Кіріспе
Басқа отбасының баласын тәрбиелеу – (кейде тарихи) балалардың өз отбасы емес, басқа отбасыларда тәрбиеленуі. Баланы асырап алу, өз отбасы емес, басқа отбасының баланы тәрбиелеуі, бала асырап алудан өзгеше, себебі баланың биологиялық ата-анасы, емес асырап алушы ата-анасы мойындалған ата-ана болып қалады. Көптеген қазіргі батыс елдерінде, мұндай тәрбие мемлекет тарапынан қиын жағдайдағы отбасылардан шыққан балаларға көмек көрсету үшін, көбінесе уақытша негізде ұйымдастырылады. Көптеген ежелгі қоғамдарда бала тәрбиелеу – бұл қамқорлықтың бір түрі болды, онда ықпалды отбасылар бір-бірінің балаларын тәрбиелеу арқылы саяси байланыстарды нығайтады, бұл үйленулерге ұқсас, сондай-ақ династиялық немесе одақтастық есептеулерге негізделген. Бұл практика бұрын Ирландия, Уэльс және Шотландияда кең таралған.
the (sometimes historical) social practice of children being raised by families not their own
Fosterage, the practice of a family bringing up a child not their own, differs from adoption in that the child's parents, not the foster parents, remain the acknowledged parents. In many modern western societies foster care can be organised by the state to care for children with troubled family backgrounds, usually on a temporary basis. In many pre modern societies fosterage was a form of patronage, whereby influential families cemented political relationships by bringing up each other's children, similar to arranged marriages, also based on dynastic or alliance calculations. This practice was once common in Ireland, Wales, and Scotland.
Ортағасырлық Исландиядағы асырап алу
Қорғаншылық немесе "қорғандық" ортағасырлық исланд сагаларында жиі кездеседі. Бұл туғандық байланыстар мен мүлік құқықтарына әсер етпеді, сонымен қатар қорғандыққа алынған баланың міндетті түрде жетім болуы немесе биологиялық әкесінің қайтыс болуы қажет емес еді. Керісінше, басқа адамның баласын қорғандыққа алу биологиялық әкеге көрсетілген құрметтің белгісі саналды, және әдетте қорғандыққа алушының әлеуметтік статусы биологиялық әкесінен төмен болды. Аталған қағидаға ерекшелік Ньял сагасында кездеседі, онда Ньял Торгейрсон, өте беделді адам, Трейн Сигфуссонның ұлы Хоскульдты Трейн шайқаста қаза болғаннан кейін қорғандыққа алады. Орта ғасырларда Ирландияның, Шотландияның және Гебрид аралдарының бір бөлігі ұзақ уақыт бойы викингтердің билігінде болды, бірақ қорғаншылық дәстүрінің қай мәдениеттен пайда болғаны белгісіз.
Әдебиетті тәрбиелеу
Ежелгі Ирландияда оламдар балаларды ақы алып немесе тегін оқытатын. Балаларға нақты бір мамандық үйретіліп, олар отбасы мүшесі сияқты қарастырылатын; көбінесе олардың туған отбасымен байланысы үзіліп кететін.
Басқа мәдениеттердегі асырап алу
Кавказда да осындай дәстүр болған, оны Аталик: ру:Аталычество деп атаған.
Ортағасырлық Ирландия мен Уэльс
Андерсон, Кэтрин. "Үрт Ное е Тат. Орта ғасырлардағы Уэльстегі бала асырап алу мәселесі" атты мақаласында талқыланған. Солтүстік Американың Уэльс зерттеулер журналы 4:1 (2004): 1–11. Чарльз Эдвардс, Томас. Ирландия мен Уэльстің ертедегі туыстығы. Оксфорд: Кларендон баспасы, 1993. Дэвис, сэр Роберт Рис. "Бүхед пен Мосс және Симри. Уэльстердің әдеп-ғұрыптары мен мінез-құлқы". Уэльс тарихының шолуы 12 (1984): 155–79. Фитцсимонс, Фиона. "Ортағасырлық Ирландиядағы қосымша тәрбие және Gossiprid. Жаңа дәлелдер". Ирландияның гаэл тілінде, 1250–1650 жж. Жер, иелік және қоныстану, ред. Патрик Д. Даффи, Дэвид Эдвардс және Элизабет Фицпатрик. Дублин: Төрт сот, 2001. 138–49. Жаски, Барт. "Ку Хулайнн, Ольстердің Гормак және Дальтасы". Кембрий ортағасырлық кельт зерттеулері 37 (1999): 1–31. Мак-Олл, С. "Ирландия мен Уэльс мәтіндеріндегі әйел өмірінің қалыпты парадигмалары". "The Welsh law of women" басылымында, ред. Дәффит Дженкинс пен Морфид Э. Оуэн. Кардифф, 1980. 7–22. Ни Чонаилл, Бронаг. "Қосымша тәрбие. Орта ғасырдағы Ирландиядағы бала тәрбиесі". Тарих Ирландия 5:1 (1997): 28–31. Паркс, Питер. "Келттік асырап алу: Солтүстік-Батыс Еуропадағы асырап алу туыстығы мен клиенттік". Қоғам мен тарихын салыстырмалы зерттеу қоғамы 48.2 (2006): 359–95. PDF онлайн түрде қол жетімді. Смит, Илинос Беверли. "Бала асырап алу, құдайлық асырап алу және ойдан шығарылған туыстық қатынастар. Орта ғасырлардағы Уэльстегі ырымдық және ойдан шығарылған туыстық". Уэльс тарихының шолуы 16:1 (1992): 1–35.
Әр түрлі
Паркс, Питер. "Хиндукуш аймағындағы баламалы әлеуметтік құрылымдар мен асыраушы қатынастар. Солтүстік Пәкістанның бұрынғы таулық патшалықтарында сүт туыстығы". Қоғам мен тарихты салыстырмалы зерттеулер 43:4 (2001): 36. Паркс, Питер. "Адалдықты дамыту. Асырап алу туыстығының салыстырмалы талдауы". Қоғам мен тарихты салыстырмалы зерттеулер 45 (2003): 741–82. Паркс, Питер. "Асырап алу, туыстық қатынас және аңыз: Сүт қаннан қалың болғанда?". Қоғам мен тарихты салыстырмалы зерттеулер 46 (2004): 587–615. Паркс, Питер. "Оңтүстік-шығыс Еуропадағы сүт туыстығы. Кавказ және Балқан елдеріндегі баламалы әлеуметтік құрылымдар мен асыраушы қатынастар". Әлеуметтік антропология 12 (2004): 341–58. МакКатчон, Джеймс, 2010. "Тексастағы асыраушылыққа тарихи талдау және қазіргі бағалау: жеке, коммерциялық емес асыраушылық агенттігіндегі әлеуметтік қызметкерлердің көзқарастары". Қолданбалы зерттеу жобалары. Техас мемлекеттік университетінің 332-ші жұмысы. http://ecommons.txstate.edu/arp/332.
Англосаксондық Англия
Крауфорд, Салли. Англосаксон Англиясында балалық шақ. Строуд: Саттон баспасы, 1999. Әсіресе 122–38 беттер.