Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Хорватия тарихшысы және саясаткері
Croatian historian and politician
Өмірбаян
Банач 1947 жылы Дубровник қаласында дүниеге келген. 1959 жылы ол анасымен бірге АҚШ-қа эмиграция жасап, 1947 жылы Югославиядан қашқан әкесімен қайта қосылды. Бір жылдан кейін әкесі жол апатында қаза болғаннан кейін, Иво Нью-Йоркте анасымен бірге тұрды. Сол жылы Банач Калифорнияға көшіп, кейін Йель университетінде оқыту үшін Шығыс жағалауына оралды. Йельде оқып жүргенде профессорлық атаққа ие болды және Пирсон колледжінің екі мәрте магистрі атанды. АҚШ-та тұрған кезінде Банач Югославияға жиі сапар шекті. 1994-1999 жылдары Будапешттегі Орталық Еуропа университетінің Оңтүстік Еуропа институтының директоры қызметін атқарды. 1990 жылдан бастап Иво Банач хорват саясатына да белсенді қатысты. Ол Хорватияның әлеуметтік-либералдық партиясына (HSLS) қосылып, Франьо Туджман мен оның үкіметін, әсіресе Босния мен Герцеговина саясатын қатаң сынады. Ол өзінің сын-пікірлерін "Feral Tribune" басылымында жариялады. 1997 жылы HSLS жарылғаннан кейін Банач Либералдық партияға қосылды және тіпті LS 2000 жылы жаңа үкіметтік солшыл орталық коалицияның құрамына кіргеннен кейін де үкіметке қатысты сыни көзқарасын сақтап қалды. Ол жиі Ивица Рачанды Туджман дәуірінің теріс саясатын кері қайтару үшін жеткілікті күш жұмсамағаны үшін айыптады. Көптеген адамдар өзіне жеке және тәуелсіз ойшыл репутациясы бар Баначтың LS партиясын басқаратынына таң қалды. 2003 жылы оның Қоршаған ортаны қорғау министрі болып тағайындалуы одан да күтпеген болып келді. Ол бұл лауазымды небары бірнеше ай ғана атқарды, бірақ LS-мен одақтас партия – SDP сайлауда қайта жанданған HDZ партиясына жеңіліп қалды. 2003 жылғы хорват парламенті сайлауында ол хорват парламентіне сайланды. Ол жеке пәтерін кеңсе ретінде жалға бергені және оны салық төлеушілердің ақшасына жабдықтағаны үшін мемлекеттік қаражатты дұрыс пайдаланбағаны үшін көпшілік тарапынан сынға ілікті. Банач мұндай әрекеттер мемлекеттік қаражатты дұрыс пайдаланбау деген айыптауларға «баспасөз құралдарында жарияланған деректер дұрыс болғанымен, бұл тек интерпретация мәселесі, шыны жартылай толы ма, әлде жартылай бос па» деп жауап берді. 2007-2009 жылдары Банач Хорватияның Хельсинки комитетінің төрағасы болды. Йельде ол Брэдфорд Дурфи атындағы тарих профессоры болды. Ол сондай-ақ Йель университетінің Еуропалық зерттеулер жөніндегі кеңесінің директоры қызметін атқарды. Өмірінің соңғы жылдары Банач тарихи ревизионизммен айыпталды. 2017 жылы Пожега қаласындағы Рим-католик епархиясы ұйымдастырған лекцияда Банач, басқалармен қатар, усташ қозғалысы хайдуктар дәстүріне негізделгенін және оны қазіргі заманғы фашистік қозғалыстармен теңестіруге болмайтынын айтты. Банач сондай-ақ Югославиядағы Екінші дүниежүзілік соғысты Александр патшаның диктатурасына кінәлады және коммунизм фашизмге қарағанда әлдеқайда көп зиян келтірді деп мәлімдеді.
Banac was born in Dubrovnik in 1947. In 1959 he emigrated to the United States with his mother, reuniting with his father who had escaped from Yugoslavia in 1947. After his father's death in a traffic accident a year later, Ivo lived with his mother in New York City, In the same year Banac moved to California, and then moved back to the East Coast to teach at Yale University. While at Yale, he earned his tenure, and was a two time master of Pierson College. During his stay in the United States, Banac regularly visited Yugoslavia. Between 1994 and 1999 he was the director of the Institute on Southern Europe at the Central European University, Budapest. From 1990 onwards, Ivo Banac was also active in Croatian politics. He joined the Croatian Social Liberal Party (HSLS) and became one of the strongest critics of Franjo Tuđman and his government, especially with regards to policy towards Bosnia and Herzegovina. He expressed his criticism in a column written for Feral Tribune. After the HSLS split in 1997, Banac joined the Liberal Party, keeping a critical distance towards the government even after LS became part of a new governing left centre coalition in 2000. He often accused Ivica Račan of the SDP of not doing enough to reverse the negative policies of Tuđman's era. Many were surprised to find Banac, who had a reputation of a maverick and independent intellectual, become the leader of the LS. It was even more surprising to see him take the post of Minister of Environmental Protection in 2003. He held that post for only a few months, until the SDP the party with whom the LS was aligned lost the election to a rejuvenated HDZ. He was elected to the Croatian Parliament in the 2003 Croatian parliamentary election. He was publicly criticized for having allegedly mishandled public funds, by renting his personal apartment to himself as office space, as well as furnishing it with taxpayers money. Banac replied, to accusations that such actions constitute mishandling of public funds, that while "the data published in the media are correct, it is all a matter of interpretation, is the glass half full or half empty". Between 2007 and 2009, Banac was the President of the Croatian Helsinki Committee. At Yale, he was the Bradford Durfee Professor of History Emeritus. He also served as the director of the Council on European Studies at Yale University. In his later years, Banac was accused of historical revisionism. In a 2017 lecture organized by the Roman Catholic Diocese of Požega Banac stated among other things, that the Ustaše movement was based on the tradition of Hajduks and could not be identified with modern fascist movements. Banac also blamed World War II in Yugoslavia on the King Alexander dictatorship and stated that Communism caused much greater damage than fascism.