Жан Рене Франсе: Француз композиторы және пианистісі

Кіріспе

Француз композиторы (1912–1997)

Жан Рене Дезире Франсекс (fʁɑ̃sɛ; 23 мамыр 1912, Ле-Ман қаласында – 25 қыркүйек 1997, Париж қаласында) – француз неоклассикалық композиторы, пианист және оркестрлеуші, көптеген шығармаларымен және көшпенді стилімен белгілі.

Өмір

Франсекстің табиғи қабілеті бала кезінен бастап отбасы мүшелері тарапынан қолдауға ие болды. Оның әкесі, Ле-Ман консерваториясының директоры, музыка зерттеушісі, композитор және пианист болса, анасы ән оқытушысы болды. Жан Франсекс Ле-Ман консерваториясында, содан кейін Париж консерваториясында оқыды және алты жасында композиторлық жолға түсті, оның стилі Равелдің ықпалында қалыптасты. Франсекстің 1922 жылы жарық көрген алғашқы туындысы баспаханадағы композитордың назарын аударды, ол дарынды баланы дарынды ұстаз Надя Булангерге (1918 жылы әпкесі қайтыс болғаннан кейін композициялаудан бас тартып, өмірін оқыту, дирижерлік және орган ойнауға арнаған) бағыттады. Булангер Франсекстің мансабын дамытуға көмектесті, жас композиторды өзінің ең жақсы, тіпті үздік студенттерінің бірі деп есептеді. Белгілі пианист және педагог Исидор Филипп те оған сабақ берді. Франсекс өзі де көпшілік алдында өз шығармаларын орындады, оның ішінде 1932 жылы Баден-Баден фестивалінде фортепиано мен оркестрге арналған концерттің премьерасы ерекше аталып өтті. 1932 жылы Франсекс «Сегіз бағател» (Huit Bagatelles) шығармасын Вена фестивалінде Колиш квартетімен бірге, өзі фортепианода орындады, ал Парижде 1933 жылы фортепиано мен оркестрге арналған концерттің орындалуына куә болды. Франсекстің композициялары 1930 жылдары Парижде жиі орындалды. 1933 жылы скрипкалық трио, 1934 жылы виолончель мен оркестрге арналған фантазия, екі сопраноға арналған үш дуэт, скрипка мен фортепианоға арналған сонатина, квинтет және кішкентай оркестрге арналған серенада жарық көрді. 1935 жылы флейта, гобой, кларнет, фагот және оркестрге арналған төрттік концерттің, ал 1936 жылы фортепиано концерттің премьерасы өтті. Ол өркендеді, Франсекс өте шығармашыл композитор болды, әртүрлі стильдерде 200-ден астам шығарма жазды. Ол виртуоз пианист болғандықтан, оның көптеген туындыларында фортепиано басты рөлде болды, әсіресе ол оркестрлік аспаптар мен стандартты ансамбльдер үшін жазған көптеген камералық шығармаларында. Ол шебер оркестрлеуші болды, бұл оның тембрлік түстерді пайдалануында көрінді. Франсекс 1930 жылдардың ортасы мен 1960 жылдардың басында саксофонға арналған көптеген алғашқы шығармаларын жазды. Франсекс концерттер, симфониялар, опера, театр, балет сияқты ірі музыкалық формалардың көптеген түрлерінде шығармалар жазды. Ол көбінесе ескі өнер формаларын заманауи стильде бейімдегенмен, атоналитет пен беймәнді серуендеуден бас тартқан, сонымен қатар вокалдық шығармалары үшін өткеннің ұлы әдебиетінен шабыттанған неоклассицист болды. Ол режиссер Саша Гитри үшін он фильмге музыка жазды. Франсекс стилі жеңілдік пен өткірлікпен, музыкалық желілер арасындағы әңгімелесу сияқты өзара әрекеттесумен ерекшеленеді. Оның стилі мансабы бойында көп өзгермеді; ол құрмет тұтқан композиторлардың (Эммануэль Шабрье, Игорь Стравинский, Морис Равел және Франсис Пуленк) ықпалында болғанмен, ол олардан алған білімді өзінің ерекше эстетикасына енгізді, бұл оның ерте шығармаларында-ақ көрініс тапқан.

Françaix's natural gifts were encouraged from an early age by his family. His father, Director of the Conservatoire of Le Mans, was a musicologist, composer, and pianist, and his mother was a teacher of singing. Jean Françaix studied at the Conservatoire of Le Mans and then at the Paris Conservatory, and was only six when he took up composing, with a style heavily influenced by Ravel. Françaix's first publication, in 1922, caught the attention of a composer working for the publishing house, who steered the gifted boy toward a gifted teacher, Nadia Boulanger (who, after her sister's death in 1918, had given up composing and devoted her life to teaching, conducting, and playing the organ). Boulanger encouraged Françaix's career, considering the young composer to be one of the best, if not the best, of her students. Noted pianist and pedagogue Isidor Philipp also taught him. Françaix himself often played his own works, to public acclaim; notably in the premiere of his Concertino for Piano and Orchestra at the festival of Baden Baden in 1932. By 1932, Françaix had his Huit Bagatelles played at the Vienna Festival by the Kolisch Quartet and himself at the piano, while in Paris his Concertino for piano and orchestra was heard in 1933. Françaix's compositions continued to be played during the 1930s in Paris. A string trio (1933), a fantaisie for cello and orchestra, three duos for two sopranos, a sonatine for violin and piano, a quintet, and a serenade for small orchestra (1934). 1935 saw the premiere of his Quadruple Concerto for Flute, Oboe, Clarinet, Bassoon and Orchestra, and 1936 of a piano concerto. They did not, and he flourished: Françaix was a prolific composer, writing over 200 pieces in a wide variety of styles. Since he was a virtuoso pianist, many of his works feature the piano, particularly his numerous chamber works which he wrote for nearly every orchestral instrument and standard ensemble. He was a skilled orchestrator, which was reflected in his use of tone colors. Françaix wrote the majority of his earlier works for saxophone between the mid 1930s and the early 1960s. Françaix wrote pieces in many of the major large musical forms, including concerti, symphonies, opera, theatre, ballet, Though he often put his own modern spin on the old modes of expression, he was an avowed neoclassicist who rejected atonality and formless wanderings, and he drew from great literature of the past for his vocal settings. He also wrote ten film scores for director Sacha Guitry. Françaix's style is marked by lightness and wit, as well as a conversational style of interplay between the musical lines. It changed little throughout his career; while he was influenced by composers he admired (such as Emmanuel Chabrier, Igor Stravinsky, Maurice Ravel, and Francis Poulenc), he integrated what he picked up into his own distinct aesthetic, which was already evident in his early works.