Кіріспе

Кеміргіштер туысы. Сахара төңірегіндегі Африканың алып қапшықты егеуқұйрықтары (Cricetomys туысы) – ірі егеуқұйрықтар тобына жататын кеміргіштер.

Сипаттама

Олардың бас және дене ұзындығы –дан басталып, қабыршақты құйрықтары –ға дейін жетеді. Салмағы шамамен .

Мінез-құлық

Әйелдер жылына 10-ға дейін туынды бере алады. Жүктілік мерзімі 27–36 күнге созылады. Бұл жануарлардың әдетте 6-8 сүт безі болады. Бір ретте 1-ден 5-ке дейін бала туады. Олар түнгі уақытта белсенді болатын, бәсекелес жемшіл жануарлар, өсімдіктермен және ұсақ жануарлармен, әсіресе жәндіктермен қоректенеді. Пальма жаңғағын олар ерекше жақсы көреді.

Адамдармен өзара іс-қимыл

Африканың көптеген елдерінде алып қапшықты егесіктер маңызды тағам ретінде бағаланады. Оларды үй жануарлары ретінде оңай үйретуге болады, бірақ 2003 жылы АҚШ-та маймыл шешегінің таралуымен байланысты болды және содан бері АҚШ-қа әкелуге тыйым салынды.

Жарылғыш заттарды және туберкулезді иіс арқылы анықтау

Бұл егеуқырлар кейбір аймақтарда жер миналарын табуға да пайдалы болып келеді; олардың өткір иіс сезімі ТНТ сияқты жарылғыш заттарды анықтау үшін өте тиімді, сонымен қатар олар миналардың ешқайсысын жарқындатпайтын жеңіл салмақты. Бұл егеуқырларды Танзанияда орналасқан APOPO коммерциялық емес ұйымы оқытып жатыр. Егеуқырларды жер миналарын табуға үйрету әдісін бельгиялық Барт Вейтженс ойлап тапты және жасады. Оқу төрт апталық шақта басталады, осы кезде егеуқырларды адамдарға үйрету үшін қолмен ұстайды және оларды түрлі көріністер мен дыбыстарға таныстырады. Олар банан немесе банан-жержаңғақ пастасы сияқты сыйлықпен байланыстыра біледі. Содан кейін оларды ТНТ бар тесікті 5 секунд бойы мұрынмен сезуге үйретеді. Одан кейін олар тесіктер қатарынан дұрыс тесікті табуды үйренеді. Соңында, егеуқырға желек тағылып, сыртқы ортада, топырақ астындағы залалсыздандырылған миналарды табуға жаттығулар жасалады. Оқу аяқталғаннан кейін олар сынақтан өтеді; олар залалсыздандырылған миналармен жайылған аумақтағы барлық миналарды табуы керек. Бұл – жасырын сынақ; оларды бағыттап отырғандар миналардың қайда екенін білмейді. Егер олар сәтті аяқтаса, олар бомба іздеуші егеуқыр ретінде сертификатталады. APOPO сонымен қатар, қақырық үлгілерін иіскеу арқылы туберкулезді анықтау үшін егеуқырларды оқытуда. Егеуқырлар дәстүрлі әдістермен 30-40 үлгіге қарағанда күніне жүздеген үлгіні тексеруге қабілетті. Жер миналарын және туберкулезді табуға үйретілген егеуқырлар HeroRAT деп аталады.

Танымал мәдениетте

2003 жылы "Уиллард" фильмінің жаңа түсірілімінде Бен Гамбиялық қапшықты тышқан болды.