Кіріспе

VI ғасырдағы Сириялық ізгі хабарлар кітабы – Раббула ізгі хабарлары (Флоренция, Biblioteca Medicea Laurenziana, cod. Плут. I, 56) – VI ғасырдағы сирия тіліндегі суреттелген Евангелие кітабы. Батыс Азияда жасалған ең көрнекті Византия туындыларының бірі және ірі миниатюралары бар ең ерте христиан қолжазбаларының бірі. Ол миниатюра жасаушының жарқын түстерге, қозғалысқа, драмаға және экспрессионизмге құштарлығымен ерекшеленеді. Көптеген өнер туындылары сақталмаған дәуірде жаралған, бірақ христиан иконографиясының дамуына үлкен үлес қосты. Бұл қолжазба өнер тарихында маңызды орын иеленеді және жиі еске алынады. Жақындағы зерттеулер көрсеткендей, 586 жылы аяқталған қолжазба кейін қалпына келтірушілер тарапынан жартылай қайта боялған және 15 немесе 16 ғасырда басқа көздерден алынған миниатюралармен бірге тілінген. Бірақ мазмұнының бастапқы бірлігіне қатысты күмәндер әлі де сақталып отыр. Соңғы ғылыми болжамдар бойынша, 586 жылғы мәтін тек 15 ғасырда миниатюралармен бірге тілінген, ал миниатюралардың өзі кем дегенде бір басқа түпнұсқа қолжазбадан алынған және екі түрлі жұмыс кезеңінен шыққан. Қолжазбаның жазылғаннан кейінгі тарихы 11 ғасырға дейін белгісіз болып келді, содан кейін ол Ливанның Майпук-Библос қаласында болды. 13 ғасырдың соңында немесе 14 ғасырдың басында ол Кваннубинге жеткізілді. 15 ғасырдың соңында немесе 16 ғасырдың басында маронит патриархы қолжазбаны Флоренциядағы Лоренциан кітапханасына алып барды, қазіргі күні де сол жерде сақтаулы. Орта ғасырларда бұл қолжазба маронит патриархтарының (Элиас Каттар) тіркелімі ретінде пайдаланылған.

Үлкен миниатюралар

лық. 1а Он бір елшінің Матияхты елші етіп сайлауы. 1б. Құдай ана (Бақытша Мәриям) нәресте Исамен бірге. 2а Мәсіхке екі монах кітап сыйға тартады (арнау) / Кесариялық Евсевий және Александриялық Аммоний. 3b 12b Евсевийдің канондық кестелері, кішігірім шеттік миниатюраларымен. 9б Матай және Жохан. 13а Мәсіхтің айқышқа ілінуі / Қабірдегі үш Мария. 14а Мәсіхтің көтерілуі / Мәсіх төрт монахпен бірге. 14б Пентикост күні Қасиетті Рухтың сыйлануы.