Француз генералы Франсуа Николя Бенуа Аксоның өмірі мен әскери қызметі

Кіріспе

Франсуа Николя Бенуа, Барон Хаксо (1774 жылдың 24 маусымы – 1838 жылдың 25 маусымы) – француз революциясы мен Бірінші империя кезінде француз армиясының генералы және әскери инженері. Хаксо 1832 жылғы Антверпен қоршауында көзге түсті. Ол Францияның Лотарингия аймағындағы Этиваль-Клерфонтен және Сен-Ди-де-Вожес қалаларынан шыққан революция дәуіріндегі генерал Николас Хаксоның немересі.

Өмірбаян

Франсуа Николя Бенуа Хаксо Франциядағы Луневиль қаласында дүниеге келді және 1793 жылы әскери инженерлер (Génie Militaire) қызметімен мансабын бастады. Хаксо әскери өмірге ерте қадам басты. 1793 жылы Шалон-сюр-Марн артиллерия және инженерлік мектебін кіші лейтенант шенімен аяқтады. 1794 жылы Рейн армиясының инженер капитаны атағын алды. 1796 жылы Эколь Политехник мектебінде оқыды. 1801 жылы Италия армиясының Форт Бардты (1 маусым 1800) капитуляциялауынан кейін, 1792 жылдан 1802 жылға дейін француз армиясының құрамында болған батальон командирі болды. Хаксо XIX ғасырдың Вобан деп аталды, себебі ол 1800-жылдардың басында түрлі бекіністер мен цитадельдерді жөндеу және нығайтумен айналысты. Бұл жұмыс Ваубанның (1633–1707) заманынан бері артиллерияның күрделенуі салдарынан қажет болды. Мысалы, Бесансонда XVII ғасырдың соңында Брейгиль және Шоданн төбелерінен цитадельге жеткілікті қашықтықта оқ атуға қару жетпеді, олардың биіктігі жоғары болды. Алайда, XIX ғасырдың басында қару-жарақ жақсарды және артиллериялық оқ ату мүмкін болды. Хаксо жаудың оларды басып алып, артиллериялық оқ ату үшін пайдалануына жол бермеу үшін екі төбеде де бекініс салды. 1807 жылы Хаксо Константинополь қорғанысын жақсартуға жауапты болды. Содан кейін Италияға генерал Шаселуптың қол астында қызмет етуге барды. 1809 жылы майор шеніне көтеріліп, Сарагосаны қоршауда ерекше көзге түсті. Наполеон I оны полковник етіп тағайындады. Хаксо Ваграм шайқасына қатысып, содан кейін Луи Габриэль Суше әскерінің Каталония мен Валенсиядағы қоршау операцияларын басқару үшін Пиреней түбегіне оралды. 1810 жылы бригадир генерал болып тағайындалды және 1811 жылы барон атағын алды. Сол жылы Ресейдің болуы мүмкін шабуылға қарсы Германиядағы бекіністерді дайындауға көмектесті. 1812 жылы Луи Николя Давуттың I корпусының бас инженері болды, ал Мәскеуден кері шегінуден кейін дивизия генерал шеніне көтерілді. 1813 жылы Гвардия инженерлеріне қолбасшылық етумен қатар, Гамбургтің төңірегіндегі жұмыстарды жүргізіп, Давуттың бекінісін қорғауға мүмкіндік берді. 30 тамызда жараланып, Кульм шайқасында генерал Доминик Вандаммен бірге тұтқынға алынды. Реставрациядан кейін Франция королі Людовик XVIII Хаксоға Корольдік гвардияда қолбасшылық лауазымын беруді жоспарлады, бірақ генерал Наполеонға адал болды. Жүз күндік соғыс кезінде Хаксо Париждің уақытша бекіністерін жоспарлап, Ватерлоо шайқасында шайқасты. Екінші реставрациядан кейін оның мансабының ең жақсы жұмысы орындалды. Бас инспектор ретінде ол 1814 және 1815 жылдардағы шабуылдар кезінде сәтсіз аяқталған ескі Вобан және Кормонтен бекіністерін қайта құруға жетекшілік етті. 1815 жылы реставрация үкіметі оны әскери қызметтен босатып жіберді. Алайда 1819 жылы шекаралық бекіністердің (Гренобль, Бесансон, Дюнкерк, Сент-Омер, Седан, Форт-Лок, Белфорт және Бич) бас инспекторы болып қайта тағайындалды. Хаксо генерал Шарль Лефевр Деснуэтті соттауға шақырылған Соғыс кеңесінің құрамында болды және оның өліміне дауыс берді. Патшалық қарудың бас инспекторы және Құрмет легионының үлкен офицері болып тағайындалған Людовик Филипп I оны 1832 жылы Франция жұрты деп атады және 1833 жылы оған Ұлы крест сыйлады, сондай-ақ мемлекеттік кеңесші және бекіністер комитетінің мүшесі етіп тағайындады. Осы кезеңде Хаксо оқшауланған бекіністерге қарсы дауыс берді, олардың үздіксіз қоршауын қолдады. Франция жұрты атанғаннан кейін көп ұзамай Бельгияға француз әскері кіргізіліп, Антверпенді қоршау басталды. Этьен Морис Жерардың басшылығымен Хаксо қоршауға алынғандарға жетекшілік етіп, қарсылас инженерлерді толық жеңді. Қамал үш аптадан сәл астам уақыттан кейін, 1832 жылдың 23 желтоқсанында капитуляциялады. Содан кейін Хаксо Еуропадағы ең білікті әскери инженер деп есептелді. Ол Белфорт, Гренобль, Бесансон, Дюнкерк, Сент-Омар және Форт-ль-Эклюз қалаларының бекіністерін қадағалады. Ол ағылшын тілінде Haxo casemate деп аталатын ашық артқы жағы бар жабық қару орнын ойлап тапқандығымен де танымал. Өмірінің соңғы жылдары Хаксо Mémoire sur le figure du terrain dans les cartes topographiques (Париж, Н.Д.) және генерал Дежанның (1824) өмірбаянын жазды. Генерал Хаксо 1838 жылдың 25 маусымында Парижде қайтыс болды.

François Nicolas Benoît Haxo was born in Lunéville, France and began his career with the Military engineers (Génie Militaire) in 1793. Haxo embraced the military early in his career. He finished the School of Artillery and Engineers of Chalons sur Marne in 1793 with the rank of Lieutenant Minor. Soon after, Haxo earned the rank of Captain of Engineers in the Army of the Rhine in 1794. In 1796, he attended École Polytechnique. In 1801, he became a battalion commander following the capitulation of Fort Bard (1 June 1800) by the Army of Italy, part of the French military from 1792 to 1802. Haxo has been called the Vauban of the nineteenth century given his work repairing and reinforcing various fortifications and citadels in the early 1800s. This work became necessary as a result of the development of more sophisticated artillery since the time of Vauban (1633–1707). For example, in Besançon in the late seventeenth century, guns did not have enough range to reach the citadel from the hills of Bregille and Chaudanne, whose peaks were higher. However, in the early nineteenth century, guns improved and artillery shelling became possible. Haxo built a fort on each of the two hills to prevent the enemy seizing them and using them for artillery shelling. In 1807, Haxo was responsible for improving the defenses of Constantinople. He then went to Italy, to serve under General Chasseloup. In 1809, having been promoted to Major, he distinguished himself in the Siege of Zaragoza. Napoleon I then appointed him Colonel. Haxo took part in the Battle of Wagram, and then returned to the Iberian Peninsula to direct the siege operations of Louis Gabriel Suchet's army in Catalonia and Valencia. In 1810, he was promoted to Brigadier General and gained the title of baron in 1811. In the same year, he helped to prepare the occupied fortresses of Germany against a possible Russian invasion. In 1812, he was chief engineer of Louis Nicolas Davout's I Corps, and after the retreat from Moscow, was promoted to the rank of Division General. In 1813, in addition to commanding the Guard Engineers, he constructed the works around Hamburg, making defense of Davout's fortress possible. On 30 August, he was wounded and taken prisoner with General Dominique Vandamme during the Battle of Kulm. After the Restoration, Louis XVIII of France wished to give Haxo a command in the Royal Guards, but the general remained faithful to Napoleon. During the Hundred Days, Haxo laid out the provisional fortifications of Paris and fought at the Battle of Waterloo. It was after the Second Restoration that the best work of his career was accomplished. As Inspector General he managed to reconstruct the old Vauban and Cormontaigne fortresses, which had failed during the invasions of 1814 and 1815. In 1815, he was relieved from the military by the Restoration government. In 1819, however, he was reinstated as Inspector General of frontier fortifications (Grenoble, Besançon, Dunkirk, St. Omer, Sedan, the Fort Lock, Belfort, and Bitche). Haxo was part of the Council of War called upon to judge General Charles Lefebvre Desnouettes and voted for his death. Appointed Inspector General of the Royal Weapon and Grand Officer of the Legion of Honour, Louis Philippe I named him Peer of France in 1832 and presented him with the Grand Cross in 1833, as well as state counselor and member of the fortifications committee. During this time, Haxo voted against detached forts, instead supporting their continuous enclosure. Soon after he was named Peer of France, the French intervention in Belgium began involving the Siege of Antwerp. Under Étienne Maurice Gérard, Haxo directed the besiegers and completely outmatched the opposing engineers. The fortress was forced to surrender after a siege of a little more than three weeks, ending on 23 December 1832. Subsequently, Haxo was regarded as the premier military engineer in Europe. He oversaw the fortifications of Belfort, Grenoble, Besançon, Dunkirk, Saint Omar and Fort l'Ecluse. He is credited with the invention of an open backed covered gun emplacement, known in English as the Haxo casemate. During the later years of his life, Haxo wrote Mémoire sur le figure du terrain dans les cartes topographiques (Paris, N. D.), and the biography of General Dejean (1824). General Haxo died in Paris on 25 June 1838.