Кіріспе

Сауд Арабиясының Хобар қаласы мен Бахрейннің Аль-Жасра қаласы арасындағы жол байланысы

Король Фахд көпіржолы (جسر الملك فهد) – 25 км (15,5 миль) ұзындықтағы көпірлер мен жолдар сериясы. Оның бес көпірі 536 бетон тіреуге орнатылған, ал жеті бөгеті шығанақтың азау суларында салынған. Көпірді салу жобасы 1954 жылы король Саудтың Бахрейнге жасаған ресми сапарында басталды. Оның ниеті екі ел арасындағы байланысты нығайту және одан әрі дамыту болды. Бахрейн тәуелсіздігін жариялағаннан кейін, Сауд Арабиясының ішкі істер министрі ханзада Фахд бин Абдулазиз Бахрейнге жоғары деңгейдегі делегацияны жетекшілік етті. Сапар соңында Фахд Сауд Арабиясы екі елді байланыстыратын құрлық көпірін салуға мүдделі екенін мәлімдеді. 1965 жылы Бахрейннің премьер-министрі шейх Халифа ибн Сұлман Әл Халифа король Фейсалға құрмет сапары жасағанда, көпірді салу жоспарлары ресми түрде қалыптаса бастады. Кейіннен Бахрейн, сол жақтан жүретін ел болғандықтан, 1967 жылы оң жақтан жүруге көшті. Бұл шешім көрші елдермен үйлестіру мақсатында қабылданды. 1968 жылы жобаны іске асыру үшін қажетті қаржыны бағалау үшін бірлескен комиссия құрылды. Осының нәтижесінде комиссия Дүниежүзілік банкке аймақтың экологиялық және географиялық ерекшеліктерін ескере отырып, жобаны іске асыруға көмек сұрады. Көпірді салу идеясының негізінде Сауд Арабиясы мен Бахрейн арасындағы мәдени және әлеуметтік байланыстарды жақсарту мақсаты тұрды. 1973 жылдың жазында король Фейсал, әмір шейх Иса бин Салман Әл-Халифа, ханзада Фахд бин Абдулазиз және шейх Халифа бин Салман Әл-Халифа қатысқан кездесуде комиссияға жобаның экономикалық және қаржылық мәселелеріне тоқталмауды, ал құрылыс жұмыстарын жүргізуге назар аударуды ұсынды. 1975 жылы Дүниежүзілік банк географиялық, экологиялық факторлар мен теңіз ағымдарын зерттеу үшін халықаралық мамандардың көмегін алғаннан кейін өз зерттеулерін және кеңестерін ұсынды. 1976 жылдың көктемінде король Халид бин Абдулазиз шейх Иса бин Салман Әл-Халифаға жасаған сапары барысында екі монарх жобаны іске асыру үшін министрлік комиссия құруға келісті. 1981 жылдың 8 шілдесінде Сауд Арабиясының қаржы және ұлттық экономика министрі Мохаммед Аба Аль Хаил мен Бахрейннің өнеркәсіптік даму министрі Юсуф Ахмед Аль Ширауи теңіз көпірін салуды бастау туралы келісімге қол қойды. 1982 жылдың 11 қарашасында король Фахд бин Абдул Азиз және шейх Иса бин Салман Әл-Халифа жобаның басталуын белгілейтін ресми салтанатта ескерткіш тақтаның пердесін ашты, оған ҒКК мемлекеттерінің басшылары қатысты. 1985 жылдың 11 сәуірінде Бахрейннің премьер-министрі шейх Халифа бин Салман Әл-Халифа қораптық көпірлердің соңғы бөлігін орнату үшін батырманы басып, Сауд Арабиясының құрлық бөлігін Бахрейнмен байланыстырды. 1986 жылдың 26 қарашасында көпір король Фахд пен шейх Иса бин Салман Әл-Халифаның қатысуымен ресми түрде ашылды, соңғысы көпірге король Фахд көпіржолы деген ат беруге келісті. Сауд Арабиясының Бахрейнге жасаған әскери араласуы, 150 көлікпен Бахрейнге өту үшін осы көпірді пайдаланды, 2011 жылдың 14 наурызында Бахрейн үкіметіне елдегі үкіметке қарсы көтерілісті басуға көмектесу үшін басталды. Араласу АҚШ Бахрейннен әскери күштерін көшелерден шығаруға қысым жасағаннан үш апта кейін болды. Перс шығанағының ынтымақтастық кеңесінің (ПШК) шешімі бойынша, араласуға 1000 (1200) адам жіберілді.

Шекаралық бекет

Шекара бекеті №4 жағалауда орналасқан, жалпы ауданы – 4 мың м², бұл барлық жағалаулардың ішіндегі ең үлкені. Бұл жасанды арал «Паспорт аралы» немесе «Орталық арал» деп аталады. Шекара бекетінде Король Фахд тас жолы басқармасының және басқа да мемлекеттік директорлықтардың ғимараттары, сондай-ақ екі мешіт, екі жағалау күзетінің мұнарасы және екі мұнарадағы дәмханалар салынған. Шекара бекеті аралдардың айналасында кең көлемде көгалдандырумен, сондай-ақ қызмет көрсету орындарымен және жол бекеттерімен жабдықталған. Шекара бекеті екі біріктірілген арал ретінде жобаланған, батыс жағы Сауд Арабиясына, ал шығыс жағы Бахрейнге қарастырылған. Шекара бекетінің Сауд Арабиясы жағында McDonald's және Kudu дүкендері бар, ал Бахрейн жағында McDonald's дүкені бар. 2017 жылдың 6 наурызынан бастап Король Фахд тас жолында бір тоқталымды кезеңдік өту жүйесі енгізілді. Жаңа жүйе бойынша, жолаушылар паспорттық бақылаудан, көліктерді тексеруден және кедендік рәсімдерден тек бір бекетте өте алады. Бұл шара жолаушылардың саяхатын жеңілдетуге және бұрынғы жүйеде Сауд Арабиясы мен Бахрейннің бақылау бекеттерінде тоқтау қажет болғандықтан, тас жолындағы кептелістерді азайтуға көмектеседі деп күтілуде.

Кеңейту

2010 жылдың 6 шілдесінде Сауд Арабиясының газеттері Король Фахд өткелінің басшысы Бадер Абдулла Әл Отаишанның Король Фахд өткелінің ірі кеңейтілуіне 5,3 миллион доллар жұмсалатындығын мәлімдегенін хабарлады. Екі жақта да шығу қақпаларының саны 10-нан 17-ге, ал кіру қақпаларының саны 13-тен 18-ге дейін арттырылатыны туралы жарияланды. Жаңарту жұмыстары Бахрейн жағында сауда орталығының құрылысын қамтиды. "Онда бірнеше мейрамхана, кофехана, азық-түлік дүкені, телефон автоматтары және саяхатшылардың қажеттіліктерін қанағаттандыруға арналған дүкендер болады", - деді Әл Отаишан. "Біз мұндай орталыққа қажеттілік бар екенін көрдік және саяхатшыларға көмектесуді жөн көрдік". Климатты бақылаудағы әбдөрмелер мен кездесу орындарымен жабдықталған орталық саяхатшыларға қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік береді. Ол жұмыстар жүргізіліп жатқанын және орталық келесі жылдың бірінші тоқсанында аяқталатынын айтты. Сонымен қатар, саяхатшылар мен өткел қызметкерлеріне қызмет көрсету үшін Бахрейнде денсаулық сақтау орталығы да салынып жатыр. "Онда шұғыл көмек көрсету бөлімі мен жедел жәрдем машинасы болады, олар өткелді пайдаланатын барлық адамдарға – саяхатшыларға немесе қызметкерлерге қызмет көрсетеді", - деді ол, сондай-ақ 2011 жылға Сауд Арабиясының денсаулық сақтау орталығының құрылысы жоспарланғанын атап өтті. Сауд Арабиясының кіреберісіндегі бақылау бекетіне Бахрейннің кіреберісіндегі бақылау бекеті қосылады. "Бұл бізге өткелді бақылауға және қажет болған жағдайда жабуға мүмкіндік береді", - деді Әл Отаишан. Жобаға сондай-ақ 2011 жылдың соңына дейін аяқталатын екі жақтағы дәретханалар мен мешіттер сияқты кеңейтілген коммуналдық қызметтер де кіреді. Саудиялық және Бахрейндегі екі мұнарадағы мейрамханаларды қайта жаңарту бойынша жеке жоба жарияланды. Жаңарту жұмыстары мұнаралардың тарихи келбетін өзгертпейді. Әл Отаишан жергілікті газеттерге Сауд Арабиясы тарапынан жобаға арналған тендерлерге келісім берілгенін, ал Бахрейн тарапы да осы жолмен келе жатқанын айтты.