Кіріспе

Француз зерттеушісі және ботаник (1779–1853)

Августин Франсуа Сезар Провенсал де Сент-Илаир (4 қазан 1779 – 3 қыркүйек 1853) – француз ботанигі және саяхатшы, Францияның Орлеан қаласында туып, сонда қайтыс болған. Ұқыпты байқаушы болғандықтан, ботаника саласында маңызды жаңалықтар ашқан, әсіресе эмбрион қапшығындағы тамыршаның бағыты және кейбір аналық жасушалардың екі нүктеде бекітілуі сияқты жаңалықтарды жасаған. Ол Paronychiae және Tamariscinae екі туысын, сондай-ақ көптеген түрлер мен әтештерді сипаттаған.

Өмірбаян

Ол ерте жастан ботаникалық тақырыптардағы естеліктерін жариялай бастады. 1816-1822 жылдар аралығында және 1830 жылы Оңтүстік Америкаға, әсіресе оңтүстік және орталық Бразилияға саяхат жасады. Ол өтіп өткен аймақтардың бай флорасын зерттеу нәтижелері бірнеше кітапта және ғылыми журналдарда көптеген мақалаларда жарияланды. 1816-1822 жылдар аралығындағы алғашқы сапарында Бразилияның шұғыл далаларын (backlands) аралап шықты, Оңтүстік-Шығыс Бразилиядан Рио-де-ла-Платаға дейін шамамен 9000 км жол жүрді, бұрынғы Цисплатина провинциясын (Уругвай) қоса алғанда. Ол 24000 өсімдік үлгісін, 6000 түрін, 2000 құс, 16000 жәндік және 135 сүтқоректіні, сондай-ақ көптеген бауырымен жорғалаушылар, моллюскалар мен балықтарды жинады. Бұл түрлердің көпшілігі алғаш рет сипатталды. Келесі жылдары ол осы зор материалды зерттеуге, жіктеуге, сипаттауға және жариялауға арнады, бірақ тропикалық саяхаттарда жұқтырған аурулар салдарынан денсаулығы нашарлап, бұл оның жұмысына кедергі келтірді. 1819 жылы ол Ғылым академиясының корреспонденті болып тағайындалды. Ол Chevalier дәрежесіндегі «Құрметті легион» орденімен және Португалияның Мәсіх орденімен марапатталды.

Шығармалары

Ол ең танымал еңбектері – үш томдық «Флора Бразилияe Meridionalis» (1825–1832), Адриен Анри де Юсьсье және Жак Камбесседеспен бірлесіп жарық көрген, суреттемелері Пьер Жан Франсуа Турпинге тиесілі; «Histoire des Plantes les plus Remarquables du Brésil et du Paraguay» (1824), «Plantes Usuelles des Brésiliens» (1827–1828), сондай-ақ де Юсье және Камбесседеспен бірлесіп (1828); және екі томдық «Voyage Dans le District des Diamants et sur le littoral du Brésil» (1833). Оның «Leçons de Botanique, Comprénant Principalement la Morphologie Végetale» (1840) атты еңбегі ботаникалық морфологияның толыққанды сипаттамасы және оның жүйелі ботаникаға қолданылуы болды. Ол 1853 жылдың 3 қыркүйегінде Орлеан қаласында қайтыс болды.