ыдыстарды қайта өңдеуді 250 пайызға ұлғайту, сондай-ақ әр жыл сайын полигондарға тасталатын 811 000 тонна шыны мен пластик ыдыстарды екінші шикізатқа айналдыру.

Австралия

Шөлмектерді жуу және қайта пайдалану кезінде сусындар өндірушілер өзінің ыдыстарын қайтару үшін ақы төледі, бірақ бір рет қолданылатын ыдыстардың пайда болуымен үлкен үнемдеуге мүмкіндік туды, ал олардың кәдесіздендірілуі тұтынушының жауапкершілігіне жүктелді. Ұлттық схеманы ішімдік өнеркәсібінің оны қолдаушы саясаткерлерге қарсы көп миллиондық жарнамалар жасау туралы қауіп-қатерлері және штаттар арасындағы келіспеушіліктерге байланысты бірнеше рет кейінге жылдырды. Дегенмен, мемлекеттік деңгейдегі контейнерлік депозиттік жүйелерге (КДЖ) қызығушылық артып келеді. Барлық штаттар 2023 жылға дейін жұмыс істейтін КДЖ-ны енгізді немесе енгізеді, Виктория мұндай жүйені қолдауға соңғы штат болып табылады. Австралияда жыл сайын 8 миллиард сусын контейнері қоқысқа тасталады немесе лақтырылады, сондықтан бұл мұндай лақтыларды азайтудың және кербен арқылы қайта өңдеуге қол жеткізілген нәтижелерден жоғары деңгейге көтерілудің ең тиімді тәсілі деп саналады. Бұл тәсілдің қайырымдылық қорларына қаражат түсуі және бірнеше мың жаңа жұмыс орнының ашылуы сияқты көптеген қосымша пайдалары бар, мұндай нәтижелер басқа тәсілдермен қол жеткізілмейді. Оңтүстік Австралия штаты әрбір сусынның картоны, банкасы немесе бөтелкесі үшін 10 австралиялық центтік қайтарылатын депозит алады (тек қайтаруға жарамды деп белгіленген контейнерлер; шарап және спирттік сусындардың бөтелкелері, сүт картондары немесе тұтыну алдында сұйытылатын концентратталған жеміс/көкөніс шырындары кірмейді). Бұл жүйе 1977 жылдан бері қолданылып келеді және жалпы қайтару көрсеткіші 79,9% құрайды. Солтүстік территория 2012 жылы КДЖ-ны енгізді. Ароматталмаған сүт, соя сүті, концентратталған жеміс/көкөніс шырындары (тұтыну алдында сұйытылатын), әлі де немесе шарап (шыны бөтелкелерде) ерекшеліктерімен барлық сусын контейнерлері үшін 10 центтік (AUD) қайтарылатын депозит алынады. Өндіруші/толтырушыда алынбаған депозиттер қалады. 2015–2016 жылдары жүйенің жалпы қайтару көрсеткіші 54% құрады. Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты (7,5 миллион тұрғыны бар ең көп халқы бар штат) 2017 жылдың 1 желтоқсанында қолданысқа енген 10 центтік (AUD) депозиттік жүйені қабылдайтынын мәлімдеді. Бағдарлама 69% қайтару көрсеткісіне қол жеткізді. 2016 жылдың 22 шілдесінде Квинсленд үкіметі 2018 жылдың 1 қарашасында қолданысқа енген КДЖ-ны енгізетінін мәлімдеді. 150 мл-ден 3 л-ге дейінгі бос сусын контейнерлері үшін 10 центтік (AUD) қайтарым қарастырылады. Батыс Австралия штаты 2020 жылы басталатын мемлекеттік жүйенің басталу күнін жариялады. Бұл жүйе 150 мл-ден 3 л-ге дейінгі көлемдегі бос сусын контейнерлеріне қолданылады, ал шарап және спирттік сусындардың бөтелкелері, сүт және шырын контейнерлері сияқты үй шаруашылығында қолданылатын сусын контейнерлері кірмейді. Депозит/қайтару сомасы 10 австралиялық цент болады. Тасмания 2019 жылдың маусым айынан бастап 2024 жылға дейін жүйені іске асыратынын мәлімдеді. Виктория өзінің жаңартылған қайта өңдеу және қалдықтарды басқару саясатының аясында 2023 жылдың 1 қарашасынан бастап қолданысқа енгізілетін жүйені енгізетінін мәлімдеді.

In the days when bottles were washed and re used, drinks manufacturers paid for the return of their (proprietary) containers, but with the advent of single use containers great savings were possible, leaving their disposal as the consumer's responsibility. While a national scheme has been repeatedly delayed largely due to threats from the beverage industry of multi million dollar advertisements against politicians who support it and earlier disagreements between states, there has been a growing momentum of state based operated container deposit schemes (CDS). All states have implemented or will introduce a state based container deposit scheme operating by 2023, with Victoria the final jurisdiction to support such a scheme. With 8 billion beverage containers landfilled or littered every year in Australia, proponents argue that it is the most effective method to reduce such litter; and improve recycling above that achieved by kerbside. It also has many co benefits such as funds for charities and several thousand new jobs, that cannot be achieved by other approaches. The state of South Australia charges a refundable deposit of AUD 10 cents per drinks carton, can or bottle (only containers marked as eligible for refund; does not include wine & spirits bottles, milk cartons, or concentrated/and or vegetable juice intended to be diluted before consumption). This has been in place since 1977. The overall return rate is 79.9%. Northern Territory introduced a container deposit scheme in 2012. A 10 cent (AUD) refundable deposit is charged on all beverage containers with the exception of unflavoured milk, soy milk, cordial bottles (undiluted), concentrated fruit/vegetable juice intended to be diluted before consumption, and still or sparkling wine (in glass bottles). Unredeemed deposits remain with the producer/filler. In 2015–2016, the system achieved a total return rate of 54%. The state of New South Wales (the most populated state, with 7.5 million residents) announced that it would be adopting a 10 cent (AUD) deposit scheme, which commenced on 1 December 2017. The program has achieved a return rate of 69%. On 22 July 2016, the Queensland government announced that the state would introduce a container deposit scheme which commenced on 1 November 2018. A 10 cent (AUD) refund is provided for empty drink containers between 150 ml and 3 l.
The state of Western Australia has announced the start date of a state based scheme commencing in 2020. The scheme will apply to certain empty drink containers ranging in size from 150 ml to 3 L and will exclude domestically consumed drink containers such as wine and spirit bottles, milk and juice containers. The amount of the deposit/refund will be AUD 10 cents. Tasmania has, as of June 2019 announced it will have a scheme in place by 2024. Victoria announced it would introduce a scheme which commenced on 1 November 2023 as part of its updated recycling and waste management policies.

Фиджи

Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы Фиджиде депозиттік-қайтару жүйесін құру мүмкіндігін зерттеу үшін қолайлылық туралы зерттеуді қаржылады, бұл ретте Кирибати және Микронезия Федеративтік Штаттарындағы сәтті жобалардан алынған тәжірибе негізге алынды. 2011 жылы Фиджи үкіметі Қоршаған ортаны басқарудың қалдықтарды жою және қайта өңдеу ережелеріне 2011 жылғы түзетулерді және Қоршаған ортаны басқарудың контейнерлік депозиттер ережелерін 2011 жылғы мақұлдады. Бұл ережелер контейнерлік депозиттік және қайтару жүйесін енгізу үшін заңдық базаны қамтамасыз етеді, сондай-ақ сусын өндірушілері мен импорттаушыларға бағаларды реттеуге және депозиттерді ескеруге мүмкіндік береді. Ережелер сонымен қатар Қоршаған орта департаментіне Фиджидің контейнерлік депозиттік жүйесін басқаратын басқару агенттігін тіркеуге және құруға, сондай-ақ өндірушілер сатқан барлық сусындар үшін төленген барлық депозиттерді жинауға арналған айналымдық қорды құруға рұқсат береді. Қосымша ақпарат жоқ.

Жаңа Зеландия

1950-1980 жылдары бір рет қолданылатын контейнерлер көбірек пайдалануға енгізілді. Жаңа Зеландия 2008 жылға дейін контейнерлерді қайтару жүйесіне қатысты заңнамаға ие болған жоқ, ол кезде 2008 жылғы Қалдықтарды Азайту Заңы қабылданып, күшіне енді. Заңда өнімдік жауапкершілік туралы қағидалар қарастырылған, ал контейнерлерді қайтару жүйесі – осы қағидалардың ең танымал түрі. 2010 жылдың мәліметі бойынша, контейнерлерге кеңінен қолданылатын ақшалай сыйлықтар (депозиттер) қарастырылмаған, бірақ кейбір сыра бөтелкелері осы ереженің ерекше жағдайлары болып табылады. Қоршаған орта министрлігі контейнерлерді қайтару схемасы бойынша жұмыс істеп жатыр, ол шамамен 2023 жылы енгізілуі мүмкін.

Австрия

Австрия 1990 жылдан бері қайта пайдаланылатын ПЭТ бөтелкелері үшін контейнерлік кепілдік жүйесін қолданып келеді. 2022 жылы Климатты қорғау министрлігінің хабарлауынша, 2025 жылдан бастап 100 мл-ден үш литрге дейінгі барлық пластикалық бөтелкелер мен алюминий банкаларына 25 центтік кепілдік салынады.

Бельгия

Кіші сыра бөтелкелері (250 немесе 330 мл) 0,10 евро салым төлейді, ал үлкендері (750 мл немесе 1 л) 0,20 евро салым төлейді. Кейбір жеміс шырыны бөтелкелері, мысалы, Oxfam Wereldwinkels/Magasins du Monde сататындары, 0,30 евро салыммен қамтамасыз етіледі. Delhaize сияқты кейбір қатты пластиктен жасалған сүт және апельсин шырыны бөтелкелері 0,20 евро салым төлейді. 2019 жылдың сәуір айында Брюссель астанасы аймағы жүйені 0,05 евро салым ұстайтын банкаларға кеңейтуді сынақтан өткізу жобасын бастады. 2019 жылғы Бельгияның аймақтық сайлауларынан кейін Брюссельдің жаңа аймақтық үкіметі банкалар мен пластикалық бөтелкелер үшін салымдық жүйені енгізу туралы шешім қабылдады.

Қазақстан

2006 жылдан бері қайта толтырылмайтын контейнерлерге (сүт өнімдерін қоспағанда) 0,50 кН қайтарылатын ақша сомасы алынады. Бөлшек сауда орындары контейнерлерді қабылдауға міндетті. Жинау көбінесе қолмен жүзеге асырылады, бірақ кері автоматтар арқылы да жинау жүргізіледі. Бөлшек сауда орындары контейнерлерді материал түріне қарай сұрыптауы керек (ПЭТ бөтелкелер, алюминий/болаттан жасалған банкалар және шыны бөтелкелер). Бұл схема мемлекеттік басқаруда және 95% жинау мақсаты қойылған. 2015 жылы схема Хорватия нарығына шығарылған барлық қайта толтырылмайтын контейнерлердің 90% дейін қайтарып алды.

Чехия

Чехияда сыраның көп бөлігі 3 чех кронасы салым ретінде алынатын қайта қолданылатын шыны бөтелкелерде сатылады. Бұл бөтелкелерді дүкендер мен супермаркеттер жинап алады. Кері сауда автоматтары көбінесе адам қызметкерлерін ығыстырып шығарды. Сонымен қатар, 20 бөтелкеге арналған пластикалық сыра жәшіктеріне 100 чех кронасы салым төленеді. Көптеген кері сауда автоматтары бос бөтелкелермен толы бір жәшікті қабылдап, 160 чех кронасын қайтарады. Басқа ыдыстарға салым қарастырылмаған.

Дания

Данияда тұңғыш ұлттық депозиттік қайтару жүйесі 1922 жылы енгізілді, онда Дания сыра зауыттары бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейінгі шектеулі ресурстарға байланысты сыра және газдалған сусындар үшін стандартталған шыны бөтелкелерге келісім жасады. 1991 және 1993 жылдары бұл жүйе пластикалық бөтелкелерді де қамтыды. Алюминийден жасалған сусындар банкаларына 1982 жылдан 2002 жылға дейін тыйым салынды, бірақ бұл тыйым Еуропалық Одақ заңдарын бұзады деп танылды. Осыған байланысты Дания 2002 жылы жаңа заңнама қабылдады, ол депозиттік жүйені алюминийден жасалған банкаларға да қатысты етті. Заңға сыра (көлемі бойынша алкогольді 0,5%-дан жоғары), газдалған суық сусындар (алкогольді 0,5%-дан жоғары), энергетикалық сусындар, минералды су, мұз шайы, дайын сусындар және араластырылатын өнімдер (алкогольді 0,5%-дан 10%-ға дейін) кіреді. 2019–2020 жылдары шырын және газдалмаған суық сусындар депозиттік жүйеге қосылды. Жүйеден шарап пен спирттік сусындар (алкогольді мөлшері > 10%), сүт өнімдері және 20 литрден асатын ыдыстар алынып тасталды. Депозит мөлшерлері келесідей:

"Pant A" белгісімен 1 литрден кем көлемдегі бір реттік алюминий және шыны ыдыстар, сондай-ақ 0,5 литрден кем көлемдегі қайта толтырылатын шыны бөтелкелер; "Pant B" белгісімен 1 литрден кем көлемдегі бір реттік және қайта толтырылатын пластикалық ыдыстар; "Pant C" белгісімен 1 литрден жоғары көлемдегі металл және пластикалық ыдыстар немесе 0,5 литрден жоғары көлемдегі қайта толтырылатын шыны бөтелкелер. Депозит жүйесін басқаратын ұйым – Dansk Retursystem A/S, жеке коммерциялық емес ұйым. Жиналудың басым бөлігі (95%) кері автоматтар арқылы автоматты түрде жүзеге асырылады, ал қалған бөлігі (5%) қолмен жиналады. 2019 жылы жүйенің қайтару көрсеткіші 92% құрады.

Эстония

Эстонияда 2005 жылдан бері бір реттік және қайта толтырылатын ыдыстар үшін жалпы сақтау және қайта өңдеу жүйесі қолданылып келеді. Бұл газдалған сусындар, су, сыра, алмашты сыра, шырын, шырын концентраттары, нектарлар және азырақ этанол құрамындағы алкогольді сусындарды (көлем бойынша 6% дейін) қамтиды. Көптеген металл, пластик және шыны ыдыстар үшін салым 0,10 евроны құрайды. Шарап немесе водка, сиропты бөтелкелер, шыны банкалар немесе Tetra Pak сияқты күшті алкогольді сусындар бұл жүйеге кірмейді. 2019 жылдан бастап жүйе қабылданған санаттарға жататын кейбір жүйеден тыс ыдыстарды да қабылдайды, бірақ олар үшін салым төленбейді. Жүйені Eesti Pandipakend OÜ басқарады, ол Эстония сыра қауымдастығы, газдалған сусындар өндірушілер қауымдастығы, газдалған сусындар мен сыра импорттаушылар қауымдастығы және Эстония саудагерлер қауымдастығын біріктіретін өндірушілердің жауапкершілік ұйымы болып табылады. 2015 жылы Эстонияда сатылған барлық ПЭТ бөтелкелердің 90%-ы, алюминий банкалардың 70%-ы және шыны бөтелкелердің 87%-ы қайта өңдеу және/немесе қайта пайдалану үшін қайтарылды. Жалпы қайтару көрсеткіші 82,3% болды.

Финляндия

Депозиттік жүйе алғаш рет 1952 жылы Финляндияға жазғы Олимпиада ойындарымен бірге енгізілді, ол елге Coca-Cola-ны шыны бөтелкелерде әкелді. 1980 жылдары депозиттік жүйеге қайта пайдаланылатын және берік пластикалық бөтелкелер қосылды. 1996 жылы алюминий банкаларға, 2008 жылы ПЭТ бөтелкелерге, ал 2012 жылы қайта өңделген шыны бөтелкелерге депозиттер енгізілді. Су, сыра, сидр, аралас сусындар, спорттық сусындар, шырын және Alko дүкендерінде сатылатын арақ, спирттік ішімдіктер мен шараптан басқа, дерлік барлық жұмсақ сусындар осы бағдарламаға жатады. Сүт және сұйық қаптамадағы басқа да өнімдерден босатылады. Жүйені Suomen palautuspakkaus Oy (қысқартылған Palpa) басқарады, ол – сусын импорттаушылар мен өндірушілердің жеке консорциумы. 2016 жылы алюминий банкаларының 96%, ПЭТ бөтелкелерінің 92% және бір реттік шыны бөтелкелердің 88% қайта өңделді. Осы контейнерлерге арналған депозит мөлшерлері төмендегідей:

Пластик <0,35 л: 0,10 €
Пластик 0,35–1 л: 0,20 €
Пластик >1 л: 0,40 €
Металл: 0,15 €
Шыны: 0,10 €

Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл жүйе ерікті, және Palpa контейнерлік депозиттік жүйелер бойынша заңды монополияға ие емес. Lidl компаниясының бөтелкелеріне арналған жеке алым жүйесі бар. Контейнерлік депозиттік жүйеге жатпайтын сусын контейнерлеріне контейнердің көлеміне қарамастан, 0,51 €/л акциз салығы салынады. Бұл салық тым жоғары болғандықтан, барлық сусын өндірушілер мен импорттаушылар акцизді төлеудің орнына Palpa жүйесіне қосылуды жөн көреді.

Германия

Германияда депозиттік заңнама су, сыра, сыралы аралас сусындар, газдалған және газдалмаған суық сусындар, оның ішінде жеміс шырындары, сондай-ақ аралас алкогольді сусындарға арналған пластикалық, алюминий және шыны ыдыстарды қамтиды. Бағдарламадан сүт өнімдері, шарап, спирт, ликерлер және белгілі бір диеталық сусындарға арналған ыдыстар алынып тасталған. Сондай-ақ, 100 мл-ден кішi және 3 л-ден үлкен ыдыстар да алынып тасталды. 2012 жылы Германия өз схемаларына пластикалық бөтелкелерді қосып, осы саладағы аз ғана елдердің бірі ретінде танылды. Einwegpfand (бір реттік қолдану) депозиттік жүйесіне арналған заңнама 2002 жылы жасалды және 2003 жылдың 1 қаңтарында күшіне енді. Дегенмен, оның іске асырылуы Германияның бөтелкелеу өнеркәсібі мен бөлшек саудагерлерінің лобби тобымен күреске ұшырады. Бұл күрес Германия Федералдық әкімшілік сотында және Германия Федералдық конституциялық сотында сот процестерін де қамтыды, бірақ барлық сот процестерінде Германия Федералдық үкіметі жеңіске жетті. Einwegpfand ыдыстары үшін депозиттік төлем салыстырмалы түрде жоғары болуы тиіс. 2016 жылдың қазан айына қарай, олар үшін стандартты депозит 0,25 евроны құрады. Қарама-қарсылығы, қайта пайдалануға болатын ыдыстар (көбінесе шыны бөтелкелер) үшін депозит әдетте 8 пен 15 цент аралығында болады. Әдеттегі бағалар кейбір шарап бөтелкелері үшін 0,02 €, 0,5 л дейінгі сыра бөтелкелері үшін 0,08 €, ал қақпақтары бар сыра бөтелкелері, 0,5 л-ден жоғары сыра бөтелкелері және басқа да ыдыстар (көбінесе су және газдалмаған сусындар, азырақ жеміс сусындары, сүт, қаймақ, йогурт) үшін 0,15 € құрайды. Кейбір бөтелкелерде одан да жоғары депозит қарастырылған. Бөтелке жәшіктері үшін 1,50 евро депозит алынады. Бағаның осы айырмашылығының себебі – қоршаған ортаға зиянды пластиктердің қоқысқа немесе әдеттегі қоқыс жүйесіне түсуіне жол бермеу болды. Сондай-ақ, қайта пайдаланбауға болатын сусын ыдыстарын қымбаттату және осылайша олардың тартымдылығын төмендету мақсаты болды. Дания шекарасына жақын орналасқан супермаркеттер скандинавиялық тұрғындарға «Экспорттық декларацияға» қол қою арқылы «Pfand» төлемін төлемеуге мүмкіндік береді, бұл жағдайда банкалар 24 сағат ішінде экспортталатынын және олардың ішкілігі Германияда тұтылмайтынын растайды. Жүйе Einwegpfand ыдыстарын қайта өңдеуге сәтті ықпал етеді. Қайта пайдаланбауға болатын бөтелкелердің 97-99%-ы қайтарылады, ал банкалардың қайта өңдеу көрсеткіші шамамен 99%-ды құрайды.

In Germany, the deposit legislation covers plastic, aluminium, and glass containers for water, beer, mixed drinks containing beer, carbonated and non carbonated soft drinks including fruit juices, as well as mixed alcoholic drinks. Excluded from the programme are containers for milk products, wine, spirits, liquors, and certain dietary drinks. Also excluded are containers smaller than 100 mL and larger than 3 L. Germany was noted in 2012 as one of the few countries that included plastic bottles in its schemes. Legislation for an Einwegpfand (single use) deposit system was created in 2002 and came into force on 1 January 2003. However, its implementation was fought by lobby groups of German bottling industry and retailers. This fight also included trials at the Federal Administrative Court of Germany and the Federal Constitutional Court of Germany, but all trials were won by the German federal government. The deposit charge for Einwegpfand containers is required to be relatively high. As of October 2016, the standard deposit for these is €0.25. By comparison, the deposit for reusable containers (mostly glass bottles) is usually between 8 and 15 cents. The usual rates are locally €0.02 for some wine bottles, €0.08 for beer bottles up to 0.5 L, and €0.15 for beer bottles with flip top closures, beer bottles over 0.5 L and other bottles (mostly water and soft drinks, lesser fruit drinks, milk, cream, yoghurt). Some bottles have an even higher deposit. Bottle crates have a deposit of €1.50. The reasoning behind the price discrepancy was to keep environmentally harmful plastics from ending up as litter or in the regular garbage system. It was also meant to make non reusable beverage containers more expensive and thus, less attractive. Supermarkets near the Danish border have established a scheme, where Scandinavian residents are exempt from "Pfand", by signing an "Export declaration" and providing that cans are exported within 24 hours and the contents are not consumed within Germany. The system has successfully encouraged the recycling of Einwegpfand containers. Between 97 and 99% of non reusable bottles are returned, and recycling rates for cans are around 99%.

Венгрия

Венгрияда сыра, шарап және стандартталған спирттік сусын бөтелкелеріне ақша кепілдігі салынады, ол соңғы кезде жеңілдетілді. Сыра бөтелкелері үшін 25 форинт көзделеді, ал шарап кеселері мен спирттік сусын бөтелкелері үшін соманы сатушы анықтайды, бұл адамдарға белгілі бір дүкенде сусын сатып алып, бөтелкені оның бәсекелесіне қайтаруға мүмкіндік береді, егер ол бөтелке үшін үлкен кепілдік төлесе. ПЭТ бөтелкелер мен металл сусын контейнерлерін Lidl, Auchan, Tesco, Interspar сияқты кейбір супермаркеттер мен гипермаркеттер ғана қабылдайды. Олардың барлығы кері қабылдау автоматтары қолданады: бөтелкелер үшін және көп жағдайда ПЭТ бөтелкелер үшін Wincor Nixdorf немесе Tomra автоматтары, ал алюминий банкалар венгр ALU пресс-машинасымен жиналады. Оның артықшылығы – ол жалпақталған немесе сығымдалған банкаларды да қабылдайды және оларды пресс арқылы ұсақтап, машинаның сыйымдылығын арттырады. Контейнерлерге төленетін баға – 2 форинт/алюминий банка және 1 форинт/ПЭТ бөтелке – адамдарды осы контейнерлерді қайта тапсыруға көптеген жағдайда ынталандырмайды.

Исландия

Исландия 1989 жылдан бері пластик, алюминий және шыны сияқты кең ауқымды контейнерлерге қатысты ұлттық деңгейдегі кепілдік жүйесін қолданып келеді. Ішуге дайын барлық сусындар, шарап және спирттік сусындар осы бағдарламаға кіреді. Сүт, сүт өнімдері және жеміс шырындары кірмейді. Барлық бөтелкелер мен банкалар үшін кепілдік сомасы 18 ISK тең. Өнімдердің қайта өңделу көрсеткіші алюминий үшін шамамен 90%, ПЭТ үшін 87% құрайды. Шыны қайта өңделмейді.

Ирландия

Ирландия 2024 жылдың 1 ақпанында пластикалық бөтелкелер мен алюминий банкаларға қайтару жүйесін енгізді. Бұл жүйе 150 мл-ден 3 л-ге дейінгі пластикалық бөтелкелерге, алюминий және болат банкаларға қатысты. Шыны ыдыстар мен сүт өнімдері осы жүйеге кірмейді. 150 мл-ден 500 мл-ге дейінгі ыдыстар үшін 0,15 евро, ал 500 мл-ден 3 л-ге дейінгі ыдыстар үшін 0,25 евро депозиттік төлем алынады. Осы жүйеге жататын сусындарды сататын барлық сауда орындары осы жүйеге қатысуға міндетті.

Литва

Литва 2016 жылдың ақпанында бір рет қолданылатын банкалар мен бөтелкелерге контейнерлік салым туралы заңнаманы енгізді. Литваның бағдарламасы кең ауқымды және пластиктен, металдан және шыныдан жасалған 0,1–3 литрлік ішімдік контейнерлерінің барлық түрлеріне салым қолданылады. Бұл салым сыра мен сыра коктейльдеріне, сидр мен басқа ашытылған сусындарға, аралас алкогольді және алкогольсіз сусындарға, барлық түрдегі суға, шырын мен нектарға (шыны, пластик және металл қаптамада сатылатындарға), сондай-ақ жеміс шараптарына және пластик пен металл қаптамада сатылатын шарап өнімдерінің коктейльдеріне қатысты. Сүт, шарап және спирттік сусындар осы талаптан босатылған. Барлық контейнерлерге салым мөлшері бірдей – әр бөтелке/банка үшін 0,10 евро, ал жинау көбінесе кері автоматтар арқылы жүзеге асырылады. Литваның салымды қайтару жүйесін Užstato Sistemos Administratorius (USAD) операторы басқарады. Пластмассалық бөтелкелерді қайтару көрсеткіші салым схемасы енгізілгенге дейін 34%, 2016 жылдың соңында 74,3%, 2017 жылдың соңында 91,9%, ал 2018 жылы 93% құрады.

Нидерланды

Қазіргі депозитті қайтару жүйесі бойынша 1 литрлік және одан үлкен полиэтилен терефталат (ПЭТ) бөтелкелеріне 0,25 евро депозит салынады, бірақ бұл тек газдалмаған сусындар мен суға ғана қатысты. Медициналық сусындар, шарап, спирттік сусындар сияқты басқа барлық сусындар осы жүйеден тыс. Stichting Retourverpakkingen NL компаниясы басқаратын бұл жүйе көбінесе автоматтандырылған (89%), ал қайтарудың тек 11% қолмен жүзеге асырылады. Сыра бөтелкелеріне 0,10 евро, ал сыра жәшіктеріне 1,50 евро депозит төленеді. 2014 жылы Нидерландының депозиттік жүйесі бағдарламаға кіретін контейнерлердің 95% қайтарылғанын қамтамасыз етті. 2020 жылдың 24 сәуірінде Инфрақұрылым және су шаруашылығы жөніндегі мемлекеттік хатшы Стинье ван Велдховен 1 литрден кіші пластикалық бөтелкелерге 2021 жылдың 1 шілдесінен бастап 0,15 евро депозит салынатынын хабарлады. Голландиялық экологиялық ұйымдар бұл шешімді құптағанмен, спортшы және экологиялық белсенді Мерийн Тинганың қарқынды науқандық жұмысы депозит заңын кеңейтуге ықпал еткеніне сенімді. 2021 жылдың 3 ақпанында Ван Велдховен алюминий банкаларға да 0,15 евро депозит салынатынын мәлімдеді, ол 2023 жылдың 1 сәуірінен басталады. Алғашқы жоспар бойынша ол 2022 жылдың 31 желтоқсанында басталуы керек еді, бірақ супермаркеттердің ықпалымен кейінге шегерілді.

Норвегия

Қалталарды автоматтандырылған қайта өңдеу 1970 жылдардан бері қолданылып келеді. Алюминий және болаттан жасалған сусындар құтыларына Норвегияда 20 ғасырдың соңына дейін 5,60 крон үстеме салық салынды. 1999 жылы контейнерлік депозит туралы заң қабылданды, ол осы ережені де жойды. Бүгінде Норвегияда келесі контейнерлік депозиттер қолданылады: 0,5 л-ге дейінгі банкалар мен пластикалық бөтелкелер: 2,00 крон. 0,5 л-ден жоғары банкалар мен пластикалық бөтелкелер: 3 крон. 2018 жылдың қыркүйегінен бастап контейнерлік депозиттік заңнама шыны бөтелкелерге қатысты алынып тасталды. 2018 жылы инфляция және 50 øre монетасының айналымнан шығарылуына байланысты ставкалары 2 NOK (бұрынғы 1 NOK) және 3 NOK (бұрынғы 2.50 NOK) дейін арттырылды. Infinitum AS (бұрынғы Norsk Resirk A/S) Норвегияда қайта толтырылмайтын пластикалық бөтелкелер мен сусындар банкаларын қайта өңдеудің ұлттық схемасын іске асыруға жауапты. Бұл коммерциялық емес корпорация 1999 жылы құрылған және оның иесі – сусындар өнеркәсібі мен азық-түлік саудасындағы компаниялар мен ұйымдар. Норвегиялық жүйеде қайтарым мөлшері артқан сайын акциз салығы төмендейді, яғни мысалы, банкалар үшін 90% қайтарым акциз салығынан 90% жеңілдік беруге мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде сусындарды төмен бағамен сатуға мүмкіндік береді. 2014 жылы Норвегиядағы ПЭТ бөтелкелердің 95,4% және барлық сусындар банкаларының 96,6%-ы осы схема бойынша қайтарылды. Сусындар контейнерлеріне салынған депозиттердің тарихы Норвегияда ұзақ, ол 1902 жылы сыра бөтелкелеріне салынған депозиттерден басталады. Ол кездегі депозит 0,06 кронды құрады (2006 жылғы валюта бағасы бойынша 3,30 крон). Кейіннен бұл депозиттік келісімге газдалған сусындардың бөтелкелері де қосылды. 2001 жылдың 1 қаңтарына дейін Vinmonopolet мемлекеттік шарап және спирттік сусындар монополиясы желісі өзі өндірген өнімдерге депозит салды, бірақ импортталған өнімдерге қатысты емес. Депозиттік белгісі бар сусын контейнерлерін сатушылардың барлығы заң бойынша бос контейнерлерді қолма-қол ақшаға қабылдауға міндетті. 2016 жылдан бастап Норвегиядағы 15 000-нан астам мекемеде сусындар контейнерлерін қайтарып, депозиттерін алуға болады. Жинақтау жүйесінің 95% автоматтандырылған (кері сату автоматтары арқылы) және тек 5% қолмен жүзеге асырылады. Норвегиядағы кері сату автоматтарының көпшілігі Tomra Systems ASA компаниясымен өндіріледі.

Automated recycling of bottles has been in use since the 1970s. Aluminium and steel beverage cans had a 5,60 kr surtax in Norway up until the end of the 20th century. In 1999, a container deposit legislation was passed, which also abolished this regulation. Today, these are the following container deposits in Norway:
Cans and plastic bottles up to 0.5 L: 2.00 kroner
Cans and plastic bottles over 0.5 L: 3 kr
Bottle crates are also reverse vended. As of September 2018 container deposit legislation were removed from glass bottles. In 2018 the rates were increased to 2 NOK (formerly 1 NOK) and 3 NOK (previously 2.50 NOK) due to inflation and the discontinuation of the 50 øre coin. Infinitum AS (formerly Norsk Resirk A/S) is responsible for operating the national recycling scheme for non refillable plastic bottles and beverage cans in Norway. The non profit corporation was founded in 1999 and is owned by companies and organizations in the beverage industry and food trading. The Norwegian system works in such a way that the excise tax decreases as the returns increases, meaning for example that 90 per cent returns for cans translates into a 90 per cent discount on the excise tax. This again allows drink products to be sold at lower prices. In 2014, 95.4% of PET bottles and 96.6% of all drink cans in Norway were returned under the scheme. Deposits on drink containers have a long history in Norway, starting with deposits on beer bottles in 1902. The deposit back then was 0.06 kr (3.30 kr in 2006 currency value). This deposit arrangement was later expanded to include soft drink bottles. Up until 1 January 2001, the Vinmonopolet government wine and spirits monopoly chain had deposits on products made by the company itself, this did not include imported products. All sellers of deposit marked drinking containers are required by law to accept returns of empty containers for cash. As of 2016, drink containers can be returned and deposits retrieved at over 15,000 establishments in Norway. The collection system is 95% automated (using reverse vending machines) and only 5% manual. Most reverse vending machines in Norway are manufactured by Tomra Systems ASA.

Португалия

Португалияда толтырушылар өнімдерді қайтару квоталарын орындауын қамтамасыз етуі керек, сыра үшін – 80%, шарап үшін – 65% (кейбір ерекшеліктермен) және газдалмайтын сусындар үшін – 30%. Бөлшек саудагерлер сатылған әрбір қайта толтырылмаған ыдысқа қайта толтырылатын ыдыстың болуын қамтамасыз етуі тиіс.

Швейцария және Лихтенштейн

Швейцарияда контейнерлердің 75 пайызы қайтарылуы тиіс деген үкіметтік қаулы бар, әйтпесе кепілдік жүйесі енгізілуі мүмкін. Қазіргі уақытта шыны бөтелкелерде сатылатын бірнеше сусын, оның ішінде сүт, үшін сатып алушы 30 немесе 50 раппен төлейтін шағын кепілдік төлемі алынады, ол бос бөтелке дүкенге қайтарылғанда қайтарылады. Швейцарияның Федералдық қоршаған ортаны қорғау кеңсесінің мәліметінше, IGORA Genossenschaft алюминийді қайта өңдеу кооперативі алюминий сусын банкаларына алдын ала төленетін кәдеге жарату ақысын салады және осы ақыларды қайта өңдеу шараларын қаржыландыруға пайдаланады.

Ұлыбритания

ХХІ ғасырдың басына дейін ағылшын сырасының көп бөлігі (лицензиясыз дүкендерде немесе пабтарда) стандартты кварт, пинта, жарты пинта немесе үштен бір пинталық (нип) бөтелкелерде сатылатын. Бірақ кейбір сыра қайнатушылар өздерінің ерекше дизайндарын ұнатты. Стандартты ақшалай кепілдік бір пинталық бөтелке үшін 7 пенс (p), жарты пинталық үшін 5 пенс болды. Дегенмен, заңнама болмағандықтан, пабтардан супермаркеттерге сатуға және империялық өлшемдерден метрикалық өлшемдерге өтуге байланысты, индустрия енді қайта толтырылатын бөтелкелерді толығымен қолданудан бас тартты. Үйде немесе кештерде ішу үшін сатылатын сыра бөшкелері де әдетте кепілдікпен беріледі, ол бірнеше ондаған фунтқа жетеді.

Англия

2017 жылдың қаңтар айында Англияда министрлер пластик бөтелкелер мен ыдыстарға 10 пенс немесе 20 пенс қайтарылатын ақша сомасын енгізуді қарастырып жатыр деген хабар тарады. Бұл туралы 2016 жылдың соңында Жасыл партияның тең төрағасы Кэролайн Лукас осындай жүйеге қолдау білдіргеннен кейін айтылды. 2017 жылдың ақпан айына қарай пластик бөтелкелерге салық салу идеясы күмәнді болып көрінді, себебі үкімет депозиттік схема ұсынысын қабылдамады. 2018 жылдың наурыз айында Ұлыбритания үкіметі Англияда сусын ыдыстары үшін қайтару жүйесін енгізу жоспарларын жариялады.

Солтүстік Ирландия

2015 жылдың маусымынан бастап Солтүстік Ирландия Шотландиядағы сусындар қаптамасы үшін қайтару схемасының мүмкіндігін зерттеу жарияланғаннан кейін, сусындарға депозиттік схема енгізуді қарастырып келді. Бірақ, осындай схеманы әліге дейін іске асырмады.

Шотландия

Шотландияда кейбір Barr өнімдері 750 мл шыны бөтелкелерде 30 пенс контейнер депозиті болды, бірақ бұл 2015 жылдың тамызында тоқтатылды. Кейбір Tesco дүкендерінде кері қабылдау автоматтары бар, олар алюминий банкасына 1/2 пенс төлейді (Tesco Clubcard ұпайларымен тең баға). Шотландия Парламенті қабылдаған 2009 жылғы Климаттық өзгерістер туралы заңы шотланд министрлеріне ұлттық схеманы іске асыруға қажетті өкілеттіктер береді. 2017 жылдың сәуір айында барлық сусындар контейнерлеріне шағын депозит салу идеясын қолдайтын Холируд резолюциясына 66 MSP, оның ішінде әр партиядан өкілдер қол қойды. 2015 жылдың мамыр айында Шотландияның ауылдық жерлерін қорғау қауымдастығы (APRS) шотландтық сауалнама нәтижелерін жариялады, ол депозиттік-қайтару жүйесіне зор қолдау көрсетті. Нәтижелер көрсеткендей, пікір білдіргендердің 78,8% Шотландия үшін осы тәсілді қолдады, ал тек 8,5% қарсы болды. Бірнеше компания, әсіресе Coca Cola сияқты ірі сусындар корпорациялары, ұлттық депозиттік схеманы енгізуге қарсы лоббилік іс-қимылдар жасағаны белгілі. Бірақ 2017 жылдың ақпан айында сусындар компаниясы күтпеген жерден Шотландияда депозиттік-қайтару бағдарламасын қолдайтынын жариялады және Independent басылымына берген мәлімдемесінде Coca Cola UK былай деді: "Біз Ұлыбританияда айналмалы экономиканың толық потенциалын ашуда қандай рөл атқара алатынымызды түсіну үшін тұрақты қаптама стратегиясын кең ауқымды қарап шығуға кірістік". 2017 жылдың 5 қыркүйегінде Шотландияның бірінші министрі Никола Стерджен қалдықтардың өсуімен күресу мақсатында депозиттік-қайтару схемасы енгізілетінін хабарлады. 2020 жылдың наурыз айында іске қосылу күні 2022 жылдың шілдесіне дейін кейінге шегерілетіні туралы мәлімдеме жасалды.

Уэльс

2018 жылдың наурызынан бастап, Уэльс министрлері қайтару схемасын енгізу жоспарымен жұмыс істеп жатыр.