Кіріспе

1991 жылғы британдық теледидарлық драмалық сериал

G. B. H. – 1991 жылы Channel 4 телеарнасында көрсетілген Алан Блеасдейл жазған жеті бөлімді британдық теледидарлық драма. Блеасдейл бұл туындыны "қарапайым, либералды ақылсыз адамның бүгінгі Британиядағы өмірдің қорқынышты комедиясы арқылы жасаған саяхаты" деп сипаттаған. Сериалдың басты кейіпкерлері – Солтүстік Англиядағы қалалық кеңестің солшыл лейборист көшбасшысы Майкл Мюррей (Роберт Линдсей ойнады) және арнайы мектеп директоры Джим Нельсон (Майкл Пэйлин ойнады). Көбінесе "G. B. H." аббревиатурасы – ауыр дене жарақаты салған қылмыстық айып (яғни, бір адамға ауыр зиян келтіру). Алайда, Блеасдейл DVD-ге берген сұхбатында атаудың "Ұлы британдық демалыс" деген мағынаны білдіретінін айтты. Сериалға қатысты дау тууына себеп – Мюррейдің Ливерпуль қалалық кеңесінің бұрынғы вице-лидері Дерек Хаттонға ұқсас болуы. Бірінші бөлім көрсетілгеннен кейін Channel 4 Мерсисайд полициясына қалған бөлімдердің алдын ала көрсетілімдерін беруден бас тартты, себебі олар бұл бағдарламаның Хаттонның жемқорлыққа қатысты сот ісіне әсер етуі мүмкін деп опасызданды. Блеасдейл бұл байланысты жоққа шығарды, соның салдарынан Хаттон: "Михаэль Мюррей – менмін деп ойламайтын жалғыз адам – Алан Блеасдейл" деп мәлімдеді.

Сюжеттің сызбасы

Тарих Англияның солтүстігіндегі белгісіз қалада өтеді, бірақ ол Манчестерде және оның айналасында, солтүстік кеңесі Тэтчер үкіметінен автономия алу үшін күресіп жатқан кезеңде түсірілді. Майкл Мюррей, агрессивті, әйелге қарсы жұмысшы кеңесші, өзінің бұрынғы бастауыш мектебіне оралады және мектеп жазбаларының көшірмелерін өртейді, олар оны жасөспірімдер үшін құқық бұзушылыққа әкелетін оқиғаға әкелді. Ол қарт директорды қорқытып, оны ауылдағы төменгі мәртебелі арнайы қажеттіліктері бар мектептің танымал директор Джим Нельсон басқаратын мектепке жібереді. Мюррей "Жауынгерлік үрдістің" үш мүшесі, солшыл саясатшы Лу Барнс, академик Мервин Слоан және "фикшер" Питер Гренвиллмен кездеседі, олар оны үкіметтің саясатына наразылық білдіру үшін жалпы ереуіл шақыруға көндіреді. Мюррейді қолдаушылардың қабілетсіздігіне байланысты Нельсонның мектебі пикетке қатыспайды және ашық қалады, бұл оны журналистердің, соның ішінде таблоид жазушысы "Баблз" МакГайрдың назарына айналдырады, олар шабуылды жамандауға асығады. Мюррей лейбористтердің орташа саналы мүшесі Нельсонды ереуілге қосылуға мәжбүрлеуге тырысады. Бұл сәтсіз аяқталғанда, Гренвилл жалдаған қылмыскерлер мектепті қоршап, балаларды қорқытады. Кейінгі бірнеше айда Нельсонның мектебінде пикет өткізіліп, оның отбасын үйінде қыспақтайды. Нельсон гипохондриямен ауыратындықтан, стресс кезінде невроздар жинағын дамытады, оның ішінде көпірлерден машинасын айдай алмайды. Алайда оның көршілері оған жанашырлық танытады және жергілікті фермер Бернс мырза оны аймақтағы дәстүрлі социалистердің көпшілігі оны жанжалшылдарға қарсы қорғайтынына сендіреді. Амбициясымен ар-ұжданы арасында қақтығысқан Мюррей Барбара Дуглас есімді бай әйелмен кездеседі, ол оның қарапайым мінез-құлқына қарамастан оған құлшылық етеді. Сонымен қатар, ол балалық шағында жасаған қылмысының құрбаны болған Айлин Кричлиден келген деп мәлімделген мазақтау хат алады, бұл оны истерикаға ұшыратады. Шын мәнінде, хатты Барбара жасырын түрде жеткізді. Мюррейдің ағасы және жүргізушісі Фрэнки оның менмендігінен шаршап, оны машинадан лақтырып тастайды, оны жолдың жиегіне тастап кетеді. Оқшауланған және қорланған Мюррей одан әрі параноикалық және тұрақсыз болады. Ол қасақана тиктер мен спазмдар репертуарын дамыта бастайды, оларды жасыру өте қиынға соғады. Барбара Уэллерді Мюррейдің мектеп файлының көшірмелерін беруге алдап, сәтсіз әрекет етеді. Уэллер бірдеңе болып жатқанын сезініп, файлды Нельсонға сақтап қалуға береді. Осы арада Нельсонның бейбітшілдікке деген көзқарасы бұзыла бастайды: мас скинхедтің қатерлі ісігіне ұшыраған кезде, ол күйеуін аяғына дейін көлігімен ер адамды қуып шығады. Мюррей Нельсонның мектебінде болып, оны ұстануға көндіруге тырысқанда, Нельсон оған соққы береді. Мюррей мен Гренвилл Нельсонның жергілікті Еңбекші бөлімшесін жауынгерлікпен басып алуға итермелейді, оны партиядан шығаруды көздейді. Айлиннен тағы да хаттар келіп жатыр. Мюррейге беймәлім, олар жеке қайырымдылықтың ғана емес, сонымен қатар Барбара, Барнс және Гренвиллдің оны тұрақсыздауға бағытталған құдайындарының бөлігі. Барнс пен Гренвилл қалада тәртіпсіздіктер тудыруды үміттеніп, этникалық азшылықтарға қатысты нәсілшілдік шабуылдар сериясын ұйымдастырады. Осы арада Мюррейдің күдікті әйелі оны сүйіктілерімен бірге қонақүйде іздеп, оның жүйке күйзелісіне ұшырады. Мюррейге қарсы дәлелдер жинауға көбірек уақыт қажет болғандықтан, заговоршылар Барбараға оны азғырып, оны тыныштандыруды тапсырады, ол солай істейді. Мюррей кездесуден кейін уақытша ақыл-есін қалпына келтіреді және тәртіпсіздіктер туралы қоғамдастық өкілдеріне сөйлейді. Ол жиналғандарға таңғаларлық шеберлікпен сөйлеп, тыңдаушыларды абайсызда күзетуден аулақ болуға көндіреді. Барбара да оған қосылып, онымен қарым-қатынасын жақсы көретінін мойындайды. Нельсонның отбасы демалыс күндері кедей аристократ Гросвенор басқаратын қонақ үйде тұрады. Нельсонның неврозын жеке түрде анықтағаннан кейін, ол жанашырлық танытады; екі адам ағылшын әдептілігінің құлдырауына деген ренжігендерін білдіреді. Осы арада заговоршылар Нельсонның үйін іздестіріп, оның оны демалыс кезінде алып кеткенін біледі. МакГайрмен кездесуде Барнс пен Гренвилл олар шын мәнінде еңбекшілерді жою үшін кіріп кеткен барлау агенттері екенін айтады. Шынайы солшылдықтың әлсіреп қалғанын байқаған олар Мюррейді газбен жарыққа түсіріп, оппозицияны б�...

Өндіріс

Бастауыш мектептің сыртқы түсірілімдері Болтон қаласындағы Лосток округінің бастауыш мектебінде жүзеге асырылды. Мектепті анықтап білуге мүмкіндік беретін белгілер алынып тасталды немесе кейбір жағдайларда боялып жасырылды. Мектеп алдындағы "Болтон қалалық кеңесі – Кірмеңіз" деген жазудағы "Болтон қалалық кеңесі" бөлігі боялды. Ол белгі және боялған әріптер 2014 жылға дейін көрініп тұрды.

Үй бейнесі

Сериал Ұлыбританияда (Регион 2 DVD) 2006 жылдың 12 маусымында шықты, сондай-ақ "Алан Блеасдейл жинағы" қорапшасында екі Блеасдейл драмалық сериалымен бірге жарық көрді: "Джейктің қадамы" және "Мелисса". АҚШ-та (Регион 1 DVD) ол 2010 жылдың 23 ақпанында шықты.