Кіріспе

Құранның 79-тарауы: "Назият" (ағылш. "Those Who Pull Out", "Жұмыстан шығаратындар", "Жамандықпен айналысқандардың жанын алатын періштелер") – Құранның 79-сүресі, 46 аяттан тұрады. Оның атауы, осы сүренің басында келген "wan nazi‘at" сөзінен алынған. Бұл сөздің түбірі (n z ‘) шамамен "күшпен жұлып алу" дегенді білдіреді, бірақ "күшті тілек ету" немесе "аса құштар болу" мағынасын да береді.

Ашылу кезеңі

Оның мазмұны Сура ан-Назиаттың Меккедегі ең алғашқы кезеңде түскенін көрсетеді. Абдулла ибн Аббас айтуынша, бұл сүре Ан-Наба сүресінен бұрын жіберілген, ал Мұхаммед Хатиб 79-шы сүре Хижраға шамамен бес жыл бұрын түскенін болжайды, бірақ басқа түсіндірушілер оның түсу уақытын Хижрадан сегіз жыл бұрын деп көрсетеді. Батыстық Құран ғалымы Ричард Белл 79-шы сүренің, әсіресе бастапқы аяттарының, кейінірек Мекке кезеңінде пайда болған болуы мүмкін деген пікірді айтады, алайда бұл пікір көптеген басқа ғалымдар тарапынан қабылданбаған.

Тақырыбы мен тақырыбы

Бұл сүренің тақырыбы – Қиямет күні мен ахирет өмірін растау. Сондай-ақ, ол Алланың елшісіне (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы шығудың салдары туралы ескертеді. Сүре періштелерге серт берумен басталады: олар жанды өлімге қабылдайды, Алланың бұйрықтарын орындауға асығады және әлемнің істерін Илаһи құдіретпен басқарады. Бұл, Қиямет сөзсіз орналасатынын және өлімнен кейін екінші бір өмір болатынын растау үшін айтылады. Өйткені бүгін жанды алуға жіберілген періштелер ертең оны қайта тірілтуге де қабілетті. Ал Алланың бұйрықтарын жылдам орындап, бүгін әлемнің істерін басқаратын періштелер, ертең де сол Алланың әмірімен әлемнің ретін өзгерте алады және жаңа тәртіп орната алады. Бұл жұмыс сіздердің ойларыңыздағыдай мүмкін емес емес. Аллаға бұл үшін ұзақ дайындық қажет емес. Бір ғана сілкініс осы әлемнің жүйесін бұзып, екіншісі сіздерді жаңа әлемде тірі жандар ретінде пайда болуға жеткізеді. Сол кезде бұрын жоққа шығарған адамдар қорқыныштан дірілдеп, өздері күмәнданған нәрселерді таң-қалып көреді. Содан кейін пайғамбар Мұса мен Фәраонның оқиғасы қысқаша баяндалады (бұл оқиға хронологиялық тұрғыдан ең ерте кездесуімен ерекшеленеді). Халыққа былай деп ескертіледі: «Фәраонның елшіге қарсы шығып, оның әкелген нұрын жоққа шығарып, алдамшылық пен қулық арқылы оның миссиясын жеңуге тырысқан тағдырынан жақсы хабардарсыз. Егер сіздер бұдан сабақ алмасаңыз және мінез-құлқыңызды өзгертпесеңіз, сіздер де сол тағдырға ұшырайсыз». 27-33 аяттарда ахирет және өлімнен кейінгі өмір туралы дәлелдер келтірілген. Осыған байланысты, қарсы шығушылардан мына сұрақ қойылады: «Сіздердің қайта тірілуіңіз әлде сізді қоршап тұрған, сансыз жұлдыздары мен планеталары бар ғаламның жаратылуы басым қиындық тудыра ма? Алла үшін бұл оңай шаруа. Осылайша, бір сөйлемде ахиретте өмір сүру мүмкіндігінің нақты дәлелін келтіргеннен кейін, жер мен оның адам мен жануарлардың күнкөрісі үшін дайындалған ризықтарына назар аударылады. Оның барлығы да белгілі бір мақсатты орындау үшін зор даналықпен жаратылғандығын көрсетеді. Осыған сілтеме жасап, адам баласының ақылына өзі ойланып, осы дана жүйедегі жаратылысқа билік пен жауапкершілік тапсырылғаннан кейін, оны жауапқа тарту даналық талабына сай ма, әлде ол барлық жамандықтарды жасап, кейін өліп, топыраққа араласып, мәңгілікке жойылып, өзіне жүктелген міндеттерді қалай орындағаны үшін жауап беруге болмай ма деген сұрақ қойылады. Осы мәселені талқылаудың орнына, 34-41 аяттарда былай делінген: «Ахирет орнаған кезде адамдардың мәңгілік болашағы олардың кімдерінің Құдайға қарсы шығып, құлшылық шектерін бұзып, материалдық игіліктер мен ләззатты өмірінің мақсаты еткеніне, ал кімдерінің Раббыларының алдында тұрудан қорқып, өз құмарлықтарын қанағаттандырудан бас тартқанына қарай анықталады». Бұл сұраққа шыншылдықпен ойланатын әрбір адам үшін дұрыс жауап береді. Адамға билік берудің және оған жауапкершілік жүктеудің жалғыз рационалды, логикалық және моральдық талабы – ол осы негізде жауапқа тартылып, тиісінше сыйақы немесе жаза алуы керек. Соңында, Меккелік күпірлердің Қиямет қай уақытта болатыны туралы сұрақтарына жауап берілді. Олар пайғамбардан (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) осы сұрақты қайта-қайта сұрады. Оған былай деп жауап берілді: «Оның (соңы) қашан болатынын білген – тек Алла». Пайғамбардың міндеті – оның сөзсіз болатыны туралы ескерту ғана. Енді кім қаласа, оның келуінен қорқып, өз ісін түзесін, ал кім қаласа, оның келуінен қорықпай, қалай қаласа солай әрекет ете берсін. Тағайындалған уақыт келгенде, осы дүниелік өмірді сүйіп, оның ләззатын ғана ұнатқан адамдар, өмірде бір сағаттай ғана тұрғандай сезінеді. Содан кейін олар осы дүниенің азғын ләззаттары үшін мәңгілікке болашақтарын құртқандарын түсінеді.