Кіріспе

Адам құрбандықтары рәсімі – Веда дінінің Шраута дәстүріндегі Шраута рәсімі. Шұқла Яджур Веда мәтіндерінің Важасанейи Самхитасы, Сатапатха Брахманасы және Катяяна Сраута Сутрасы тізбегінде ең көп мәліметтер кездеседі. Адамдарды құрбандыққа шалудың нақты орын алғандығы 1805 жылы Кольбрук осы мәселеге назар аударғаннан бері күмәндалып келеді. Ол бұл рәсімді символдық деп санады. Пуршамеданың ешқашан орындалғаны туралы жазба немесе басқа да мәліметтер болмағандықтан, кейбір ғалымдар оның құрбандық түрлерін толықтыру мақсатымен ойлап табылды деген пікірде. Аско Парпола Веда мәтіндерінде нақты адам құрбандықтары сипатталғанын, ал Брахманалар осы практиканың азайғанын көрсетеді деп санайды. Сатапатха Брахманасының 13.6.2-ші бөлімінде, бір дауыс рәсімді тоқтатуға араласады. Панинидің Аштадхьяиісіндегі Дхатупатхада медха түбірі жемісті іс атқару үшін энергияны үйлестіру деп анықталған.

Веда дәуірінде

Ғалымдар Пурушамеданың ешқашан орындалмағанына күмән келтіреді. Дегенмен, Ян Хубеннің сөзіне сүйенсек, адамдық құрбандықтардың нақты орын алғанын дәлелдеу қиын, себебі тиісті дәлелдердің саны шектеулі болар еді.

Шрамалық діндердің пайда болуы

Ян Хубеннің айтуынша, кейінгі Веда дәуірінен кейін, рәсімдердегі зорлыққа қатысты ұят кезеңі басталды. Бұл кезең буддизм және джайнизм сияқты Шраманикалық діндердің пайда болуымен бірге жүрді, олардың екеуі де зорлық-зомбылықсыздыққа (ахимса) ерекше мән берді. Осы кезеңде Шатпатха Брахмана жазылды, онда Пурушамедха құрбандарының босатылуы тиіс екені айтылады, сондай-ақ Чхандогья Упанишад құрамына зорлық-зомбылықсыздық ізгілік ретінде енгізілді.