Кіріспе
Консонанттық дыбыс – тіл ұшымен немесе тілдің алдыңғы бөлігімен тіс қызыл иегінің (тіс етінің) артындағы альвеолярлық қыратқа тигізіліп айтылатын африкаттық дауыстың бір түрі. Бұл жеке дыбыс емес, дыбыстар классын білдіреді. Маңызды естілу айырмашылықтары бар бірнеше түрі бар: Дауысты альвеолярлық сызықты африкат – ең көп кездесетін түрі, мысалы, ағылшын тіліндегі "lads" сөзіндегі "ds" дыбысына ұқсас. Дауысты альвеолярлық сызықсыз африкат, немесе кеңейтілген IPA-дан альвеолярлық белгіні пайдалану, мысалы, ағылшын және итальян тілдерінің кейбір диалектілерінде кездеседі. Дауысты альвеолярлық кері тартылған сызықты африкат.
A voiced alveolar affricate is a type of affricate consonant pronounced with the tip or blade of the tongue against the alveolar ridge (gum line) just behind the teeth. This refers to a class of sounds, not a single sound. There are several types with significant perceptual differences:
The voiced alveolar sibilant affricate is the most common type, similar to the ds in English lads. The voiced alveolar non sibilant affricate , or using the alveolar diacritic from the Extended IPA, is found, for example, in some dialects of English and Italian. The voiced alveolar retracted sibilant affricate
Дауысты альвеолярлық сибиляциялы африкаты
Ағыздалған альвеолярлы сыбыртқылы африкаты – кейбір сөйлеу тілдерінде қолданылатын дауысты дыбыстың бір түрі. Халықаралық фонетикалық әліпбиде бұл дыбыс [d͡z] немесе [dz] (бұрынғы [dʒ]) деп белгіленеді.
Пайда болуы
Келесі бөлімдер үнді шығарушы компоненттің атына сәйкес келеді.
Дентальді ламиналды альвеола
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертпелер Армения Шығыс [[Армения алфавиті/дзук 'балық' Белоруссия [[Белоруссия алфавиті/пендзаль 'сурет салуға арналған қылша' Палатализацияланған түрімен контраст. Белоруссия фонологиясын қараңыз Чех тіліндегі орфографиясы 'афғандық болды' Дауысты дыбыстар алдындағы аллофон. Чех фонологиясын қараңыз Мажар [[Мажар орфографиясы 'самсық' Мажар фонологиясын қараңыз Жапон өкінішті /zan'nen [d͡zã̠nːẽ̞ɴ] 'өкінішті' Жапон фонологиясын қараңыз Кашуб тілі dze 'қайда' Латвиялық [[Латвия алфавиті 'қызу' Латвия фонологиясын қараңыз Македониялық [[Македония алфавиті/dzvezda 'жұлдыз' Македония фонологиясын қараңыз Черногория әліпбиі 'жужуба' Черногория фонологиясын қараңыз Пашту [[Пашту алфавиті 'жас' 'жас' Пашту фонологиясын қараңыз Польша орфографиясы 'қоңырау' Польша фонологиясын қараңыз Ресейлік [[Орыс орфографиясы/placdarm 'көпір бастығы' Дауысты дыбыстар алдындағы аллофон. Орыс фонологиясын қараңыз Серб-хорват [[Гадж латын әліпбиі 'әке еді' Дауысты дыбыстар алдындағы аллофон. [[Словен орфографиясы 'шашқыр қырып жатыр' Туған тілдердегі дауысты дыбыстардың аллофоны. Тек қарыз сөздерде кездесетін фонема ретінде. Словения фонологиясын қараңыз Тяп зат 'бүйвол' Украиналық [[Украина алфавиті dzvin 'қоңырау' Палатализацияланған түрімен контраст. Украина фонологиясын қараңыз Жоғары сорб дауысты дыбыстар алдындағы аллофон. [[Грузин алфавиті/dzvali 'сүйек' Люксембургтік spadséieren 'серуендеу' Тек бірнеше сөздерде кездесетін маргиналды фонема. Люксембург фонологиясын қараңыз Маратхи जोर/dzor 'күш' Аспарацияланған және аспарацияланбаған түрлері. Аспарацияланбаған түрі ж әрпімен белгіленеді, ол [d͡ʒ] деп те аталады. Аспарацияланған дыбыс ж әрпімен бейнеленеді, ол [d͡ʒʱ] дыбысын да білдіреді. Екеуінің арасында айқын айырмашылық жоқ. Ollarijōnel 'жус' Непали [[Devanāgarī/ādza 'бүгін' Аспарацияланған және аспарацияланбаған түрлерімен контраст. Аспарацияланбаған дыбыс /ж/ әрпімен жазылады. Аспарацияланған дыбыс /з/ әрпімен көрсетіледі. Непал фонологиясын қараңыз Naikijūrol 'крикет' Португалдық Еуропалық [[Португал орфографиясы 'шақыру' бұрынғы , немесе жойылғандықтан ассимиляция. Бразилияда көбірек қолданылады. Бразилиялық португал фонологиясын қараңыз Румын Молдавия диалектілері [[Румын алфавиті 'айт' Стандартты румын тіліндегіге сәйкес келеді. Румын фонологиясын қараңыз Телугу ౙత/dzata 'жұп, жиын' Teochew Swatow [[қытай таңбалары/jitpun 'Жапония' Toda üɀ 'бес'
Қалпына келтірілген альвеолалық
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескермелер Каталондық [[Каталондық орфографиясы 'он екі' Апикаль. Каталондық фонологияны қараңыз Окситандық Гаскондық messatge 'хабарлама' Басқа диалекттерде ламиналь. Кейбір сөздерде өзгереді. Лангедоциан Пьемонт арведе 'қайырлы сау бол' Сардиния Орталық диалектілері pranzu 'түскі ас'
Өзгермелі
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертпелер грек [[Грек әліпбиі 'камин' Қоршаған ортаға байланысты кері тартылатын және кері тартылмайтын арасында өзгереді. Фонемикалық жағынан бұл тоқтау-фрикативтік тізбек. Қараңыз: Қазіргі грек фонологиясы итальян [[Итальян алфавиті 'нөл' Фриктивті компонент дентализацияланған ламиналь мен кері тартпаған апикаль арасында өзгереді. Соңғы жағдайда тоқтату компоненті - ламиналды дентиальвеолярлық. Қараңыз итальяндық фонология Черногория [[Монтегрен алфавиті 'шаян үйіндісі' дентализацияланған ламинальдық және сибилянтты африкаттың арасында өзгереді. Қараңыз Черногория фонологиясы Батыс фриз skodzje 'шайқау' Ламинальды; кері тартылған және кері тартпаған арасында өзгереді. Фонемикалық жағынан бұл тоқтау-фрикативтік тізбек. Үлгі сөз сонымен қатар көрсетеді.
Пайда болуы
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертулер Голланд тілі Orsmaal Gussenhoven диалекті Сөздің соңғы, паузаға дейін келмейтін ағылшын тіліндегі мүмкін іске асырылуы. Жалпы американдық арман 'арман' Баса көрсетілген, буын басындағы тізбектің фонетикалық іске асырылуы; көбінесе postalveolar. Ағылшын фонологиясы Received Pronunciation Итальян тілі Сицилия [[Итальян алфавиті 'Адриатика теңізі' Apical. Бұл тізбектің аймақтық іске асырылуы, және оның орнына басқа тізбек ретінде іске асырылуы мүмкін. Итальян фонологиясын қараңыз.