Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бектiң сыртқы құрылысы
Outward structure of a fortification
Бастион немесе қорған – бектiң қабырғасынан сыртқа қарай шығатын, көбiнесе бұрышты пішінде және бектiң бұрыштарында орналасқан құрылым. Толық дамыған бастион екі жақ және екі флангтан тұрады, флангтардан атылатын оқ қабырғаны және жақын орналасқан бастиондарды қорғай алады. Орта ғасырлық бекініс мұнараларымен салыстырғанда, бастиондық бекіністер пассивті қарсылық деңгейін арттырып, ұңғылы артиллерия дәуірінде алыстан қорғануға көбірек мүмкіндік берді. Әскери сәулет ретінде бастион – 16-шы ғасырдың ортасынан 19-шы ғасырдың ортасына дейін үстемдік құрған бекініс стилінің бір бөлігі.
A bastion or bulwark is a structure projecting outward from the curtain wall of a fortification, most commonly angular in shape and positioned at the corners of the fort. The fully developed bastion consists of two faces and two flanks, with fire from the flanks being able to protect the curtain wall and the adjacent bastions. Compared with the medieval fortified towers they replaced, bastion fortifications offered a greater degree of passive resistance and more scope for ranged defence in the age of gunpowder artillery. As military architecture, the bastion is one element in the style of fortification dominant from the mid 16th to mid 19th centuries.
Эволюция
15 ғасырдың ортасына қарай артиллериялық қарулар дәстүрлі ортағасырлық дөңгелек мұнаралар мен қабырғаларды қолданусыз қалдырды. Бұл Франция королі Карл VII-нің жүз жылдық соғыстың соңғы кезеңдерінде ағылшындар бағындырған қалалар мен қамалдарды алған жорықтарында және 1453 жылы түрік армиясының ірі артиллериясының шабуылымен Константинопольдің құлауында көрінді. Сегіз жылдық соғыс (1568–1648) кезінде голланд әскери инженерлері бастиондардың қабырғаларын ұзартып, ал қабырғаларын қысқартты. Осының нәтижесінде пайда болған құрылыс болверк деп аталды. Бұл өзгерісті күшейту үшін олар бастиондар мен қабырғалардың алдына V пішіндес бекіністер – равелиндерді орналастырып, оларды тікелей артиллериялық оқтан қорғады. Бұл идеялар Себастьен Ле Престре де Вобанның итальяндық форттарында одан әрі дамытылды және Наполеон соғыстары кезінде қолданысқа енді.
By the middle of the 15th century, artillery pieces had become powerful enough to make the traditional medieval round tower and curtain wall obsolete. This was exemplified by the campaigns of Charles VII of France who reduced the towns and castles held by the English during the latter stages of the Hundred Years War, and by the fall of Constantinople in 1453 to the large cannon of the Turkish army. During the Eighty Years War (1568–1648) Dutch military engineers developed the concepts further by lengthening the faces and shortening the curtain walls of the bastions. The resulting construction was called a bolwerk. To augment this change they placed v shaped outworks known as ravelins in front of the bastions and curtain walls to protect them from direct artillery fire. These ideas were further developed and incorporated into the trace italienne forts by Sébastien Le Prestre de Vauban, that remained in use during the Napoleonic Wars.
Тиімділігі
Бастиондар ортағасырлық мұнаралардан бірнеше жағынан ерекшеленеді. Бастиондар мұнаралардан төмендеу болады және әдетте жанындағы қабырғаның биіктігімен бірдей келеді. Мұнаралардың биіктігі оларды шабуылдауды қиындатса да, артиллерия үшін оларды бұзу оңай болды. Бастионның алдында әдетте ор қазылады, оның қарсы беті табиғи деңгейден жоғары көтеріліп, кейін біртіндеп төмендейді. Бұл мұз қорған бастионның көп бөлігін шабуылдаушының оқтарынан қорғайды, ал ордың түбінен бастионның үстіне дейінгі қашықтық оны шабуылдауды қиын етеді. Көптеген ортағасырлық мұнаралардан айырмашылығы, бастиондар (алғашқы үлгілерінен басқа) қисық емес, тік қабырғалы болды. Бұл көзге көрінбейтін жерлерді жоюға мүмкіндік берді, соның арқасында қорғаушылар бастионның алдындағы кез келген нүктеге оқ атуға болатын. Бастиондар көптеген мұнаралардан гөрі үлкен аумақты қамтиды. Бұл көбірек зеңбірек орнатуға және оларды басқару үшін экипажға жеткілікті орын беруге мүмкіндік берді. Сақталған бастиондардың үлгілері көбінесе қасбетпен жабылады. Мұнара қабырғасынан айырмашылығы, бұл тек тіреу қабырғасы болды; зеңбірек доптары осыдан өтіп, арт жағындағы тығыз қоршалған топыраққа немесе қираған тастарға сіңірілуі күтілді. Бастионның үстіңгі бөлігі жаудың оқтарына ашық болатын, сондықтан оны қасбетпен жабу әдетте болмайтын, себебі оқтардың бетке тиюінен қорғаушылардың арасында қауіпті тас сынықтары шашырауы мүмкін. Егер бастионға сәтті шабуыл жасалса, ол шабуылдаушыларға одан әрі шабуылдарды жүргізу үшін бекініс қамтамасыз ете алатын. Кейбір бастион жобалары осы мәселені азайтуға тырысты. Бұл бастионның артқы бөлігінде (қақпасында) басты қамалдан бөліп тұратын ор қазу арқылы жүзеге асырылуы мүмкін.
Bastions differ from medieval towers in a number of respects. Bastions are lower than towers and are normally of similar height to the adjacent curtain wall. The height of towers, although making them difficult to scale, also made them easy for artillery to destroy. A bastion would normally have a ditch in front, the opposite side of which would be built up above the natural level then slope away gradually. This glacis shielded most of the bastion from the attacker's cannon while the distance from the base of the ditch to the top of the bastion meant it was still difficult to scale. In contrast to typical late medieval towers, bastions (apart from early examples) were flat sided rather than curved. This eliminated dead ground making it possible for the defenders to fire upon any point directly in front of the bastion. Bastions also cover a larger area than most towers. This allows more cannons to be mounted and provided enough space for the crews to operate them. Surviving examples of bastions are usually faced with masonry. Unlike the wall of a tower this was just a retaining wall; cannonballs were expected to pass through this and be absorbed by a greater thickness of hard packed earth or rubble behind. The top of the bastion was exposed to enemy fire, and normally would not be faced with masonry as cannonballs hitting the surface would scatter lethal stone shards among the defenders. If a bastion was successfully stormed, it could provide the attackers with a stronghold from which to launch further attacks. Some bastion designs attempted to minimise this problem. This could be achieved by the use of retrenchments in which a trench was dug across the rear (gorge) of the bastion, isolating it from the main rampart.