Кіріспе

Бұрынғы ISO және IEC стандарты

ISO/IEC 9126 Бағдарламалық инженерия — Өнім сапасы бағдарламалық жасақтама сапасын бағалау бойынша халықаралық стандарт болды. Ол ISO/IEC 25010:2011 стандартымен алмастырылды. ISO/IEC 9126 стандартының басты мақсаты – бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу жобасының іске асырылуы мен қабылдануына кері әсер ететін адамдардың жиі кездесетін субъективті пікірлерін (бейімділіктерін) жою. Бұл бейімділіктерге жоба басталғаннан кейін басымдықтарды өзгерту немесе «жетістік» туралы анық ұғымның болмауы жатады. Жобаның басымдықтарын анықтап, келісіп, содан кейін абстрактілі басымдықтарды (мысалы, сәйкестік) өлшенетін шамаларға (шығарылған деректер X схемасына қолданусыз тексерілуі мүмкін) айналдыру арқылы ISO/IEC 9126 жобаның мақсаттары мен міндеттерін ортақ түсінуге жеткізуге тырысады. Стандарт төрт бөлімнен тұрады:
сапа моделі
сыртқы өлшемдер
ішкі өлшемдер
қолданыстағы сапа өлшемдері.

Ішкі өлшемдер

Ішкі көрсеткіштер – бағдарламалық қамтамасты орындауға қатысты емес, статикалық өлшемдер болып табылады.

Сыртқы өлшемдер

Сыртқы көрсеткіштер жұмыс істеп тұрған бағдарламалық құралға қатысты.

Пайдаланудағы сапа көрсеткіштері

Пайдалану сапасы өлшемдері тек түпкілікті өнім нақты жағдайларда қолданылған кезде ғана қолжетімді. Идеалды жағдайда ішкі сапа сыртқы сапаны анықтайды, ал сыртқы сапа пайдалану сапасын анықтайды. Бұл стандарт 1977 жылы McCall және авторлар ұсынған бағдарламалық қамтамасыз ету сапасын сипаттауға арналған GE моделіне негізделген, ол сапаның үш түрі бойынша құрылған:
Факторлар (нақтылау): Олар бағдарламалық жасақтаманың пайдаланушылар көретін сыртқы көрінісін сипаттайды. Критерийлер (құру): Олар бағдарламалық жасақтаманың әзірлеуші көретін ішкі көрінісін сипаттайды. Өлшемдер (бақылау): Олар өлшеуге арналған шкала мен әдіс беру үшін анықталады және қолданылады. ISO/IEC 9126 ақау мен сәйкессіздікті ажыратады, ақау – "көзделген қолдану талаптарының орындалмауы", ал сәйкессіздік – "белгіленген талаптардың орындалмауы". Тестілеу саласында V&V деп белгілі валидациялау мен тексеру арасында да ұқсас айырмашылық жасалады.

Тарих

ISO/IEC 9126 1991 жылдың 19 желтоқсанында жарияланды. 2001 жылдың 15 маусымында ISO/IEC 9126:1991 ISO/IEC 9126:2001 (төрт бөлім: 9126–1-ден 9126–4-ке дейін) стандартымен алмастырылды. 2011 жылдың 1 наурызында ISO/IEC 9126 ISO/IEC 25010:2011 жүйелер және бағдарламалық қамтамасыз ету – Жүйелер және бағдарламалық қамтамасыз ету сапа талаптары мен бағалау (SQuaRE) – Жүйе және бағдарламалық қамтамасыз ету сапа модельдері стандартымен алмастырылды. 9126 стандартымен салыстырғанда, "қауіпсіздік" және "үйлесімділік" негізгі сипаттамалар ретінде қосылды.

Даму

ISO/IEC кейін ISO/IEC 9126 стандартының орнына ISO/IEC 250mn үлгісіндегі нөмірлермен стандарттардың кең ауқымды сериясы SQuaRE (Бағдарламалық өнім сапасының талаптары және бағалауы) бойынша жұмыс бастады. Мысалы, ISO/IEC 25000 2005 жылы, ал ISO/IEC 9126 1-ді алмастыратын ISO/IEC 25010 2011 жылы наурызда шығарылды. ISO 25010 стандартында өнім сапасының сегіз сипаттамасы (ISO 9126 стандартының алтысынан айырмашылығы) және 31 кіші сипаттамасы бар. "Функционалдық" "функционалдық сәйкестік" деп қайта аталды. "Функционалдық толықтығы" қосымша кіші сипаттама ретінде қосылды, ал "өзара қарымқатынастық" және "қауіпсіздік" басқа жерге көшірілді. "Дәлдік" "функционалдық дұрыстық" деп аталды, ал "қолайлылық" "функционалдық тиімділік" деп аталды. "Тиімділік" "жұмыстың тиімділігі" деп аталды. "Сыйымдылық" қосымша кіші сипаттама ретінде қосылды. "Сәйкестік" – жаңа сипаттама, "бірлесіп өмір сүру" "көшірілдік" бөлімінен, ал "өзара қарымқатынастық" "функционалдық" бөлімінен көшірілді. "Қолданушылық" жаңа кіші сипаттамалары "пайдаланушы қатесінен қорғау" және "қолайлылық" (әр түрлі сипаттамалары бар адамдардың қолдануы) бар. "Түсініктілік" "танылу сәйкестігі" деп аталды, ал "тартымдылық" "пайдаланушы интерфейсінің эстетикасы" деп аталды. "Сенімділік" жаңа кіші сипаттамасы "жеткіліктілік" (қолдану үшін қажет болған кезде) бар. "Қауіпсіздік" – жаңа сипаттама, кіші сипаттамалары "құпиялылық" (деректерге тек уәкілетті тұлғалар ғана қол жеткізе алады), "тұтастық" (уәкілетсіз өзгертуден қорғау), "жауапкершіліктен бас тарту мүмкін емес" (әрекеттердің орын алғанын дәлелдеуге болады), "есеп беруге жауапкершілік" (әрекеттерді кім жасағанын анықтауға болады) және "нақтылық" (таныстырылған тұлғаның сәйкестігін дәлелдеуге болады) бар. "Қолдауға қабілеттілік" жаңа кіші сипаттамалары "модульдік" (бір компоненттегі өзгерістер басқаларына минималды әсер етеді) және "қайта пайдалану" бар; "өзгертілгіштік" және "тұрақтылық" "өзгертуге қабілеттілікке" біріктірілді. "Көшірілдік" "бірлесіп өмір сүру" бөлімі басқа жерге көшірілді.