Кіріспе

Британдық құтқарушы

Тилли Смит (1994 жылы туған) – 2004 жылғы Үнді мұхитындағы жер сілкінісінен туған цунами келгенге бірнеше минут бұрын Таиландтағы Май Хао жағажайындағы шамамен 100 адамды ескертіп, олардың өмірін сақтап қалған британдық әйел. Смит сол кезде он жаста болған және география сабағында цунами туралы білген.

Өмірбаян

Смит Суррейдегі Окшот ауылында орналасқан тәуелсіз мектеп – Дэнс Хилл мектебінде білім алды, содан кейін Букингемширдегі Стоу азаматтық округіндегі тәуелсіз пансион – Стоу мектебінде оқыды. Смит география сабағында, цунамиге екі апта қалғанда, Дэнс Хилл мектебіндегі мұғалімі Эндрю Керниден цунами туралы білді. Ол отбасымен Май Хао жағажайында серуендеп жүргенде, оқыған цунами белгілерін танып, ата-анасын ескертті. "Су өте көбікті және құрғақ болды", - деді Смит. "Ол тыныш емес еді, кіріп-шығып тұрмады. Ол тек кіріп, кіріп, кіріп жатты". Бастапқыда, горизонтта үлкен толқынның белгісін көрмегендіктен, ата-анасы оның цунами келе жатқанына сенбеді, бірақ Смит талап қылып: "Мен кетемін. Мен міндетті түрде кетемін. Цунами болады!" деді. Ұлының дауысынан жеделдікті сезген әкесі Колин, Тиллидің ескертуін тыңдады. Ол күзетшіні цунами жақындап келе жатқанына көндіруге тырысты: "Сендер мені ақылсыздар деп ойларсыздар, бірақ қызым цунами болады деп толық сенімді". Тилли Смит жанында ағылшын тілінде сөйлейтін жапондық адамның болғанын және оның "цунами" деген жапон сөзін айтқанын естігенін айтты, бұл оның сөзін қуаттады: "Иә, Суматрада жер сілкінісі болды; менің ойымша, қызыңыз дұрыс айтады". Цунами жағаға жеткенге дейін жағажайдағылар жақын жердегі қонақ үйдің екінші қабатына эвакуацияланды, қонақтар цунамиден бірнеше секундқа бұрын құтылды; Тиллидің анасы, баспана іздеген соңғылардың бірі: "Мен қаштым, содан кейін өлемін деп ойладым" деді. Нәтижесінде, Май Хао жағажайы аралдағы бірнеше жағажайдың бірі болды, онда ешқандай қаза болған жоқ, тек бірнеше жеңіл жарақаттар тіркелді. Колин былай деді: "Біршама уақыт өткен соң, оқиғаны еске алғанда, қаншалықты бақытты екенімізді түсіндік, өйткені ол ескертпесе, біз серуендеп жүре берер едік". "Біз міндетті түрде қаза табар едік, толық сенімдімін". Баспасөз Смитты "Жағажай періштесі" деп атады. 2005 жылдың желтоқсан айында Смит француз журналы Mon Quotidien ("Менің күнделігім", жас оқырмандарға арналған журнал) "Жылдың баласы" деп танылды. Смиттің оқиғасы жер сілкінісі, цунами және қауіпсіздік шаралары туралы балаларға арналған көптеген оқу материалдарына енгізілген.