Кіріспе

Базардың түрі

Автомобильді дүкендер немесе жәрмеңкелер – жеке тұлғалар үй және бағбандарын сату үшін жиналатын нарық түрі. Олар Ұлыбританияда кең таралған, онда оларды көбінесе «автомобильдің багажынан сату» деп атайды. Кейбір ғылыми зерттеулер адамдардың автомобильді дүкендердегі сатып алу әдеттерін зерттеді. Ғалымдардың пікірінше, артық үй заттарын айналымға енгізу маңызды, себебі ол ысырапты және қосымша шығындарды болдырмайды, сонымен қатар үнемшілдік пен кәсіпкерлік қабілеттер дамитын шағын қоғамды құрайды. «Автомобильдің багажынан сату» термині автомобильдің багажынан тауар сатуды білдіреді. Сатушылардың шағын бөлігі кәсіби саудагерлер болып, тауар сатумен немесе сатып алумен айналысса да, сатылатын тауарлардың көп бөлігі жеке меншік заттарынан тұрады. Автомобильді дүкендер – бұл пайдалы, бірақ қажетсіз үй заттарын қайта пайдалануға мүмкіндік беретін, көптеген адамдарды бір жерге тартудың бір жолы, әйтпесе олар тасталып кететін еді. Автомобильді дүкендер әдетте жаз айларында өтеді. Дегенмен, жаңа үрдіс бойынша, жыл бойы жұмыс істейтін жабық және ашық автомобильді дүкендер Ұлыбританияның кейбір аймақтарында пайда болуда. Сатуға қойылған заттар өте алуан түрлі, мысалы, антиквариат және коллекциялық заттар, блохалық базардағы сияқты. Автомобильді дүкендер Австралияның кейбір аймақтарында да танымал, сондай-ақ Еуропаның құрлықтағы елдерінде де кеңінен таралған.

Орналасқан жерлер

Автокөліктердегі саудалар әртүрлі орындарда өткізіледі, оның ішінде мектептер мен басқа да қоғамдық ғимараттардың аумақтарында, шөп алаптарында немесе автотұрақтарда. Әдетте олар демалыс күндері, көбінесе жексенбіде болады. Сатушылар әдетте өз орны үшін шағын төлем төлейді және тауарларын автокөліктерінің багажында әкеледі. Әдетте заттар жиналмалы үстелдерге, көрпеге немесе брезентке, немесе жерге жайылады. Көрермендерге кіру әдетте тегін, бірақ кейде кіру ақысы алынады. Жарияланған ашылу уақыты әдетте қатаң сақталмайды: көбінесе орынның ерекшелігінен кейін келген саудагерлердің алғашқылары келген кезде кіруге тыйым салу мүмкін емес.

Тарих

Стокпорт қаласының католик діни қызметкері, әке Гарри Кларк, 1970 жылдардың басында Канадада демалыс кезінде осындай шараны немесе багаж жәрмеңкесін көргеннен кейін, Ұлыбританияға қайырымдылық мақсатында автокөліктерде сатуды енгізді деген әңгіме бар. Бұл оқиғаның бастапқы көзі расталмағанына қарамастан, әңгіме әлі де айтылып келеді. Қазіргі уақытта Ұлыбританияда автокөліктерде сатудың көптеген тұрақты орындары бар. Басқа немесе толықтыратын тарих бойынша, әлемдегі алғашқы коммерциялық «Багаж жәрмеңкесі» немесе «Багаж сату», немесе кемінде Англияның оңтүстігіндегі алғашқысы, 1980 жылдың 20 қыркүйегінде Англияның Кент графтығындағы Вротам-Хит қаласындағы Непикар фермасында өтті. Ауа райының қолайсыз болуына қарамастан, 200 сауда орыны мен 2000 адам келді. «Boot Fair» деген атауды осы шараның бастамашыларының бірі және ұйымдастырушысы Барри Певерет ойлап тапты, мақсаты – осыдан туындайтын қызығушылықты ояту, нәтижесінде автокөліктерде сату шаралары елде кеңінен танылып, демалыс күндерінің танымал ойын-сауығына айналды. Барри Певерет Мейдстоун қаласынан антиквариат сатушы еді. Оның әйелі ағасын көру үшін АҚШ-қа сапар шеккен кезде «багаж сатумен» танысқан. Антиквариат жәрмеңкелеріне үнемі қатысатын Барри Певерет бұл идеяны Ұлыбританияға әкелудің әлеуетін көріп, 1980 жылдың қыркүйегінде Кенттегі Непикар фермасында алғашқы ірі қайырымдылық емес багаж жәрмеңкесін ұйымдастырды. Оған ұйымдастырушылар, мырза Гарольд Вулли және мырза Джон Пауэлл көмектесті. Барри Певерет Кентте «Радуга» деген атпен сәтті багаж жәрмеңкелерін өткізді, олардың ішінде Ашфордтағы Стоур орталығы және Мейдстоун базары бар еді.

Онлайн

2000-шы жылдары түрлі "автокөлік арқасы сатылымдары" сайттары ашылды. Мұндай сайттар көбінесе қыс айларында, дәстүрлі ашық аудандағы автокөлік арқасы сатулар азайған кезде танымал болады.

Сақтандыру шаралары

2008 жылы Англиядағы Сауда стандарттары институты «Нағыз келісім: жалған еркін нарықтар үшін бірлесіп жұмыс істеу» атты ұлттық хартасын жариялады. Ол жергілікті билік органдарының Сауда стандарттары қызметкерлеріне, нарық операторларына және авторлық құқық иелеріне көмек көрсетуге арналған. Хартаға қол қою арқылы нарық операторы Сауда стандарттарымен тығыз жұмыс істеуге, жалған және басқа да заңсыз тауарларды сатуды болдырмауға және нарықта кім сауда жасап жатыр екенін білуге міндеттенеді. Сауда стандарттары өз тарапынан нарық операторына қолдау көрсетуге және заңбұзушылық тудыратын өнімдерді сатуға қатысты ақпарат беруге міндеттенеді. Автомобильдің багаж сатылымында кепілдіктер көбінесе ізделмейді не берілмейді, ал электрлік тауарларды сату орнында сынау мүмкіндігі де шала. Сатушыны анықтау қиын болғанымен, Ұлыбританияда олар Сауда сипаттамалары заңына бағынуға міндетті.