Кіріспе

РСФСР басқару органы (1917–1937)

Бүкілресейлік Орталық Атқару комитеті (Всероссийский Центральный Исполнительный Комитет (ВЦИК)) – 1917 жылдан 1937 жылға дейін Бүкілресейлік Кеңестер съезінің сессиялары арасында Ресей Совет Федеративтік Социалистік Республикасының жоғарғы басқару органы болды. 1937 жылы Бүкілресейлік Орталық Атқару комитеті Ресей КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумымен ауыстырылды. Оның толық атауы бір кезде жұмысшылар, шаруалар, Қызыл Армия және казак депутаттары кеңестерінің Бүкілресейлік Орталық Атқару комитеті (Lang ru) деп аталатын.

Ұйым

1918 жылғы Ресей Конституциясы Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің жылына кемінде екі рет Бүкілресейлік Кеңестер Съезін шақыруын міндеттеді (III баптың 26-тармағы). Қосымша сессияларды Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитеті немесе жергілікті Кеңестердің өтініші бойынша шақыруға болатын. Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитеті толық құрамды Съездбен, ең көп дегенде 200 адамнан сайланды. Ол Съездке толыққанды бағынышты болды. Коллегияның немесе Президиумның функциялары Конституцияда белгіленбеген, бірақ олар бақылау немесе тексеру органдары болуы керек деп есептелді.

Қаулылар

Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитеті жұмысшы-шаруа үкіметінің және елдегі Кеңес өкіметінің барлық органдарының саясатына жалпы бағыт берді. Ол заң шығару және басқару іс-әрекеттерін біріктіріп, үйлестірді, сондай-ақ Кеңес Конституциясын, Бүкілресейлік Кеңестер съезінің және Кеңес өкіметінің орталық органдарының декларацияларын бекітуді қадағалады. Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитеті Халық Комиссарлары Кеңесі мен жекелеген ведомстволар ұсынған қаулы жобаларын және басқа да ұсыныстарды қарастырып, қабылдады, сондай-ақ өз қаулылары мен нұсқауларын шығарды. Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитеті Кеңестердің Бүкілресейлік Съезін шақырып, оған өз қызметі, жалпы саясаты және басқа да мәселелер туралы есептерді ұсынды. Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитеті республиканың жалпы басқару істері жөніндегі Халық Комиссарлары Кеңесін және басқарудың жекелеген салаларын басқару үшін бөлімдерді (Халық Комиссариаттары деп аталады) құрды. Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің депутаттары бөлімдерде жұмыс істеді немесе Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің арнайы тапсырмаларын орындады. Мемлекеттік бюджеттер (РСФСР-нің жалпы және республиканың әр әкімшілік бөлімдері үшін) Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитеті мен Бүкілресейлік Кеңестер Съезі бірлесіп шешті.

Тарих

Бірінші Бүкілресейлік Орталық Атқарушы Комитет 1917 жылғы 3-24 маусымда Петроградта өткен Бүкілресейлік жұмысшы және солдат депутаттары кеңестерінің бірінші съезінде сайланды. Бүкілресейлік Кеңестер съезінің бірінші Орталық Атқарушы Комитеті басқарушы орган болған жоқ, ал оның төрағасы Николай Чхеидзе Ресей мемлекетінің басшысы емес еді. Бұл Қазан революциясымен өзгерді; 1917 жылғы қарашада Петроградта өткен Бүкілресейлік жұмысшы және солдат депутаттары кеңестерінің екінші съезінде жаңа Орталық Атқарушы Комитет сайланды және оған РСФСР-дің атқарушы үкіметін – яғни Халық Комиссарлары Кеңесін құру өкілеттігі берілді. Оның құрамына 62 большевик, 29 солшыл эсер, 10 меньшевик және оңшыл эсер кірді. Екінші Бүкілресейлік Орталық Атқарушы Комитетінің төрағасы Лев Каменев болды, ол комитеттің күнделікті жұмысын басқарды және дауыс тең түскен жағдайда шешім қабылдады. 1936 жылғы Кеңес Конституциясы қабылданғаннан кейін Бүкілресейлік Орталық Атқарушы Комитет Ресей КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумымен ауыстырылды.