Кіріспе
Птолемей Египті патшайымы Клеопатра I Сира (грекше: Κλεοπάτρα ἡ Σύρα; шамамен 204 – 176 ж.б.д.) – Селевкид империясының ханшайымы, Птолемей V-ке үйлену арқылы Птолемей Египтінің патшайымы болған, және күйеуінің 180 ж.б.д. жылы қайтысынан бастап, өз өліміне дейін 176 ж.б.д., ұлы Птолемей VI ересек болмаған кезінде Мысырдың регенті болды.
Cleopatra I Syra (Greek: Κλεοπάτρα ἡ Σύρα; c. 204 – 176 BC) was a princess of the Seleucid Empire, Queen of Ptolemaic Egypt by marriage to Ptolemy V of Egypt, and regent of Egypt during the minority of their son, Ptolemy VI, from her husband's death in 180 BC until her own death in 176 BC.
Өмір
Клеопатра I – Селевкид империясының патшасы Ұлы Антиох III және патшайым Лаодикия III-нің қызы болған.
Таңдау
Б.з.д. 197 жылы Антиох III Кіші Азиядағы бұрын Египеттік Птолемейлер патшалығының бақылауында болған бірнеше қалаларды жаулап алды. Римдіктер 196 жылы Лысимахияда Селевкид патшасымен келіссөздер жүргізген кезде египеттік мүдделерді қолдады. Жауап ретінде Антиох III Птолемей V-пен бейбітшілік орнатуға және қызы Клеопатра I-ді Птолемей V-ке үйлендіруге дайын екенін мәлімдеді. Олар б.з.д. 195 жылы кездесіп, б.з.д. 193 жылы Рафияда некелесті. Ол кезде Птолемей V шамамен 16 жаста, ал Клеопатра I шамамен 10 жаста болды. Кейіннен Египеттік Птолемей патшалары Клеопатра I-ге Коэле Сирия аймағын қалыңдық ретінде алғанын, демек, бұл аймақ қайтадан Египетке тиесілі болғанын дәлелдеді. Мұның рас екені белгісіз. Дегенмен, іс жүзінде Коэле Сирия б.з.д. 198 жылы Паниум шайқасынан кейін Селевкидтердің иелігінде қалды. Александрияда Клеопатра I "Сириялық" деп аталды. Птолемейлердің құлшынысының бір бөлігі ретінде ол күйеуімен бірге Теои Эпифанеистер ретінде құрметтелді. Ежелгі египеттік дәстүр бойынша, бауырлардың арасында некелесуге сәйкес, ол Птолемей V-нің қарындасы (ἀδελφή, adelphḗ) деп аталды. Б.з.д. 185 жылы Мемфисте өткен дін қызметкерлерінің синоды Клеопатраға б.з.д. 196 жылы Птолемей V-ке берілген барлық құрметтерді берді (екі тілде – грек және египет тілінде жазылған Розетта тасы).
Корольдік регент
Птолемей V 180 жылдың қыркүйегінде, небәрі 30 жасында күтпеген жерден қайтыс болды. Клеопатра I-нің ұлы Птолемей VI алты жасында патша болып тағайындалды, ал Клеопатра оның бірге билеушісі болды. Ол Птолемей әулетінен алғаш рет күйеуісіз тәуелсіз билік құрған патшайым болды. Осы кезеңдегі құжаттарда Клеопатра Тео Эпифан деп аталады және оның аты Птолемейден бұрын келеді. Ол және оның ұлының бірлескен билігімен монеталар соғылды. Птолемей V өмірінің соңында Селевкид мемлекетіне қарсы жаңа соғыс жоспарлаған, бірақ Клеопатра соғысқа дайындықтарды дереу тоқтатып, бейбіт саясатқа көшті, себебі оның Селевкид тегі болды және соғыс оның билікке қол жеткізуіне қауіп төндіретін еді. Клеопатра шамамен б.з.д. 178 жылдың соңында немесе 177 жылдың басында қайтыс болған болуы мүмкін, дегенмен кейбір ғалымдар оның қайтысын б.з.д. 176 жылдың соңына жатқызады. Екеуі де Селевкид мемлекетімен қарым-қатынастың нашарлауына жол беруге дайын болмады немесе қарсы тұра алмады, бұл нәтижесінде апатты Алтыншы Сирия соғысына әкеп соқты.