Кіріспе

Америка Азамат соғысының шайқасы

Бивер Дам Крик шайқасы, сондай-ақ Механикавиль шайқасы немесе Эллерсонның диірмені деп белгілі, 1862 жылдың 26 маусымында Вирджиния штатының Хановер округінде болды. Бұл Америка Азамат соғысының түбегей аралдық науқаны кезіндегі Жеті күндік шайқастардың алғашқы маңызды шайқасы еді. Бұл генерал Роберт Лидің генерал-майор Джордж Б. Макклеллан басқаратын Потомак армиясына қарсы контршабуылының басталуы болды, ол Конфедерацияның Ричмонд астанасына қауіп төндірді. Ли Чикахомини өзенінің солтүстігінде генерал-майор Томас Дж. "Стоунволл" Джексонның әскерлерімен одақтық армияның оң қанатын айналып өтуге тырысты, бірақ Джексон уақытында келмеді. Оның орнына генерал-майор А. П. Хилл өз дивизиясын генерал-майор Д. Х. Хиллдің бригадаларының бірімен күшейтіп, генерал Фитц Джон Портердің V корпусына қарсы бірнеше сәтсіз шабуылдар жасады, ол Бивер Дам Крик артындағы қорғаныс бекіністерін басып алған еді. Конфедерациялық шабуылдар ауыр шығындармен кері қайтарылды. Портер өз корпусын, 8-ші Пенсильвания резервтік полкінің F ротасын (қарапайым тілде "Хопвелл мылтықтары") қоспағанда, Гейнс Миллге қауіпсіз түрде шығарды, олар кері шегіну туралы бұйрық алмады.

Әскери жағдай

Жеті қарағай шайқасынан кейін, 31 мамыр мен 1 маусымда Макклеллан мен Потомак армиясы Ричмондтың шетінде шамамен бір ай бойы бейкүндеу күйде тұрды. Ли, Солтүстік Вирджиния Конфедерациясы армиясының жаңа тағайындалған қолбасшысы, осы кезеңді әскерін қайта ұйымдастыруға және қарсы шабуылға дайындалуға арнады. Ол сондай-ақ, күштерді шақырып әкелді. Стоунволл Джексон 25 маусымда Шенандао аңғарынан, сәтті аяқталған аңғарлық науқанынан кейін келді. Ол төрт дивизияны алып келді: өзінің, енді бригада генералы Чарльз С. Виндер басқаратын, генерал-майор Ричард С. Эуэлл, бригада генералы Уильям Х.К. Уайтинг және генерал-майор Д. Хилл дивизияларын. Одақ армиясы жаңбырдан ісінген Чикахомини өзенінің екі жағында орналасты. Армияның бес корпусының төртеуі өзеннің оңтүстігінде жартылай шеңбер пішіндес қатарға тізілді. Бригада генералы Портер басқаратын V корпус өзеннің солтүстігінде, Механикавилл маңында, Бивер Дам Крик арғы жағында және Чикахомини өзенінің оңтүстік-шығысында орналасқан. Ли өз армиясының көп бөлігін Чикахоминиден солтүстікке қарай, одақтың сол қанатын шабуылдау үшін жылжытты. Ол тек екі дивизияны (генерал-майорлар Бенджамин Хугер мен Джон Б. Магрудер басқаратын) одақтың негізгі күштеріне қарсы тұру үшін қалдырды. Бұл 30 000 әскерге қарсы 65 000 әскерді шоғырландырды, Ричмондты қорғау үшін одақ армиясының қалған 60 000 адамына қарсы тек 25 000 әскерді қалдырды. Бұл мұқият орындауды талап ететін қауіпті жоспар болды, бірақ Ли одақ армиясына қарсы тозу соғысы немесе қоршау салғыласында жеңе алмайтынын білді. Бригада генералы Дж.Э.Б. Стюарт басқаратын Конфедерация атты әскері 12 маусымнан 15 маусымға дейін одақ армиясының айналысына барып, Портердің оң қанатын барлап, оның осал екенін анықтады. Стюарттың күштері одақтың бірнеше жабдықтау кемелерін өртеп, генерал Лиге Макклеллан армиясының күші мен орналасқан жері туралы хабарлады. Макклеллан Джексонның Ашленд станциясына келгенін және онда бар екенін білгенімен, Портердің өзеннің солтүстігіндегі осал корпусын нығайту үшін ештеңе жасамады. Лидің жоспары бойынша Джексон 26 маусымда Портердің сол қанатына шабуыл жасауды бастауы керек еді. Генерал-майор А.П. Хиллдің жеңіл дивизиясы Джексонның оқтары естілгенде Медоу көпірінен алға жылжуы, Механикавиллдегі одақтың күзетін тазартуы және содан кейін Бивер Дам Крикке көшуі керек еді. Генерал-майорлар Д. Хилл мен Джеймс Лонгстрит дивизиялары Механикавилльден өтіп, Д. Хилл Джексонды, ал Лонгстрит А.П. Хиллді қолдауы керек еді. Ли Джексонның қанаттық қимылы Портерді өзен артындағы қатарынан кетуге мәжбүрлейтінін күтті, сондықтан А.П. Хилл мен Лонгстритке одақтың бекіністеріне шабуыл жасаудың қажеті болмайды. Чикахоминиден оңтүстікке қарай Магрудер мен Хугер демонстрация жасап, олардың алдындағы одақтың төрт корпусын жаңылыстыруы керек еді.

Шайқас

Лидің күрделі жоспары бірден дұрыс болмай кетті. Жақындағы науқаннан және ұзақ жорыстан шаршаған Джексонның әскері жоспардан кем дегенде төрт сағат қалып қойды. Сағат 3-те А.П. Хилл ашуланып, бұйрықсыз шабуылға кірісті. Хилл дивизиясы, Джексонмен байланысу үшін солтүстікке жіберілген генерал Лоуренс О’Брайан Бранчтың бригадасын қоспағанда, Механиксвиллге кірді және Джордж Макколлдың қала маңында орналасқан одақтың дивизиясымен шайқасты. Макколл Бобр Дам ағысының қарсы бетіне, қорғануға қолайлы жерге шегінді. Сол жерде генерал-майор Джон Ф. Рейнольдс пен генерал-майор Трумэн Сеймур бригадалары бекінді, генерал-майор Джордж Г. Мидтің бригадасы олардың артында резервте орналасты, Рейнольдс бригадасы солтүстікке, ал Сеймур бригадасы оңтүстікке қарап тұрды. Рейнольдстің оң жағында генерал-майор Джордж Морелл мен генерал-майор Джордж Сайкс дивизиялары жартылай шеңбер құрды. 26 000 одақтың жаяу әскерін 32 артиллериялық құрал қолдады. Мұнда 14 000 бекінген жаяу әскері, алты батареядағы 32 зеңбірекпен қолдау көрсетіліп, конфедераттардың қайта-қайта шабуылдарын ауыр шығынмен тойтарды. Джексон мен оның штабы түстен кейін келді. Бірақ А.П. Хилл мен Д.Х. Хиллді таба алмағандықтан, Джексон ештеңе жасамады. Ірі шайқас оның естігенімен, ол әскерлеріне кешке дейін лагерь құруға бұйрық берді. Хиллдің 11 000 адамы, олардың көпшілігі шайқаста оқ атпаған жаңа полктер, келесі бірнеше сағатта бірнеше нәтижесіз шабуыл жасады. Джон Р. Андерсон бригадасы одақтың оң қанатына шабуыл жасады, Джеймс Арчер мен Чарльз В. Филд бригадалары қолдау көрсетті. Макси Грегг бригадасы резервте болды және шайқасқа қатыспады. Әскерін басқарып, Джон Рейнольдс қарсы келе жатқан конфедераттардың көпшілігіне ыммен көрсетіп, штабқа: «Олар тәтті нанға ұшқан шырыштар сияқты келеді» деді. Одақтың артиллериясы мен мылтықтары сағадан өтуге тырысқан конфедераттардың қатарында үлкен тесіктер жасады. А.П. Хиллдің 24 зеңбірегі болғанымен, ол одақтың артиллериясына қарсы тұру үшін көп зеңбіректі пайдаланбады, оның орнына жаяу әскерге қолдау ретінде жеке батареяларды жіберді, олардың көпшілігі жаудың оқ жаууынан тез істен шықты. Андерсонның кейбір әскерлері ағыстан өтіп, Рейнольдстің позициясына қысқа уақытқа қауіп төндірді, бірақ Мид бригадасы мен Морелл дивизиясының екі полкімен күшейтілді. Үш конфедерат бригадасы ауыр шығынмен кері шегінді. Майданға келген Роберт Ли Лонгстрит пен Д.Х. Хилл дивизияларын дереу шақырып алды. Лидің нәтижесіз шабуылдарды бақылап тұрғанда, Джефферсон Дэвис пен конфедерат кабинеті оған жақындады. Дэвис одан: «Генерал, бұл әскер не және ол мұнда не істеп жатыр?» деп сұрады. Ли сарказммен: «Білмеймін, мырза Президент. Бұл менің әскерім емес және бұл оларға арналған орын да емес» деді. Уильям Д. Пендер бригадасы содан кейін Сеймур бригадасы ұстаған Эллерсонның диірменіне одақтың сол қанатына шабуыл жасады. Тағы да, жақсы бекінген жаяу әскер мен көп зеңбірек конфедераттар үшін тым күшті болды және Пендер шегінуге мәжбүр болды. Сол кезде Д.Х. Хилл дивизиясының Розуэлл Рипли бригадасы майданға келді және одақтың сол қанатына шабуыл жасауға бұйрық алды. Рипли одақтың бекінісіне тікелей шабуыл жасады және ең көп шығынға ұшырады, 600-дан астам адам қаза тапты, олардың көп бөлігі 44-ші Джорджиядан болды, ол 335 адамын және көптеген офицерлерін (барлығы 514-тен) жоғалтты, шамамен 65% шығынға ұшырады. Солтүстік Каролинаның 1-ші дивизиясы 50% шығынға ұшырады (133 адам қаза тапты, жараланды немесе тұтқынға алынды) және сонымен қатар оның қолбасшысы полковник Монтфорд Стоуксті жоғалтты. Генерал Рипли өзі зардап шекпей аман қалды, бірақ артиллериялық снарядтан бас айырудың аз-ақ алдында қалды. Риплидің басқа екі полкі, 3-ші Солтүстік Каролина және 48-ші Джорджия, 1-ші Солтүстік Каролина мен 44-ші Джорджияның артында болды; олардың жоғалтулары азырақ болды. Эллерсонның диірмені маңындағы одақтың шығыны аз болды, 7-ші Пенсильвания резервтері мен 12-ші Пенсильвания резервтерінде барлығы 40 адам ғана қаза тапты немесе жараланды, олар шайқас алаңының осы секторын қорғап тұрды. 13-ші Пенсильвания резервтері 75 адамды жоғалтты, бұл одақтың жасағының ең көп саны. Шайқастан 20 жыл өткен соң Д.Х. Хилл: «Бобр Дам бекінісіне, Малверн төбесіндегі, Геттисбургтегі шабуылдардың барлығы үлкен болды, бірақ Оңтүстікке мүмкін емес шамалылықтағы ұлылық болды» деп жазды. Қараңғы түскенде, Д.Х. Хилл дивизиясының қалған бөлігі келді, содан кейін Лонгстрит келді, ал одақ тарапынан Джордж Морелл дивизиясы келді және оқ-дәрісі таусылған Макколл әскерін ауыстырды. Д.Х. Хилл мен Лонгстрит дивизияларын орналастыруға жеткілікті күн жарығы қалмады. Джексон шабуылға түспеді, бірақ Портер қанатының жанындағы оның болуы Макклелланды Портерді қараңғыда Ботсуэйн батпағының артына, шығысқа қарай бес шақырымға (8 км) шегінуге бұйырды. Макклеллан конфедераттардың оң қанатындағы күш жинақталғаны оның жабдықтау желісіне, Чикахоминидің солтүстігіндегі Ричмонд және Йорк өзені темір жолына қауіп төндіреді деп алаңдады және жабдықтау базасын Джеймс өзеніне көшіруге шешім қабылдады (сонымен қатар Хьюгер мен Магрудердің көрсеткені оның өте көп санынан басып озатынын сенді). Бұл стратегиялық шешімнің маңызы зор болды, өйткені темір жолсыз армияны жабдықтау мүмкін болмағандықтан, ол Ричмондты қоршаудан бас тартуға тиіс болды.

Салдары

Жалпы алғанда, шайқас Джексонның көрсеткен өнерінің арқасында "кез келген анықтама бойынша" Одақтың жеңісі болды, бірақ байланыс үзілуі, Лидің дұрыс жазылмаған бұйрықтары және Лидің көптеген басқа бағыныстыларының нашар шешімдері де кінәлі болды. Бедфорд округінен шыққан 8-ші Пенсильвания резервтік полкінің F ротасы (кейде "Хопвелл мылтықтары" деп те аталады) алға шабуылға жіберілгеннен кейін кері шегіну туралы бұйрықтардан хабардар болған жоқ. Олар нәтижесінде конфедераттар тарапынан тұтқынға алынып, Белл-Айл және Касл-Тандерде тұтқындалды. Одақтың тактикалық сәттілігіне қарамастан, бұл стратегиялық сәтсіздіктің бастауы және Жарым арал науқанының күйреуі болды. Макклеллан әскерін оңтүстік-шығысқа қарай қайтаруды бастады және бастаманы ешқашан қайта ала алмады. Келесі күні Жеті күндік шайқастар жалғасты, Ли Гейнс-Милл шайқасында Портерге шабуыл жасады.