Кіріспе

Ілхан Берк (18 қараша 1918 – 28 тамыз 2008) – көрнекті түрік ақыны. Ол түрік поэзиясындағы постмодернизм ағымының ("İkinci Yeni"; "Екінші жаңа буын") жетекші тұлғасы болды және түрік әдебиетінің өкілдері арасында зор ықпалға ие болды.

Өмірбаян

Берк 1918 жылы Түркияның Маниса қаласында дүниеге келді. Бала кезінде Маниса өртіне куә болды. Балыкесирде мұғалімдік білім алды. Анкарадағы Гази университетінің француз тілі факультетін бітірді. 1945-1955 жылдары Берк мұғалім болып жұмыс істеді. Кейіннен "Зират" банкінің баспасында аудармашы болып жұмыс істей бастады (1956–1969 жж.). Ол поэзияны аударуда, әсіресе Артур Рембо мен Езра Паундтың шығармаларын түрік тіліне аударуда маманданған. Өмірінің соңғы жылдары Берк Бодрумда тұрып, 2008 жылғы 28 тамызда қайтыс болды.

Поэзия

Берк поэзиясы эпикалық социалистік көзқарас пен лирикалық және эротикалық жеке тұлғаның арманды көрінісі арасында дамыды. Ол "затты" оның шарықталу нүктесінде көрсете білді және оның мәнін бұзуға ұмтылды. Берк поэзиясы мифологиядан бастау алады, Батыс және Шығыс поэзиясының дәстүрлерін синтездеп, бірақ соның ішінде ерекше және постмодернистік стильді қалыптастыра білді. Питер Райли, Берктің "The Fortnightly Review" журналында жарияланған туындыларын талдап, кейде ақын "поэзияны тіл ретінде өзінің қызметін тоқтатарлық деңгейге дейін жеткізеді" деген пікірді келтіреді. Тарих, география, бейнелеу өнері, Стамбул, Париж және Анкара сияқты қалалар Берк поэзиясын рухтандырады, ал оның тақырыптарын кең ауқымды сөздік қоры қолдайды, оған күнделікті тілдегі сөздермен қатар, музыкалық терминдер мен өсімдіктердің жергілікті аттары сияқты нақты сөздер де кіреді. Берк туындыларының маңызды бөлігі қазір ағылшыл тілінде қолжетімді, ең ірілері – "Құлауға дайын жапырақ: Таңдалған өлеңдер" (2006), "Мадригалдар" (2008), "Нәрселер кітабы" (2009) және "Жаңа таңдалған өлеңдер 1947–2008" (2016); барлығын Джордж Мессо аударған.