Кіріспе

Құранның 101-ші тарауы – Әл-Қария немесе Апат (القارعة, al Qāriʻah, сондай-ақ, "Соққы" деп те аталады) – Құранның 101-ші тарауы (сūра), 11 аяты бар. Бұл тарау өзінің атын алғашқы сөзінен, "қария" сөзінен алады, ол соңғы заман мен эсхатология туралы Құрандық көзқарасты көрсетеді. "Қария" сөзі апат, соққы, құлпынай және қатты дауыс деп аударылған. Ибн Катирдің сөзіне сәйкес, Әл-Қария – Әл-Хаққа, ат-Тамма, ас-Сахха және басқалар сияқты Қиямет күнінің бір атауы.

Сүренің атауы

Жалалуддин әл-Суюти, «Тафсир әл-Жалалайн» деп аталатын классикалық сунниттік тәпсірдің бір авторы, кейбір сүрәлердің атаулары инципиттер (яғни сүренің алғашқы бірнеше сөзі) арқылы берілгенін айтады. Үндістан субконтинентінің белгілі ислам ғалымы Хамидуддин Фарахи Құрандағы «Назм» немесе «Үйлесімділік» тұжырымы бойынша жасаған революциялық жұмысымен танымал. Ол кейбір сүрәлерге ішіндегі көзге түсетін сөздерімен ат қойылғанын жазды. Бұл сүре өзінің алғашқы сөзі «ал-Қари’а» арқылы аталған. Бұл тек атау ғана емес, сонымен қатар оның мазмұнының тақырыбы, себебі сүре Қайта тірілу күніне арналған. Абул А’ла Маудуди.

Ашылу кезеңі

Құранның ашылу уақыты және оның себептерін ескере отырып, Аль-Қари’а сүресі Меккелік сүрелердің қатарына жатады. Меккелік сүрелер – 622 жылы Мединеге хижра жасамас бұрын Мұхаммедке (ﷺ) Меккеде ашылған, хронологиялық тұрғыдан ертерек сүрелер. Олар көбінесе қысқа болады, аяттары салыстырмалы түрде қысқа және Құранның 114 сүресінің соңына жақын орналасады. Мұқатағаттан құралған сүрелердің көпшілігі де Меккелік болып келеді. Теодор Нөлдеке мен Уильям Мьюр бұл сүрені Құранның ең ерте ашылған сүрелерінің бірі деп санайды. Батыстық тәпсілдерге сәйкес, мұсылман тәпсірлері де осы сүренің мазмұны Меккеде ашылған ең ерте сүрелердің бірі екенін көрсетеді.

Жақын орналасқан сүрәләрмен байланысы

Әл-Қариға сүресі мазмұны жағынан келесі "Ат-Такатур" сүресімен жұптасқан. Бірінші сүре адамдарды Қиямет күні болатын жағдай туралы ескертеді, ал екінші сүре осы жағдайға байланысты олардың немқұрайлылығына қарсы ескертеді. Жавед Ахмед Ғамди айтуынша, мазмұны бойынша бұл сүре екі алдыңғы және бір келесі сүрелермен бірге төрт ұқсас сүренің тобын құрайды. Олар Қиямет күнін көрнекті суреттермен бейнелейді және әрбір адамның амалы салмақталып, оған сәйкес жұмақ немесе тозаққа бөлінетінін көрсетеді. Доктор Исрар Ахмед.

Тақырыбы мен тақырыбы

Бұл сүре қайта тірілу және ақырет тақырыбын қамтиды, сондай-ақ қиямет күнінің суретін береді. Бастапқыда халық алаңдап, сұрайды: «Ұлы апат! Бұл қандай апат? Сендер не білесіңдер, бұл Ұлы апаттың мәнісі қандай?» Осылайша, тыңдаушыларды қорқынышты апат туралы жаңалыққа дайындағаннан кейін, қайта тірілу екі сөйлемде бейнеленеді: «Сол күні адамдар қысылған күйде, шашырап, жарыққа ұмтылған көптеген көбелектер сияқты шарқалайды. Таулар жұлынып, қақталған жүн сияқты желге ұшып кетеді». Содан кейін, Алланың соты ақыретте орнатылғанда және адамдар өз амалдары үшін жауап беруге шақырылғанда не болатыны айтылады. Жақсы амалдары жаман амалдарынан ауыр болғандар бақытқа ие болады, ал жақсы амалдары жаман амалдарынан жеңіл болғандар отпен толы құдыққа тасталады. Сале сүренің мазмұнын үш негізгі тақырыпқа бөледі: 1-5 аяттар: Қиямет күні – қысым күні. 6-9 аяттар: Жақсылар мен жамандар өз істеріне сәйкес үкімді көреді. 10-11 аяттар: Хауия сипатталады.