Кіріспе

Синдикатталған несие – несие берушілер тобымен берілетін, бір немесе бірнеше коммерциялық немесе инвестициялық банктермен құрылымдық жұмыс істеліп, ұйымдастырылатын және басқарылатын несие. Синдикатталған несие нарығы АҚШ және Еуропадағы ірі корпорациялар үшін банктерден және басқа да институционалдық қаржы капиталын берушілерден несие алудың басым жолы болып табылады. Қаржы заңнамасы осы саланы жиі реттейді. АҚШ нарығы 1980-жылдардың ортасында ірі левериджді сатып алу несиелерімен қалыптасты, ал Еуропа нарығы 1999 жылы евроның енгізілуімен дамыды. Ең қарапайым деңгейде, ұйымдастырушылар капиталға мұқтаж эмитент үшін инвесторлардың қаражатын тарту арқылы инвестициялық банк рөлін атқарады. Эмитент осы қызмет үшін ұйымдастырушыға төлем жасайды, ал төлем несиенің күрделілігі мен тәуекел факторларына байланысты артады. Осының салдарынан, ең тиімді несиелер – кредиттік рейтингі спекуляциялық деңгейдегі және банк емес мерзімді несие инвесторларының қызығушылығын тартуға жеткілікті спредтер (АҚШ-та SOFR, Еуропада Euribor немесе басқа базалық ставкадан жоғары сыйақылар немесе маржалар) төлейтін эмитенттерге беріледі. Дегенмен, бұл шектік көрсеткіш нарық жағдайларына қарай өзгереді. АҚШ-та корпоративтік қарыз алушылар мен жеке капитал қорлары қарызды шығаруды шамамен теңдей жүзеге асырады. Еуропада, алайда, корпоративтік белсенділік айтарлықтай аз, ал эмиссиялар жеке капитал спонсорларының басымдығында болады, олар өз кезегінде несие синдикациясының көптеген стандарттары мен тәжірибесін анықтайды. Осы әртүрлі инвесторлар тобы арасындағы күштердің тепе-теңдігі АҚШ-та Еуропадан өзгеше. АҚШ-та капитал нарығы бар, онда баға белгілеу несие сапасына және институционалдық инвесторлардың сұранысына байланысты. Еуропада институционалдық инвесторлар соңғы он жылда нарықтағы қатысуын арттырғанмен, банктер нарықтың маңызды бөлігі болып қала береді. Осыған байланысты бағаны капитал нарығының күштері толыққанды анықтамайды. АҚШ-та нарықтық икемділік тілі бастапқы баға деңгейін анықтайды. Осы бөлшек шоттарға несие беруді ресми түрде бастамас бұрын, ұйымдастырушылар көбінесе нарықты зерттеп, таңдалған инвесторлардың несиеге деген қызығушылығын бағалау үшін бейресми сауалнама жүргізеді. Осы нарықты зерттеуден кейін ұйымдастырушылар нарықты қанағаттандырады деп ойлайтын баға мен сыйақы бойынша келісімді ұсынады. Баға белгіленгеннен кейін, яғни бастапқы спред базалық ставкадан (әдетте LIBOR) жоғары белгіленгеннен кейін, ол көбінесе өзгермейді, ең қиын жағдайларды қоспағанда. Егер несиелер жеткіліксіз жазылса, ұйымдастырушылар өздерінің қажетті деңгейінен жоғары қалуы мүмкін. 1998 жылғы Ресейдің қаржылық дағдарысынан кейін нарықты дүр сілкіндіргеннен кейін, ұйымдастырушылар нарықтық икемділік шартының тілін қабылдады, бұл оларға инвесторлардың сұранысына байланысты несие бағасын өзгертуге мүмкіндік береді – кейбір жағдайларда алдын ала белгіленген диапазон ішінде – және несиенің әртүрлі транштары арасындағы сомаларды өзгертуге мүмкіндік береді. Бұл қазір синдикатталған несие міндеттеме хаттарының стандартты ерекшелігі. Нарықтың икемділігінің нәтижесінде несие синдикациясы облигация нарығының терминологиясымен айтқанда, тапсырыс жинау процесі ретінде жұмыс істейді. Несие бастапқыда мақсатты спредпен немесе 2008 жылға қарай жиі кездесетіндей, баға туралы әңгіме деп аталатын спредтер диапазонымен (мысалы, LIBOR+250 және LIBOR+275 мақсатты спредтері) нарыққа ұсынылады. Инвесторлар кейін көптеген жағдайларда спред бойынша сатылы түрде міндеттеме береді. Мысалы, шот LIBOR+275 бойынша 25 миллион доллар немесе LIBOR+250 бойынша 15 миллион доллар міндеттеме бере алады. Процесс аяқталғаннан кейін ұйымдастырушы міндеттемелерді қосып есептейді, содан кейін қағаздың бағасын қалай белгілеу керектігін шешеді. Жоғарыда келтірілген мысалға сүйенсек, егер қағаз LIBOR+250 бойынша өте жоғары бағамен жазылса, ұйымдастырушы спредті одан әрі қысқартуы мүмкін. Керісінше, егер ол LIBOR+275 бойынша да жеткіліксіз жазылса, ұйымдастырушы үстелге көбірек ақша әкелу үшін спредті көтеруге мәжбүр болады. Еуропада банктер тарихи түрде борыштық нарықтарда үстемдік танытқан, себебі бұл нарық өңірлік сипатымен ерекшеленеді. Өңірлік банктер дәстүрлі түрде жергілікті және өңірлік кәсіпорындарды қаржыландырады, өйткені олар өңірлік эмитенттермен таныс және жергілікті валютаны қаржыландыра алады. 1998 жылы Еуроаймақ құрылғаннан бері Еуропалық левериджді несие нарығының өсуі осы бірыңғай валютаның тиімділігімен, сондай-ақ бірігулер мен сатып алулар (M&A) белсенділігінің жалпы өсуімен, әсіресе жеке капитал қызметіне байланысты левериджді сатып алулармен күш алды. Өңірлік кедергілер (және шекаралар арқылы консолидацияға қатысты сезімталдықтар) төмендеді, экономикалар өсті және евро валюталық айырмашылықтарды жоюға көмектесті. Осының салдарынан, Еуропада соңғы он жылда көбірек левериджді сатып алулар орын алды және олардың көлемі ұлғайды, өйткені ұйымдастырушылар ірі, көпұлттық мәмілелерді қолдау үшін үлкен капитал жинағын тарта алды. Осы өсіп келе жатқан нарықты ынталандыру үшін, қазіргі кезде көптеген өңірлерден банктер осы мәмілелерді қаржыландырады, сондай-ақ еуропалық институционалдық инвесторлар мен АҚШ институционалдық инвесторларының қатысуымен Атлант мұхитын кесіп өтетін несие нарығы құрылды. Еуропалық нарық АҚШ нарығынан алынған көптеген сабақтарды пайдаланды, бірақ өңірлік әртүрлілігін сақтап қалды. Еуропада өңірлік әртүрлілік банктерге маңызды несиелік ықпал етуге мүмкіндік береді және жеке капиталдың нарықтағы үстемдігін күшейтеді.

Синдикациялардың түрлері

Жалпы алғанда, синдикациялар үшін андеррайтингтің үш түрі бар: кепілдікпен жасалған мәміле, ең жақсы күш-жігермен синдикациялау және клубтық мәміле. Еуропалық тәуелді несиелерді синдикациялау нарығында көбінесе кепілдікпен жасалған мәмілелер кездеседі, ал АҚШ нарығында көбінесе ең жақсы күш-жігермен жасалған мәмілелер басым.

Сатып алынған келісім

Кепілдендірілген мәміле – бұл ұйымдастырушылардың барлық міндеттемелерге кепілдік беруі және содан кейін несиені синдикациялауы. Егер ұйымдастырушылар несиені толықтай жазып алмаса, олар айырмашылықты өздеріне қабылдауға мәжбүр болады, одан кейін оны инвесторларға сатуға тырысады. Бұл, әрине, нарық жағдайлары немесе несиенің негізгі көрсеткіштері жақсарған жағдайда оңай болады. Әйтпесе, ұйымдастырушы бағасын төмендетіп сатуға мәжбүр болуы мүмкін, тіпті қағаздан шығынға ұшырауы да мүмкін. Немесе ұйымдастырушы несиеге қажетті деңгейден артық сомада ие болуы мүмкін. Ұйымдастырушылар несиелерді бірнеше себепке байланысты кепілдендіреді. Біріншіден, кепілдендірілген несие ұсыну мандаттарды жеңіп алу үшін бәсекелестік құралы болып табылады. Екіншіден, кепілдендірілген несиелер көбінесе жоғары сыйақы талап етеді, себебі егер потенциалды несие берушілер тартынса, жауапкершілік агенттің үстіне жүктеледі. Әрине, қазіргі кезде қолданыстағы «флекс» тілінің арқасында, мәмілені кепілдендіру бұрынғыдай тәуекелді емес, онда баға синдикацияға дейін белгіленген болатын.

Ең жақсы күш-жігерді синдикациялау

Ең жақсы күш-жігермен жүзеге асырылатын синдикация – бұл ұйымдастырушылар тобының несиенің барлық сомасын немесе одан азын қолдауға міндеттенетін, ал несиенің тағдыры нарық жағдайына байланысты болатын түрі. Егер несиеге сұраныс жеткіліксіз болса, мәміле жабылмауы мүмкін, немесе нарықтың қабылдауы үшін пайыздық ставкасы мен кредиттік рейтингіне маңызды өзгерістер енгізілуі қажет болуы мүмкін. Дәстүрлі түрде, мұндай синдикациялар тәуекелге толы қарыз алушыларға немесе күрделі мәмілелерге қолданылып келді. Алайда, 1990 жылдардың соңынан бері нарықтық жағдайға бейімделуге мүмкіндік беретін шарттардың кеңінен қабылдануы ең жақсы күш-жігермен жүзеге асырылатын несиелерді инвестициялық деңгейдегі мәмілелер үшін де стандартқа айналдырды.

Клубтық келісім

Клубтық мәміле – бұл көбінесе 25-100 миллион доллар, бірақ 150 миллион долларға дейін жететін, кішігірім несие, ол қарым-қатынастағы несие берушілер тобына алдын ала ұсынылады. Мәмілені ұйымдастырушы әдетте теңдердің арасында бірінші болып табылады, ал әрбір несие беруші комиссияның толық немесе дерлік толық үлесін алады.

Қарыз беру шарттары

Кредиттеу шарттарының бірнеше жалпы түрлері бар, оның ішінде синдикаттық кредиттеудегі кредиттеу мінез-құлқының жұмыс істеуі мен үйлестірілуіне әсер ететін түсініксіз шарттар бар. Лендерлердің дауыс беруді міндетті түрде тапсыруы талап етілетін "ұйықтасаң, ұтыласың" ережесі де осы келісімшарттық дискрециялық құқықтарға жатады, олар олар берілген мақсаттар үшін пайдаланылуы тиіс. Ниеттастық.

Қатысушылар

Банктік секторда синдикатталған несиелерді ұйымдастыру рөлі әр мәміле бойынша өзгеше, бірақ көбінесе бірнеше маңызды қатысушылар тұрақты болып табылады. Олар – аталған ұйымдастырушы банк, агент және сенімді сақтаушы.

Қарызды өтеу банкі

Жоспарлаушы банк сатушы рөлінде әрекет етеді және келісімді ұсынушы ретінде жауапкершіліктен толық құтыла алмайды; қате ақпарат беру, немқұрайлылық немесе сенімгерлік міндеттерін бұзу арқылы. Егер ол несие берушілерді тарту үшін бар күшін салмайынша да жауапкершілікке тартылуы мүмкін, бұл ұлттық заңнамадағы өкілдік және сенімгерлік міндеттеріне байланысты өзгеріп отырады. Синдикациялауды қарыз алушы, ұсынылып отырған қарыздың қаржылық шарттарын белгілейтін жоспарлаушы банк(тер)ге немесе "бас менеджерлерге" мандат беру арқылы бастайды. Қаржылық шарттар "шарттар парағында" көрсетіледі, онда қарыз сомасы, мерзімі, өтеу кестесі, пайыздық маржа, төлемдер, кез келген ерекше шарттар және несиеге кепілдіктер мен міндеттемелер енгізілетіні туралы жалпы мәлімдеме жазылады. Бұл шарттар несие компанияны сатып алуға немесе ірі инфрақұрылымдық жобаны қаржыландыруға байланысты болуы мүмкін, соның нәтижесінде несие берушілерге мүдделер беріледі. Көбінесе шарттар парағының міндетті емес екендігі нақты көрсетіледі. Алайда, Maple Leaf Macro Volatility Master Fund v Rouvroy (2009) ісінде қарыз шартының шарттар парағы келісімшарт құрады деп танылды.

Қосалқы қатысу

Көбінесе қосалқы қатысуға тікелей шектеулер қойылмайды. Банктер, әдетте, егер банктің қарыз алушының келісімінсіз мәселелі қарызды сату мүмкіндігін қамтамасыз ететін дефолт оқиғасы болса, келісімді талап етуді жоққа шығарады. Сол сияқты, егер тапсырма қолданыстағы несие берушінің еншілес компаниясына жүргізілсе, келісімді талап ету талабы жиі жойылды. Қарыз ретінде алынып, өтелмеген банк қарыз алушының қарызынан тұратын активке ие болады. Мұндай активтерді сатуға басшылық ететін банк, басқалармен қатар, артық тәуекелге, нормативтік капитал талаптарына, өтімділікке және арбитражға қатысты. Тапсырмалар, белгіленген критерийлерге сай келетін немесе рұқсат етілген иеленушілер тізіміне (сонымен аталатын «ақ тізім») енген немесе тыйым салынған иеленушілер тізімінде ( «қара тізім») жоқ иеленушілерге берілуі мүмкін. Қарыз алушының міндеттемелері, несие беру кеңсесін ауыстыру немесе өзгерту нәтижесінде ұлғаймауы тиіс: салықтық өтемақы немесе ұлғайтылған шығындар туралы шарттар бойынша. Синдикатталған несиелер, әдетте, банктің басқа банкке өз құқықтары мен міндеттемелерін өзгертуге мүмкіндік беретін ережелерді қамтиды. Новацияның мақсаты – банктің несие беру міндеттемелерін беруді қамтамасыз ету; егер бұл беру бастапқы банкті босатпаса, бастапқы банк, егер иеленуші банк несие шартында талап етілген кезде қарыз алушыға жаңа несие бермейтін болса, иеленуші банкке қатысты жалғасқан несиелік тәуекелге ие болуы мүмкін және бұл тәуекел капиталдың жеткіліктілігі талабын тудыруы мүмкін. Новация жаңа банктің толық ауыстырылуына немесе ескі банктің құқықтарын беру және жаңа банктің несие шарты бойынша міндеттемелерді қабылдауына және ескі банкті босатуға тең болуы мүмкін. Бұл екі жағдайдың арасындағы айырмашылық – новация ескі қарыздарды толығымен жояды (бұл банктердің сенімді сақтамаған жағдайында қарыздың кепілдігіне кері әсер етуі мүмкін), ал тапсыру және қабылдау ескі қарыздар мен олардың кепілдігін сақтайды. Банктің осылайша ауыстырылуы мүмкін басқа міндеттемелері – агентті өтеу міндеттемелері және пропорционалды бөлу шарты бойынша міндеттемелері. Құқықтарды тапсыру кезінде иеленушіге осы міндеттемелерді қолданыстағы банктерге жүктеу талап етілуі мүмкін. Новацияның шарттық механизмі – агенттік банк несие алушымен және несие шартындағы банктермен келісім бойынша несие алушы мен банктердің атынан жоспарланған новация сертификаттарына қол қоюға уәкілетті болады, осылайша барлық тараптар міндетті болады.

Үйлестіру

Шешім қабылдау үйлестіруді қажет етеді. Облигациялар кеңінен таралған, және эмитент немесе облигациялардың басқа иелері бағалы қағаздарды делдал арқылы ұстаудың нәтижесінде иеленушінің кім екенін көбінесе білмейді. Келісім схемасы үшін дауыс берушілердің көпшілігі қажет (саны бойынша тексеру), бірақ облигациялар жаһандық нота түрінде шығарылса, траст арқылы қосымша қатысумен бір ғана нағыз кредитор болады. Бұл мәселені шешу үшін кредиторлар арасындағы келісімдерді жасау қажет. Облигациялардағы сандық тексеру мәселесін шешу үшін: облигация иелеріне нақты ноталар беруге болады (бұл қымбатқа түсуі мүмкін), немесе осы құқық негізінде шартты кредиторлар ретінде қарастырылуы мүмкін.

Анти-коммунолардың трагедиясы

Жоғарыда айтқанымыздай, жеке облигация иелерінің/несие берушілердің вето құқығы тиімсіз нәтижелерге алып келуі мүмкін. Мысалы, барлығына тиімді болатын тиянақты қайта құру тоқтатылуы мүмкін. Осы мәселені шешудің бір жолы – көпшілік дауыспен қабылданатын келісімдерге шектеу қою. Көпшілік азшылықты міндеттей алады, бірақ кейбір «барлық несие берушілерге қатысты мәселелерден» басқа. Несиелер жағдайында, басымдылықты несие берушілер әдетте міндеттемелерге сәйкес құнының 50% немесе 75% деп белгіленеді. Келіспейтін банктер кейде қаражатты беруге мәжбүр болуы мүмкін. Бұл жоғарыда сипатталған «Yank the bank» ережесінде көрінді.

Левериджді операция

Леверидждік операциялар бірқатар мақсаттарға қызмет етеді. Олар жалпы корпоративтік мақсаттарға, соның ішінде капиталдық шығыстарға, айналымдық капиталға және кеңейтуге қолдау көрсетеді. Олар қолданыстағы капитал құрылымын қайта қаржыландыруға немесе толық қайта капиталдандыруға қолдау көрсетеді, оның ішінде, көбінесе, акционерлерге дивиденд төлеуге мүмкіндік береді. Олар қайта құрылымдаудан өтетін, соның ішінде банкроттық жағдайдағы компанияларға, дебиторлық несиелер (DIP) деп аталатын супер-әсерлі несиелер түрінде қаржы ұсынады. Алайда, олардың басты мақсаты – M&A операцияларын, әсіресе, кредиттік сатып алуларды қаржыландыру болып табылады, онда сатып алушы қарыз нарықтарын пайдаланып, сатып алынатын компанияның акцияларын сатып алады. АҚШ-та кредиттік несиелендірудің негізгі бөлігі корпоративтік операциялар нәтижесінде туындайтын сатып алулардан құралады, ал Еуропада жеке капитал қорлары сатып алуларды жүзеге асырады. АҚШ-та қайта қаржыландыру және қайта капиталдандыруды қоса алғандағы барлық жеке капиталға қатысты операциялар демеушілік операциялар деп аталады; ал Еуропада олар LBO (Leveraged Buyout) деп аталады. Сатып алу операциясы несие берушілер операцияның шарттарын көрер алдында басталады. Сатып алу кезінде компания бірінші кезекте аукционға қойылады. Демеушілік операциялар кезінде жеке меншікке алғаш рет сатылатын компания бастапқы LBO болып табылады; екіншілік LBO – бұл бір демеушіден екінші демеушіге өтетін компания, ал үшіншілік – демеушіден демеушіге екінші рет өтетін компания. Компанияның мемлекеттік меншіктен жеке меншікке (P2P) өтуі, компанияның мемлекеттік доменнен жеке капитал спонсорына өтуі кезінде жүзеге асырылады. Болашақ сатып алушылар мақсатты компанияларды бағалағанда, сонымен қатар қарыздық қаржыландыруды да дайындап алады. Сату процесінің бөлігі ретінде негізгі қаржыландыру пакеті ұсынылуы мүмкін. Аукцион жеңімпазы жарияланған кезде, сатып алушы әдетте өзінің тағайындалған ұйымдастырушысы (немесе Еуропада уәкілетті бас ұйымдастырушысы – MLA) арқылы қаржыландырылатын қаржыландыру пакетіне қол жеткізеді. Мандат беруден бұрын эмитент ұйымдастырушылардан ұсыныстар сұрауы мүмкін. Банктер өздерінің синдикациялық стратегиясы мен біліктілігін, сондай-ақ несиенің нарықтағы бағалануын көрсетеді. Мандат берілгеннен кейін синдикациялау процесі басталады. Еуропада мезанин капиталды қаржыландыру нарықтық стандарт болып табылатындықтан, эмитенттер синдикацияға екі жолмен көтерілуді таңдауы мүмкін, онда MLA-лар басымды борышты басқарады, ал мамандандырылған мезанин қор бағынышты мезанин позициясын орналастыруды қадағалайды. Жоспарлаушы операцияның шарттарын сипаттайтын ақпараттық меморандум (IM) дайындайды. IM әдетте атқарушы қорытындыны, инвестициялық қарастыруларды, шарттар мен талаптардың тізімін, салалық шолуды және қаржылық модельді қамтиды. Несиелер тіркелмеген бағалы қағаздар болғандықтан, бұл тек білікті банктерге және аккредиттелген инвесторларға ұсынылатын құпия ұсыныс болады. Егер эмитент спекулятивтік деңгейде болса және банктік емес инвесторлардан капитал іздесе, жоспарлаушы IM-нің "жария" нұсқасын дайындауы мүмкін. Бұл нұсқада басқарудың қаржылық болжамдары сияқты барлық құпия материалдар алынып тасталады, осылайша қабырғаның ашық жағында жұмыс істейтін немесе белгілі бір эмитенттің облигацияларын, акцияларын немесе басқа да мемлекеттік бағалы қағаздарын сатып алу мүмкіндігін сақтағысы келетін шоттар көре алады (төмендегі "Жария және жеке секторға қарсы" бөлімін қараңыз). Әрине, компанияның жария емес ақпаратын көретін инвесторлар белгілі бір мерзімге компанияның мемлекеттік бағалы қағаздарын сатып алуға құқықтан айырылады. IM (немесе дәстүрлі нарықтық жаргонда "банк кітабы") дайындалғанда, синдикат бюросы әлеуетті инвесторлардан мәмілеге деген қызығушылықтарын және қандай бағаға инвестициялауға дайын екендерін білу үшін бейресми пікірлерді сұрайды. Осы ақпарат жиналғаннан кейін агент мәмілені әлеуетті инвесторларға ресми түрде ұсынады. Атқарушы қорытындыда эмитенттің сипаттамасы, операцияның мақсаты мен негіздемесі, көздері мен пайдалануы, сондай-ақ қаржылық деректердің негізгі статистикасы қамтылады. Инвестициялық қарастырулар негізінен басқарудың мәмілеге қатысты "сату тақтасы" болып табылады. Шарттар мен талаптардың тізімі несиенің бағасы, құрылымы, кепілдігі, келісімдері және басқа да шарттары сипатталған алдын ала шарт парағы болып табылады (келісімдер, әдетте, инвесторлардың пікірін алғаннан кейін егжей-тегжейлі келісіледі). Салалық шолу компанияның саласын және оның салалық әріптестерімен салыстырғандағы бәсекелестік позициясын сипаттайды. Қаржылық модель эмитенттің тарихи, проформа және жоспарланған қаржылық деректерін, соның ішінде басқарудың эмитент үшін жоғары, төмен және негізгі жағдайларын қамтитын егжей-тегжейлі модель болып табылады. Көптеген жаңа сатып алуға қатысты несиелер банктегі жиналыста басталады, онда әлеуетті несие берушілер басқару және демеушілер тобы (бар болса) несиенің шарттары мен қамтамасыз етілген операция туралы айтады. Басқару операцияның визиясын ұсынады және ең бастысы, несие берушілерге қарызды кестеге сәйкес немесе одан ертерек қайтаруға болатынын түсіндіреді. Сонымен қатар, инвесторларға шығудың бірнеше стратегиясы туралы, соның ішінде активтерді сату арқылы қосымша жолдар туралы хабар беріледі. (Егер мәміле шағын болса немесе ресми жиналыс емес, қайта қаржыландыру болса, әлеуетті инвесторлармен бірнеше қоңыраулар немесе жеке кездесулер болуы мүмкін.) Еуропада синдикациялау процесі аймақтық банктер мен инвесторлар арқылы сатудың күрделілігін көрсететін бірнеше қадамдардан тұрады. Әрбір қатысушының әрбір кезеңдегі рөлі олардың нарықтағы қарым-қатынастары мен қағаздарға қол жеткізуіне байланысты. Жоспарлаушылар тарапынан қатысушылар нарықта капиталға қол жеткізу және несие берушілерді тарту қабілетіне байланысты анықталады. Несие берушілер тарапынан бұл мүмкіндігінше көп мәмілелерге қол жеткізу туралы. Еуропада синдикациялаудың үш негізгі кезеңі бар. Бағалау кезеңінде демеуші немесе корпоративтік қарыз алушылар MLA-ны (немесе MLA-лар тобын) тағайындайды және мәміле бастапқыда бағаланады. Бағалаудан кейінгі кезеңдерде басқа жоспарлаушылар мәмілеге тартылады. Жалпы синдикацияда операция институционалдық инвесторлар нарығына, сондай-ақ қатысуға қызығушылық танытқан басқа банктерге ашылады. АҚШ-та да, Еуропада да несие жабылып болғаннан кейін соңғы шарттар егжей-тегжейлі несие және қауіпсіздік келісімдерінде көрсетіледі. Содан кейін талаптар бекітіледі және кепілдіктер тіркеледі. Несиелер өзінің икемді құжаттары болып табылады, олар жабылудан кейін уақыт өте келе қайта қаралып, өзгертілуі мүмкін. Бұл түзетулерге әртүрлі деңгейде мақұлдау қажет. Түзетулер келісімшарттан бас тарту сияқты қарапайым нәрседен бастап кепілдік пакетін өзгерту немесе эмитентке төлемдерді ұзартуға немесе сатып алу жасауға рұқсат беру сияқты күрделі нәрсеге дейін болуы мүмкін.

Кредит нарығының қатысушылары

Инвесторлардың үш негізгі тобы бар: банктер, қаржы компаниялары және институционалдық инвесторлар; Еуропада тек банктер мен институционалдық инвесторлар ғана белсенді. Еуропадағы банктік сегмент негізінен коммерциялық банктерден тұрады, ал АҚШ-та ол әлдеқайда әртүрлі және коммерциялық және инвестициялық банктерді, бизнес дамыту корпорацияларын немесе қаржы компанияларын, сондай-ақ активтерді басқарушылар, сақтандыру компаниялары, несиелік өзара қорлар мен несиелік ETF сияқты институционалдық инвесторларды қамти алады. Еуропадағыдай, АҚШ-тағы коммерциялық банктер инвестициялық сападағы несиелердің басым бөлігін ұсынады. Бұл әдетте коммерциялық қағаздарды қамтамасыз ететін немесе жалпы корпоративтік мақсаттар үшін немесе кейбір жағдайларда сатып алу үшін пайдаланылатын ірі айналымдық кредиттер болып табылады. Инвестициялық емес тәуекел саналатын несиелер үшін АҚШ және еуропалық банктер әдетте қайта жаңартылатын кредиттерді, аккредитивтерді (L/Cs) және – олар жиі кездеспесе де – синдикатталған несие келісімшарты бойынша «А» мерзімді несие деп аталатын толық амортизациялық мерзімді несиелерді ұсынады, ал институттар «В» мерзімді несие деп аталатын ішінара амортизациялық мерзімді несиелерді ұсынады. Қаржы компаниялары тұрақты түрде кредиттік нарықта 10%-дан аз үлеске ие және көбінесе кішігірім мәмілелерге қатысады – 25–200 миллион доллар. Бұл инвесторлар көбінесе активтерге негізделген, кең спредті және көбінесе кепілдіктерді бақылауды қажет ететін несиелерді іздейді. Несие нарығындағы институционалдық инвесторлар негізінен кепілдікпен қамтамасыз етілген несие міндеттемелері (CLO) деп аталатын құрылымдық құралдар болып табылады, сондай-ақ несиелік қатысуға арналған өзара қорлар («прейм-фондтар» деп те аталады, өйткені бастапқыда олар инвесторларға ақша нарығына ұқсас қор ретінде ұсынылды) да маңызды рөл атқарады. АҚШ-тың «прейм-фондтары» еуропалық несие нарығына инвестиция жасаса да, «прейм-фондтардың» еуропалық нұсқасы жоқ, өйткені Еуропалық реттеуші органдар, мысалы Ұлыбританиядағы Қаржылық қызметтер жөніндегі орган (FSA), жеке инвесторларға арналған несиелерді мақұлдаған жоқ. Сонымен қатар, хедж-фондтар, жоғары кірісті облигациялық қорлар, зейнетақы қорлары, сақтандыру компаниялары және басқа да жеке инвесторлар несиелерге мүмкіндік туғанда қатысады. Алайда, олар көбінесе кең маржалы несиелерге (кейбір сарапшылар «жоғары октанды» несиелер деп атайды) негізгі мөлшерлемеден 500 базалық пункт немесе одан жоғары спредпен инвестиция жасайды. CLO – бұл кредиттік рычагты несиелердің жиынтығын ұстау және басқару үшін құрылған арнайы мақсаттағы құралдар. Арнайы мақсаттағы кәсіпорын бірнеше қарыз транштарымен қаржыландырылады (әдетте AAA рейтингті транш, AA транш, BBB транш және инвестициялық емес рейтингті мезонин транш), олар кепілдікке және төлем ағынына төмендеу ретімен құқықтарға ие. Сонымен қатар, акционерлік транш та бар, бірақ акционерлік транш әдетте рейтингке ие емес. CLO – бұл өздерінің капиталға салған үлесінен 10-11 есе көп борыштық эмиссия арқылы капиталға кіріс беретін арбитраждық құрал ретінде құрылады. Сондай-ақ, нарықтық құнмен бағаланған CLO да бар, олар аз рычагты – әдетте 3-5 есе – және басқарушыларға тығыз құрылымдалған арбитраждық мәмілелерге қарағанда көбірек икемділік береді. CLO әдетте үш ірі рейтингтік агенттіктің екеуімен бағаланады және кепілдіктерді басқарушыларға ең төменгі рейтинг, саланың әртараптандырылуы және ең жоғары дефолт себеті сияқты келісімшарттық талаптарды қояды. АҚШ-та 2007–2008 жылдардағы қаржы дағдарысына дейін CLO кредиттік нарықта институционалдық инвестициялардың басым түріне айналды, 2007 жылға қарай институционалдық инвесторлардың негізгі қызметінің 60%-ын құрады. Бірақ 2007 жылдың соңында құрылымдалған қаржы нарығы құлдырағанда CLO эмиссиясы төмендеді және 2008 жылдың ортасына қарай CLO үлесі 40%-ға дейін түсті. 2014 жылы CLO эмиссиясы толыққанды қалпына келді, тамыз айына дейін 90 миллиард доллар эмиссияланды, бұл сома 2007 жылы орнатылған бұрынғы рекордқа тең. 2014 жылға арналған жалпы эмиссия бойынша болжамдар 125 миллиард долларға дейін жетеді. Еуропада соңғы жылдары нарықта несиелік қорлар сияқты басқа құралдар пайда бола бастады. Кредиттік қорлар – борыштық инвестициялардың ашық жиынтығы. Алайда, CLO-дан айырмашылығы, олар рейтингтік қадағалауға немесе рейтингтік саланы немесе рейтингтерді әртараптандыруға қатысты шектеулерге жатпайды. Олар, әдетте, аз рычагты (екі немесе үш есе) және басқарушыларға инвестицияларды таңдауда маңызды еркіндік береді, сондай-ақ нарықтық құнмен бағалануға жатады. Сонымен қатар, Еуропада мезонин қорлары несие нарығында маңызды рөл атқарады. Мезонин қорлары да инвестициялық жиынтықтар болып табылады, олар дәстүрлі түрде тек мезонин нарығына бағытталған. Алайда, екінші деңгейдегі несие нарығына кірген кезде мезонин нарығы ыдырады; нәтижесінде мезонин қорлары өздерінің инвестициялық шеңберін кеңейтіп, екінші деңгейдегі несиелерге, сондай-ақ төлемдерді натурамен (PIK) жүзеге асыруға да инвестиция жасауды бастады. Кредиттік қорлар сияқты, бұл жиынтықтар да рейтингтік қадағалауға немесе әртараптандыру талаптарына жатпайды және басқарушыларға инвестицияларды таңдауда маңызды еркіндік береді. Алайда, мезонин қорлары кредиттік қорларға қарағанда тәуекелдірек, өйткені олар қарыз және акционерлік сипаттамаларына ие. Жеке инвесторлар «прейм-фондтар» арқылы несие нарығына қол жеткізе алады. «Прейм-фондтар» алғаш рет 1980-жылдардың соңында пайда болды. Бастапқы «прейм-фондтардың» көпшілігі тоқсан сайынғы тендерлік кезеңдері бар үздіксіз ұсынылатын қорлар болды. Содан кейін басқарушылар 1990-жылдардың басында жабық қорларды, биржада саудаланатын қорларды енгізді. Алайда, 2000-жылдардың басына дейін қор кешендері күнделікті өтемі алатын ашық қорларды ұсынбады. Күнделікті өтемі алатын қорлар мен жабық қорлар стандарт болып қала бергенімен, екінші деңгейдегі несие нарығы ашық қорларды қолдайтын жеткілікті ликвидтілік ұсынбайды, ашық қорлар 2008 жылдың ортасына қарай өзара қорлар ұстаған несие активтерінің 15-20%-ын құрады. Институционалдық инвесторлардың қатары жылдар бойына өскен сайын, несие нарықтары олардың өсуін қолдау үшін өзгерді. Институционалдық мерзімді несиелер кредиттік құрылымда кең таралды. Екінші деңгейдегі сауда әдеттегі іс-шара болып табылады және рычақты несие индекстерімен қатар нарықтық құнмен бағалау портфельді басқару стандарттарына айналды. Айналымдық несие жеңілдетушілерге қажет болғанша төлеу, қайтару және қайта қарыз алуға мүмкіндік береді. Бұл құрал корпоративтік кредит картасы сияқты жұмыс істейді, бірақ жеңілдетушілер пайдаланбаған сомалар үшін жылдық міндеттеме ақысын төлейді, бұл жалпы қарыз алу құнын арттырады (құрылымдық ақы). АҚШ-та, спекуляциялық сападағы эмитентерге берілген көптеген айналымдық несиелер активтерге негізделген және несие алу базалық формулаларымен байланысты, бұл жеңілдетушілерді кепілдіктердің белгілі бір пайызымен шектейді, көбінесе дебиторлық қарыз және тауар-материалдық қорлар. Еуропада айналымдық несиелер негізінен айналымдық капиталды немесе капиталдық шығыстарды (капекс) қаржыландыруға арналған. Мерзімді несие – бұл бөліп төлеуге болатын несие, мысалы, көлік сатып алуға қолданылатын несие. Жеңілдетуші несие беру кезеңінде несие сомасын алуға және белгіленген төлемдер тізбесі немесе мерзімі келгенде бір реттік төлем (буллит төлемі) бойынша қайтаруға құқылы. Мерзімді несиелердің екі негізгі түрі бар: амортизациялық мерзімді несие және институционалдық мерзімді несие. Амортизациялық мерзімді несие (A мерзімді несие немесе TLA) – бұл әдетте алты жылға дейін созылатын прогрессивті төлем кестесі бар мерзімді несие. Бұл несиелер әдетте айналымдық несиелермен бірге банктерге синдикатталған. АҚШ-та A мерзімді несиелер жылдар бойына сирек кездеседі, өйткені эмитентер банк нарығын айналып өтіп, барлық немесе көп бөлігін институционалдық инвесторлардан қаржыландырды. Институционалдық мерзімді несие (B мерзім, C мерзім немесе D мерзімді несие) – бұл институционалдық емес инвесторларға бөлінген мерзімді несие. Бұл несиелер институционалдық несие инвесторлар базасы АҚШ және Еуропада өскен кезде көбірек таралды. Бұл несиелер амортизациялық мерзімді несиелерге қарағанда жоғары бағаланады, өйткені олар ұзақ мерзімді және буллит төлем кестесіне ие. Бұл институционалдық санатка сондай-ақ...

Нормативтік талаптарға сәйкестік

АҚШ-тың Ұлттық ортақ несие бағдарламасы 1977 жылы Федералды резерв жүйесінің басқарушы кеңесі, Федералды депозиттерді сақтандыру корпорациясы және Валюта бақылаушысы кеңсесі ірі синдикатталған несиелерді тиімді және біркелкі қарап, жіктеу мақсатымен құрылған. 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап, бағдарлама үш немесе одан көп қадағаланатын мекемелер арасында бөліскен, кемінде 100 миллион доллар сомасындағы кез келген несиені немесе несие бойынша шағымды қамтиды. Агенттіктердің тексеруі жыл сайын жүргізіліп, үшінші тоқсанның қорытындысы бойынша есеп беріледі және деректер 30 маусым күнгі жағдай бойынша көрсетіледі.

Корпоративтік облигациялардың баламасы

Қаржыландыру іздеп жүрген компаниялар үшін корпоративтік облигациялар шығару, синдикатталған несиелерге маңызды балама болып табылады, себебі екеуі де орташа және ұзақ мерзімдік мерзімдермен үлкен сомада қаржы жинауға мүмкіндік береді. 1990 жылдары кепілдікпен қамтамасыз етілген несиелік міндеттемелер (CLO) сияқты құралдар арқылы стандартталған екінші нарық пайда болды, бұл синдикатталған несиелерді корпоративтік облигацияларға одан да ұқсас етті.