Кіріспе

Малайзия 2004 жылғы 26 желтоқсанда болған Үнді мұхитындағы жер сілкінісі мен цунамиден зардап шекті. Жер сілкінісінің ошағына жақын болғанына қарамастан, Малайзия жүздеген шақырым қашықтықтағы елдерге тиген зияннан құтылды. Эпицентр Суматра аралының батыс жағалауында орналасқандықтан, арал елді цунамидің ең ауыр салдарынан қорғады. Елдің ең көп зардап шеккен аймақтары – солтүстік жағалау аймақтары және Пэнанг, Ланкави сияқты алыс жатқан аралдар. Пэнангтағы кейбір курорттардағы жағажайларда құтқарушылар қолданған қарапайым "қызыл ту" ескерту жүйесі қаза болғандар санын азайтуға көмектескені анықталды. Қазіргі уақытта қаза тапқандардың саны 67-ге жетеді, оның 52-сі Пэнангта, 12-сі Кедахта, 2-сі Перакта және 1-і Селангорда. Пэнангтағы қаза болғандардың көпшілігі пикникке келгендер мен ашық жағажайларда ойнап жүрген балалар еді. Шетелдік туристердің арасында қаза болғандар жоқ. Бату-Феррингхи мен Пэнангтағы Балик-Плаудағы жағалау маңындағы балықшылар ауылдарындағы үйлер зақымдалды. Малайзия түбегіндегі жағалау аймақтары, мысалы, Ланкави аралындағы Куала-Муда (Кедах) және Куала-Триангтағы 13 ауыл да зардап шекті. Ланкавидегі Ребак және Телага портында тұрған демалыс кемелерінің шамамен төрттен бірі зақымдалды. Толқындар Джорджтаунның Гурни драйв бойында тұрақтап тұрған мотоциклдерді құлатып, көліктерді сазға малып жіберді. Бір отбасының ең үлкен қасіреті – Зұлкіфли Мохамед Нурдың жеті баласының бесеуі Пасир Панжанг жағажайында болған цунамиде қаза тапты. Кампар мен Ипох қалаларында үш күн бойы пайда болған шұңқырлар тергелді және олардың жер сілкінісімен байланысы жоқ екені анықталды. Сол күні ол жердегі адамдар үшін бұл апатқа ұшыраған күн болды.

Салдары

Премьер-министр Дато Сери Абдулла Ахмад Бадави Үндістанға бес күндік дипломатиялық сапарынан кейін Испаниядағы демалысын қысқартып, Малайзияға оралды. Ол үкіметке барлық Жаңа жылдық мерекелерді тоқтатуды бұйырды және жеке секторды қоса, барлық тараптарды дұғалар мен естелік шараларын өткізуге шақырды. Үкімет сондай-ақ заңсыз иммигранттарды депортациялауды кейінге шегерді және оларға 2004 жылдың 31 желтоқсанының орнына 2005 жылдың 31 қаңтарына дейін елден шығуға мүмкіндік беретін кешірім жасады. Цунамиден қаза тапқандардың отбасыларына 1000 MYR (260 АҚШ доллары), ал жарақат алғандарға 200 MYR (50 АҚШ доллары) берілетіні жарияланды. Қоныс аударған тұрғындарға қиындықтарын жеңілдету үшін 200 MYR, әр зақымдалған үй үшін 2000 MYR, ал әр қираған үй үшін 5000 MYR көмек көрсетіледі. Кемелері жоғалған балықшыларға кішкентай кеме үшін 1000 MYR, ал үлкен кеме үшін 3000 MYR беріледі.