Кіріспе

Жапон айкидокасы (1927–2005)

Шоджи Нисио (西尾 昭二) – Айкикайдан 8-ші дан шихан дәрежесіне ие болған жапон айкидо мұғалімі. Ол айкидоның негізін қалаушы Морихеи Уэсибаның тікелей шәкірті болды, Сейго Ямагучи және Хироси Тадамен (сондай-ақ басқалармен) бірге жаттықты. Ол сонымен қатар, иайдо, дзюдо, каратэ сияқты басқа да жекпе-жек өнерлерінде бірнеше жоғары наградаларға ие болды. Нисио Уэсибаның оқытуы мен басқа жекпе-жек өнерлеріндегі тәжірибесін түсіну негізінде өзінің айкидо стилін дамытты. Оның стилі динамикалық, өткір, табиғи және тиімді деп сипатталады. Оның стилінің басқа айкидо стильдерінен ерекшелігі – айкидо техникасына қылыш өнерінің принциптерін терең интеграциялау.

Басқа да жекпе-жек өнері

Нисио басқа да жекпе-жек өнерінен жоғары дәрежеге ие болды, оның ішінде дзюдо (6-дан Кодокан дзюдо), каратэ (5-дан Синдо джиннен риу), иаидо (7-дан Нихон Зенкоку Иаидо Ренмей) және дзёдо, сондай-ақ Синто Мусо риу дзюдзюцу және Ходзёин риу содзюцу. Нисио 1942 жылы Қаржы министрлігі жанындағы, Жапон монетасы орналасқан додзёда жұмыс істеген кезінде дзюдомен айналыса бастады. 1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін ол Кодокан дзюдо институтына қабылданды. Осы кезеңде Нисионың жаттықтырушысы болды. 1950 жылға қарай Нисио дзюдо жарыстарының шектеулері оның жекпе-жек өнерінің дамуына кедеріл келтіреді деп ойлап, каратэге ауысты. Каратэде Нисио Шинда джиннен риу (神道自然流) каратэінің негізін қалаушы Ясухиро Конисиден оқыды. Құрылтайшымыз дүниеден өткенге отыз төрт жыл болды, сонда ол бізге: "Бұл қарт адам [айкидоны] осы деңгейге жеткізді; енді оны сіздер дамытуыңыз керек" деді. Осы сөздерді еске алып, жағдайды сақтап қалу жеткіліксіз – тіпті кешірілмес деп ойлаймын.

Керісінше қатынасы

Нисио айкидоның екінші адамды мойындау туралы екеніне сенеді.

Қалыптану

Нисио қарсыласқа, оппонентке немесе жаттығу серігіне қатысудың табиғи ұстанымы (шидзентай) деп сенді. Бұл Аикидода адамгершіліктің физикалық көрінісіне айналады. Физикалық тұрғыдан бұл "ұстанымсыз" ұстанымды құрайды, бірақ оқушы қабылдау, ояу болу және дайындыққа қатысты психикалық ұстанымды қабылдауы тиіс. Содан кейін оппонентке қол ұсынылады. Кіру техникасы жанасу сәтінен басталады. Аикидоның көптеген басқа стильдерінде бір немесе екі қол алға созылған, көбінесе саусақтары керілген болады.

Ирими

Будода ирими – бұл қарсыластың "өлмеу нүктесін" анықтауға жасалатын қозғалыс. Бұл қарсыластың тиімді соққы беруге және бақылауға мүмкіндік беретін стратегиялық позиция, ал қарсыластың мұндай позицияға қол жеткізуі айтарлықтай қиынға соғады немесе уақытты кешіктіреді. Нисио стилінде ирими, басқа Айкидо мектептеріндегі бір қадамның орнына, жарты қадам ретінде қарастырылады. Ай ханми позициясында ирими – бұл оңға және сәл алға жасалатын қадам, ол иықтың бастапқы орнына шамамен 30 градус бұрыш жасайды.

Қалқан

Нисио қылыштың мақсаты тазарту екеніне сенеді.

Кошинаж - жамбаспен лақтыру

Айкикай додзоларында қазіргі кезде үлкен емтихан кезінде жиі орындалатын "жамбас лақтыру" техникасы бастапқыда кеңінен танымал болған жоқ. Бұл техниканы Нисио мен Хиросио Куройва штаб-пәтерде жас нұсқаушылар болып жұмыс істеген кезде дербес зерттеп, жасаған, және одан кейін басқа Айкидо шеберлеріне тараған делінеді.

Айкидоның басқа жекпе-жек өнерлеріне қатысы

Нисио басқа жекпе-жек өнерлерінің айкидоны дамытуға "көмектесетін нәрсе" екеніне сенеді. Будоның барлық стилі өздерінің жолдарымен үнемі жақсаруға тырысады. Будомен айналысатын адамдар осы өзгерістердің мәнін біліп, түсінуі керек. Каратэ, дзюдо және кендо сияқты өнерлердің де пайдалы жақтары бар, оларды ескере отырып, тіпті артық күш жұмсап, өз будо жаттығуларын жетілдіруге болады. [ ] Басқа будо түрлерін сынағандар – оларды тәжірибелемеген адамдар ғана. Шожи Нисио.

Жеке

Нисио 1927 жылы Жапонияның Аомори префектурасында дүниеге келген. Кәсіби өмірінің басым бөлігін 1942 жылдан 1980 жылға дейін Жапонияның Қаржы министрлігіндегі Монета сарайында жұмыс істеуге арнады. 2003 жылы Нисио Айкидоның дамуы мен бүкіл әлемде таралуына қосқан өмірлік үлесі үшін Жапон Будо Федерациясынан Будо Кёрюсхо сыйлығымен марапатталды. Ол 2005 жылдың наурыз айында 77 жасында қайтыс болды.

DVD дискілері

Шоджи Нисионың Айкидо 1-том: Бір қолмен кері жарты дене/Айхан дене бір қолмен басылымы, Dou Publishing, 2004, Шоджи Нисионың Айкидо 2-том: Шо ути басылымы, Dou Publishing, 2004, Шоджи Нисионың Айкидо 3-том: Йокомен ути/Рёте дори/Соде дори/Имдеуге соққы басылымы, Dou Publishing, 2004, Шоджи Нисионың Айкидо 4-том: Айкидо Тохо Иай басылымы, Dou Publishing, 2004.