Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының орталық-батысындағы жергілікті американдық халықтар.
Native American people of the Midwestern United States
Отоэ (Chiwere: Jiwére) – Америка Құрама Штаттарының орталық-батысындағы жергілікті американдық халық. Отоэ тілі, Чивере, сиуан тілдер отбасының бір бөлігі болып табылады және Айова, Миссурия және Хо-Чанк тайпаларының тілдерімен тығыз байланысты. Тарихи тұрғыдан алғанда, Отоэ тайпасы Небраска, Канзас, Айова және Миссури штаттарындағы Миссури өзенінің жағалауындағы Орталық жазықтарда жартылай көшпелі өмір салған. Егіншілікпен айналысқанда қабықтан жасалған үйлерде, ал саяхат кезінде, көптеген жазықтық тайпалары сияқты, киіз үйлерде тұрған. Олар көбінесе бизон аулау үшін ауылдарынан шығып кеткен. 19 ғасырдың басында олардың көптеген ауылдары басқа тайпалармен болған соғыстардан қирады. Еуропалық американдықтардың енуі мен аурулар да олардың санының азаюына себеп болды. Бүгінде Отоэ халқы Оклахома штатындағы Ред-Рок қаласында орналасқан, федералдық деңгейде танылған Отоэ-Миссурия тайпасының құрамына кіреді.
The Otoe (Chiwere: Jiwére) are a Native American people of the Midwestern United States. The Otoe language, Chiwere, is part of the Siouan family and closely related to that of the related Iowa, Missouria, and Ho Chunk tribes. Historically, the Otoe tribe lived as a semi nomadic people on the Central Plains along the bank of the Missouri River in Nebraska, Kansas, Iowa, and Missouri. They lived in elm bark lodges while they farmed, and used tipis while traveling, like many other Plains tribes. They often left their villages to hunt buffalo. In the early 19th century, many of their villages were destroyed due to warfare with other tribes. European American encroachment and disease also played a role in their decline. Today, Otoe people belong to the federally recognized tribe, the Otoe Missouria Tribe of Indians, headquartered in Red Rock, Oklahoma.
Тарих
Отоэлер бір кезде Батыс Ұлы көлдер мен Жоғарғы Орта Батыс аймақтарындағы Хо-Чанк және Сиуан тілінде сөйлейтін тайпалардың құрамында болған. Шамамен 16 ғасырда, бірнеше топтар бөлініп, батысқа және оңтүстікке көшіп кетті. Осыдан Отоэ, Мисури және Айоуэй тайпалары пайда болды. Отоэлер Немаха өзенінің төменгі аңғарында қоныстанды. Олар Ұлы даланың жылқы мәдениеті мен жартылай көшпелі өмір салтын қабылдап, американ бизонын өздерінің тамақтануы мен мәдениетінің негізгі бөлігі етті.
The Otoe were once part of the Ho Chunk and Siouan speaking tribes of the Western Great Lakes and Upper Midwest. Around the 16th century, successive groups split off and migrated west and south. These became distinct tribes, the Otoe, the Missouria, and the Ioway. The Otoe settled in the lower Nemaha River valley. They adopted the horse culture and semi nomadic lifestyle of the Great Plains, making the American bison central to their diet and culture.
Еуропалық байланыс
Льюис пен Кларк экспедициясы Миссури өзенімен жоғары, жаңа аумақты зерттеуге шыққанда, алғаш кездескен тайпа Ото тайпасы болды. Олар Миссури өзенінің батыс жағасында, кейін Кеңес тірегі деп аталған жерде кездесті. Басқа да жазық дала тайпалары сияқты, ото тайпасы да бизон аулау үшін ауылдарын уақыт-уақыт тастап кететін. 1817-1841 жылдар аралығында Ото тайпасы қазіргі Небраска штатындағы Платт өзенінің сағасында өмір сүрді. Небраска штатының Ото округі әлі де олардың атын сақтап келеді. Осы кезеңде еуропалық аурулардан аман қалған Мисурия отбасылары Ото-Мисурия тайпасын құру үшін оларға қосылды. Олар еуропалық тауарларға сауда жасау үшін басқалармен бірге жиналатын. 1830 жылдары еуропалық америкалық саудагерлер тайпа мүшелеріне алкоголь арқылы ықпал етуге тырысты. Алкогольге тәуелділік күшейген сайын, ер адамдар аң аулауды тоқтатып, адамдар аң ауыста болғанда бос Пауни ауылдарын тонауға көшті. Сол жерде христиан миссионерлері миссия құрды. 1854 жылы Ото-Мисурия тайпасы Небраска штатының шығысындағы Платт өзенінің оңтүстігіндегі жерлерінің көп бөлігін АҚШ-қа келісімшарт арқылы берді. Олар қазіргі Канзас-Небраска шекарасындағы Үлкен Көк өзен бойындағы Ото резервациясын сақтап қалды. Олар резервациядағы өмірге бейімделу үшін күресті.
When the Lewis and Clark Expedition headed up the Missouri River to explore the new territory the Otoe were the first tribe they encountered. They met at a place on the west bank of the Missouri River that would become known as the Council Bluff. Like other Great Plains tribes, the Otoe periodically left their villages to hunt for bison. Between 1817 and 1841, the Otoe lived around the mouth of the Platte River in present day Nebraska. Otoe County, Nebraska still bears their name. During this time, the Missouria families that survived European diseases and encroachment rejoined them to form the Otoe Missouri tribe. They gathered with others to trade for European goods. In the 1830s, European American traders tried to influence tribal members through alcohol. As their dependence on alcohol grew, the men no longer hunted, but resorted to looting vacant Pawnee villages while the people were out hunting. Christian missionaries built a mission there. In 1854 the Otoe Missouria ceded most of their lands south of the Platte River in eastern Nebraska to the U. S. by treaty. They retained the Oto Reservation along the Big Blue River on the present Kansas Nebraska border. They struggled to adapt to reservation life.
Үндістан аумағына көшу
1870 жылдары тайпа екі топқа бөлінді. «Койот» тобы ақтардың ықпалынан тыс, өздерінің дәстүрлі тайпалық өмірін жақсырақ сақтай алатындарына сенгендіктен, бірден Үнділер аумағына көшуді жақтады. «Квакер» тобы Үлкен Көк өзендегі жерлерінде қалуды жөн көрді. Олар резервацияның батыс жартысын ақтарға сатуға және осыдан түскен қаражатты тайпалық аннуитет ретінде пайдалануға дайын болды. 1880 жылдың көктеміне қарай тайпаның шамамен жартысы резервацияны тастап, Үнділер аумағындағы Сак және Фокс тайпасымен бірге тұруға көшті. Келесі жылы, өзін-өзі қамтамасыз ету мүмкіндігінің азаюына және ақ қоныс салушылардың күшті қысымына байланысты, Небраскада қалған Ото тайпасының мүшелері Үлкен Көк резервациясын сатты. Олар Оклахомаға көшіп барды. Бұрыннан Оклахомада болған Ото-Миссурия тайпасы Үнділер аумағындағы Чероки аутлетінен жаңа резервация сатып алды. Бұл қазіргі Нобл және Пауни округтері, Оклахома штаты. Бүгінде Ото-Миссурия тайпасы федералдық деңгейде мойындалған. Оның бас кеңсесі Оклахома штатының Ред-Рок қаласында орналасқан.
During the 1870s, the tribe split into two factions. The Coyote band favored an immediate move to Indian Territory, where they believed they could better perpetuate their traditional tribal life outside the influence of the whites. The Quaker band favored remaining on the Big Blue River land. They were willing to sell the western half of the reservation to whites to gain income for a tribal annuity. By the spring of 1880, about half the tribe had left the reservation and taken up residence with the Sac and Fox Nation in Indian Territory. By the next year, in response to dwindling prospects of self sufficiency and continued pressure from white settlers, the remaining Otoe members in Nebraska sold the Big Blue reservation. They migrated to Oklahoma. With the Otoe Missouria already there, they purchased a new reservation in the Cherokee Outlet in the Indian Territory. This is in present day Noble and Pawnee Counties, Oklahoma. Today the Otoe Missouria Tribe of Indians is federally recognized. It is based in Red Rock, Oklahoma.