Кіріспе

Американдық Азамат соғысы шайқасы

Потомак армиясы Памунки өзенімен баяу жылжумен өрледі және Элтем десанттық жағажайында, Камберленд десанттық жағажайында және Ақ үй десанттық жағажайында жабдықтау базаларын құрды. Генерал Роберт Лидің ұлы, В.Х.Ф. "Руни" Лидің плантациясы – Ақ үй, Макклелланның операциялық базасына айналды. Ричмонд және Йорк өзендері теміржолын пайдаланып, Макклеллан өзінің ауыр қоршау артиллериясын Ричмонд маңына жеткізе алды. Ол баяу және сақтықпен әрекет етті, конфедераттардың өзінен көп екендігіне сендірген қате хабарламаларға ден қойды. Мамыр айының соңына қарай армия Чикахомини арқылы көпірлер салып, Ричмондқа қарап тұрды, өзеннің оңтүстігінде армияның үштен бірі, солтүстігінде – үштен екісі орналасқан. (Армияның бір бөлігі екіншісін жылдам күшейтуін қиындататын осы орналасу, алдағы жеті сосны шайқасында маңызды мәселе болар еді). Армиялар арасындағы бойлықта шайқастар жүріп жатқанда, Макклеллан Вирджиния азаматынан конфедераттардың 17 000 сарбазы Механиксвиллдің солтүстігіндегі Хановер сот үйіне қарай жылжып бара жатқаны туралы естіді. Егер бұл рас болса, онда армияның оң қанаты қауіпті жағдайға түсіп, Макдауэллдің күштерінің келуі қиын болар еді. Одақтың атқыштар барлауы жаудың күшін 6 000 деп бағалады, бірақ бұл да алаңдауға себеп болды. Макклеллан жақын досы, жаңадан құрылған V корпустың командирі генерал-майор Фитц Джон Портерге қауіпті жоюды тапсырды. Портер 27 мамырда таңғы сағат 4-те өз миссиясына аттанды, оның құрамында генерал Джордж В. Морелл басқаратын 1-дивизия, генерал Джордж Сайкс басқаратын 2-дивизияның полковник Гувернер К. Уоррен басқаратын 3-бригадасы, және генерал Уильям Х. Эмори басқаратын атқыштар мен артиллериядан құралған қосымша бригада болды, барлығы шамамен 12 000 сарбаз. Конфедераттардың күштері, іс жүзінде 4 000 сарбазды құрады, оларды полковник Лоренс О'Брайан Бранч басқарды, оның құрамына Солтүстік Каролинаның 7-ші, 18-ші, 28-ші және 37-ші жаяу әскер полктері, сондай-ақ 45-ші Джорджия жаяу әскер полкі кірді. Олар Гордонсвилльден Вирджиния орталық теміржолын күзету үшін шығып, сот үйінен оңтүстік-батысқа қарай 6 шақырым (10 км) жердегі Пикс Кроссингке, Слэш шіркеуінің жанына орналасты. Конфедераттардың тағы бір бригадасы солтүстікке қарай 16 шақырым (10 миль) жердегі Хановер қиылысында орналасқан.

Шайқас

Портердің әскері қатты жаңбыр жауғанда Пик Кроссингке жақындады. 27 мамыр күні шамамен сағат 12-де оның алдыңғы құрамы, 25-ші Нью-Йорк жаяу әскері, доктор Томас Х. Кинниге тиесілі фермада полковник Джеймс Х. Лейннің 28-ші Солтүстік Каролина әскерімен кездесті. Нью-Йорк тұрғындары 1-ші АҚШ снайперлерімен бірге Конфедерация әскерімен қатысты шайқасқа түсті, Портердің негізгі күші келгенге дейін. Олар көтерілісшілерді сот ғимараты бағытында жолға қарай қуды. Портер күшінің көп бөлігімен оларды қуа жөнелді, үш полк (2-ші Мэн, 44-ші Нью-Йорк және зақымдалған 25-ші Нью-Йорк) бригадир-генерал Джон Х. Мартиндейлдің басқаруында, Кинни фермасынан батысқа қарай бір шақырым жердегі Жаңа көпір және Хановер сотының жолдарының қиылысын күзету үшін қалды. Бұл қимыл Портердің әскерінің арт жағын Бранчтың күшінің басым бөлігіне шабуыл жасауға мүмкіндік берді, Портер оларды Хановер сотында деп жаңылысқан болатын. Бранч та Портердің күші күткеннен әлдеқайда аз екенін дұрыс емес болжады, сондықтан ол шабуыл жасады. Полковник Чарльз С. Ли өзінің 37-ші Солтүстік Каролина полкімен, 18-ші Солтүстік Каролина полкімен және Лэтам батареясынан екі зеңбірекпен жетекшілік етті. 18-ші полктің алғашқы шабуылы тойтарылды, бірақ 37-ші полк қосылғанда, Мартиндейлдің күштері қатты атыстан дерлік жойылды. 44-ші Нью-Йорк 25% шығынға ұшырады, ал оның шайқас туында 44 оқ тесігі болды. Хабаршылар Портерге шайқас туралы хабар жеткізген кезде, ол дереу 9-шы Массачусетс және 62-ші Пенсильвания полктерін Кинни фермасына жіберді. Конфедерацияның қатары мыңдаған жаңа әскердің күшіне шыдамай, Пик Кроссинг арқылы Ашлендке қарай шегінді.

Салдары

Генерал Макклеллан Ханновер сотының тағы бір "көпшіліктің үстінен салтанатты жеңіске" ие болғанын және оны "соғыстың ең әдемі оқиғаларының бірі" деп бағалады. Бірақ, нәтижеде (Одақтың) көптігі екі жақта да дұрыс емес шешімдермен сипатталған, ұйымдаспаған шайқаста жеңіске жетті. Одақ армиясының оң жақ фланкі қауіпсіз болды, бірақ техникалық тұрғыдан алғанда, Пик кроссингтегі конфедераттар оны қауіпке ұшыратуды жоспарламаған. Сондай-ақ, Макдауэлл корпусына жолдарды ашық ұстаудың қажеті болмады, себебі ол келмеді; Шенендоа алқабындағы Винчестер шайқасында Стоунволл Джексонның Одақ күштерін жеңуі Линкольн әкімшілігін Макдауэллді Фредериксбургке қайтаруға мәжбүр етті. Одақ әскерінің жоғалғандары 355 (62 қаза тапқан, 233 жараланған, 70 тұтқындалған) және 397 аралығында бағаланды. Конфедераттар майдан даласында 200 өлікті және жараланғандарды қалдырды, ал Портердің атқыштар бригадасы 730 әскерді тұтқынға алды. Тарихшы Стивен У. Сирстің сөзіне сәйкес, шынайы жоғалтулардан гөрі үлкен әсер еткені – Макклелланның төрт күннен кейін Семиз қарағай және Фейр-Окс шайқасына дайындық деңгейіне тигізген әсері болды. Портердің болмауы кезінде Макклеллан Чикахоминиден оңтүстікке қарай одан көп әскерін жылжытуға құлшынбады, бұл оның сол фланкін Джонстон үшін тартымды нысанаға айналдырды.