Кіріспе

Солтүстік Болгариядағы Никопол қаласы (; тарихи Νικόπολις, Nikópolis, Nicopolis, Niğbolu) – Солтүстік Болгариядағы қала, Никопол муниципалитетінің әкімшілік орталығы, Плевен облысының құрамына кіреді. Қала Дунай өзенінің оң жағалауында, Дунайдың Осам өзенімен қосылатын жерден төмен орналасқан. Ол Дунай бойындағы тік бор жартастардың етегінде және тар шатқалда жатыр.

Тарих

Римдік бекініс ("Шсихманова" немесе "Калето бекінісі") Никополь қаласын көріп тұратын батыс төбеде орналасқан. Ол бірінші ғасырда Дунай бойындағы Лимес Моэзия шекара қорғау жүйесінің бір бөлігі ретінде, Дунай лимесінің бөлігі ретінде салынған болжамдалады. 49 жылға дейінгі гарнизон – Ala I Scubulorum, жеңіл атты әскер полкі. Римдік қала бекіністің сыртында өркендеді. Дунайдағы тағы екі римдік бекініс батысқа қарай жақын орналасқан: Securisca (3 км) және Ansamus (5 км). Олардың бірінің гарнизоны Ala Bosporanorum milliaria, шамамен 1000 сарбаздық жеңіл атты әскер полкі, Клавдий билік еткенге дейін (41-54 жылдар) орналасқан. Ansamus 378 жылғы Notitia Dignitatum тізіміндегі әскери бөлімше гарнизонымен бірге, сондай-ақ 3 ғасырдан бастап Tabula Peutingeriana картасына енгізілген mansio (қонақ үй) ретінде көрсетілген. Бұл milites praeventores – Notitia Dignitatum тізімінде тіркелген осы типтегі жалғыз бөлімше және шекара секторын белсенді қорғауға, соның ішінде күтпеген шабуылдар жасауға арналған арнайы полк. 447 жылы шекара мен Төменгі Дунайдағы Рим империясына үздірілмейтін ғұн шабуылдары зор қауіп келтірген кезде, Ansamus тұрғындары күтпеген ерлік пен әскери шеберлікті көрсетті. Олар жаудың қоршауын ғана емес, тіпті Аттиладан да талаптар қойды, деп мәлімдейді Приск. "Олар қабырғаларынан қорғалмады, керісінше, қабырғалардың сыртында сансыз әскерлер мен танымал скиф қолбасшыларына қарсы шайқасты. Осының нәтижесінде ғұндар үмітін жоғалтып, қаладан шегінді. Қала тұрғындары барлаушылары жау римдік олжамен келе жатқанын хабарлағанда, өз бекіністерінен шалқап, шабуыл жасады. Олар күтпеген жерден шабуылдап, олжаны тартып алды. Жаудан кем санды болғанымен, олар олардан батылдық пен күш жағынан асып түсті". Рим империясы құлағаннан кейін қала Византия империясының солтүстік шекарасында қалды. 1059 жылы қала Никополис деп аталды, грек тілінде "Жеңіс қаласы" деген мағынаны білдіреді. Орта ғасырдың көп бөлігінде ол 681 жылы құрылған Болгария империясының құрамында болды. 1393 жылы Тарново түскеннен кейін, соңғы болгар патшасы Иван Шишман империяның қалған бөлігін Никополь бекінісінен қорғады, бірақ 1395 жылы османдықтар қаланы басып алғаннан кейін тұтқынға алынды. Сондықтан Никополь осы екі жылдың ішінде Болгарияның астанасы деп есептеледі. 1396 жылы орта ғасырдың соңғы ірі крест жорығы – Никополь шайқасы осы жерде болды. Никополь бекінісінде Венгрия королі Сигизмунд және француз рыцарлары бастаған христиандық Еуропаның біріккен әскерлері Баязид I және оның серб вассалы Стефан Лазаревич басқарған османдықтардан жеңіліске ұшырады. Османдық билік кезінде Никополь 17 және 18 ғасырларда құлдырағанға дейін маңызды әскери және әкімшілік орталыққа айналды, мықты бекінісімен және өркендеген экономикалық, рухани және саяси өмірімен көзге түсті. Қала ауданның (каза) орталығы болды, бірақ Болгария жерлерінің осы бөлігіндегі өңірлік орталық ретінде Плевен оны басып озды. Никополь 1877 жылы Никополь шайқасында ресейлік әскерлермен басылып алынды.

Қазіргі заман

Бұл Никополь муниципалитетінің орталығы және жергілікті ауылдарға қызмет көрсетеді. 2006 жылғы Еуропадағы су тасқыны кезінде Никополь Дунай өзенінің ішінара су басуына ұшырады, қазіргі уақытта Дунай өзеніндегі су деңгейінің өзгеруін басқаруға арналған жаңа қалалық инфрақұрылымдық жұмыстар жүргізілуде. 2010 жылы автокөлік паромның құрылысы аяқталып, қала Румыниядағы Турну-Мэгуреле қаласымен Дунай арқылы байланысты, бұл жергілікті дамуға, жаңа мейрамханалар мен қаланың алғашқы қонақ үйінің ашылуына серпін берді. Никополь туристік кемелер үшін де порт қызметін атқарады, мұнда келушілер тоқтап, жақын орналасқан Плевен қаласына автобуспен баруға немесе Никопольде уақыт өткізуге мүмкіндік алады. Болгариядағы ең ірі бес табиғат паркінің бірі – Персина табиғат паркінің бір бөлігі Никопольде орналасқан. Персина табиғат паркі – Дунай өзеніндегі Болгарияның жалғыз табиғат паркі. Онда батпақтар, 200-ден астам құс түрі, 475 өсімдік түрі және 1100 жануар түрі кездеседі. Маңыздылығы мен ерекшелігіне байланысты Персина табиғат паркі Рамсар аймағы деп жарияланды. Никопольдегі танымал туристік орындарға ортағасырлық қамалдың қираған қалдықтары, 13 немесе 14 ғасырға жататын әсем безендірілген Әулие Петр мен Пауыл шіркеуі, тасқа қашалған Әулие Степан шіркеуі, 1840 жылдан бері сақталған Болгария ұлттық қайта жаңғыру кезеңінің шіркеуі, эпитафиясы бар ежелгі римдік қабір тасы орналасқан Елия су бұлағы және Васил Левски мұражайы кіреді.

Құрмет

Антарктидадағы Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралындағы Никопол мүйісі Никопол қаласының құрметіне аталған.