Кіріспе

1957 жылғы британдық фильм, режиссері Бейзил Дирден. Осы фильмге негізделген мюзикл.

"Жердегі ең кішкентай шоу" (АҚШ: Big Time Operators) – 1957 жылғы британдық комедиялық фильм, режиссері Бейзил Дирден, басты рөлдерде Билл Траверс, Вирджиния МакКенна, Питер Селлерс және Маргарет Рутерфорд. Сценарийін Уильям Роуз бен Джон Элдридж Уильям Роуздың түпнұсқа әңгімесі бойынша жазды.

Сюжет

Мэт пен Джин – Самарқан сияқты экзотикалық жерлерге баруды армандаған, бірақ мүмкіндігі жоқ жас жұбай. Мэттің әкесінен кинотеатр мұра болады. Олар оның тұрған қалаға келгенде, бұл үлкен әрі заманауи «Гранд» кинотеатры деп жаңылысады. Бірақ, иемденумен айналысатын адвокат Робиннен, кинотеатрдың екі теміржол көпірінің арасында орналасқан ескі, тозығы жеткен «Бижу Кинема» (халық арасында «Флепит» аталған) екенін білгенде көңілі қалады. Кинотеатрмен бірге үш ұзақ жыл қызмет еткен қызметкер келеді: Фэзаккали ханым, кассашы және бухгалтер; Куилл мырза, проекторшы; және Олд Том, комиссионер, қақпашы және билет сатушы. Робин оларға «Грандтың» иесі Хардкастл мырзаның Мэттің әкесінен «Бижуді» жақын маңдағы кинотеатрына көлік тұрағы жасау үшін 5000 фунтқа сатып алуды ұсынғанын айтады. Бірақ, олар кездескенде Хардкастл бұл ұсыныс көп бұрын, теледидар танымал болмай тұрып жасалғанын, қазір тек 500 фунт стерлинг ұсынатынын мәлімдейді. Оның орнына, Робиннің кеңесімен, олар «Бижуді» қайта ашуды жоспарлап, Хардкастлдың ұсынысын арттыруға тырысады. Алғашында олар сәттілікке жететіндей көрінеді, бірақ содан кейін Олд Том олардың сөзін байқаусызда айтып қояды, жаңалық Хардкастлға жетеді. Олар алдауды жалғастырып, ашылуға дайындалады. Бірнеше қиындықтардан кейін бизнес гүлдене бастайды, әсіресе Мэтт үзіліс кезінде балмұздақ пен тәттілер сату үшін әдемі Марлен Хоггты жұмысқа алғаннан кейін. Сатуды арттыру үшін кинотеатрдағы жылу бір фильм көрсетілімі кезінде көтеріледі, онда шөл далада су іздеп шарлаған кейіпкерлер бейнеленеді. Хардкастл оған қарсылық ретінде Куиллдің ішімдікке құмар екенін біліп, келесі фильмдер партиясына виски бөтелкесін қосады. Ол әлсіреп, фильм көрсетілімі кезінде бұзылып қалғанда, Мэтт ескі проекторды дұрыс жұмыс істете алмайды және клиенттерге ақшасын қайтаруға мәжбүр болады. Мэт пен Джин бас тартуға дайын, бірақ Олд Том тағы да тыңдап жатыр және Мэттің «Грандтың өртеніп кетуін қалағанын» естиді. Содан кейін Олд Том есіктен май құюға арналған канистраны шығарып әкетеді, ал Мэт таңертең оянғанда «Грандтың» өртеніп кеткенін көреді. Кинотеатр қайта салынып жатқанда бизнесте қалу үшін Хардкастл және оның серіктестері «Бижуді» 10 000 фунтқа сатып алуға келіседі, бірақ үш қызметкерді жұмыста қалдыру шарты қойылады. Мэт пен Джин пойызға отырғанда, Олд Том Мэтке: «Бұл жалғыз жол еді, солай емес пе?» – дейді. Сасқан Мэтт оған сөзін түсіндіруді сұрап хат жазуға шешім қабылдайды, бірақ оның орнына Самарқандтан почта карточкасын жібереді.

Өндіріс

Бижу Кинема нақты ғимарат емес еді; сыртқы және ішкі көріністерінің бәрі де декорациялар болған. Сыртқы қасбеті Лондонның NW6 ауданындағы Крайстчерч даңғылында, Килберн метро станциясының жанында екі теміржол көпірінің арасында салынды. Жақын кадрлар мен ішкі көріністер үшін Шеппертон студиясындағы көшірме пайдаланылды. Лондондағы Гаумонт сарайы, Хаммерсмит (кейін Хаммерсмит Одеоны, қазір Хаммерсмит Аполло деп аталады) Ричмондтағы Одеондағы интерьерлерімен Grand Cinema бәсекелесінің сыртқы түсірілімдері үшін қолданылды. Стаффордширдегі Лонгтон, Стоук-он-Трент қаласының ретроспективті проекциясы теміржол вагонындағы соңғы сахналар үшін пайдаланылды. Фильмде көрсетілген үнсіз фильм – "Comin' Thro the Rye" (1923), Алма Тейлордың басты рөлде ойнаған туындысы. AllMovie сайтында ол көрермендердің қатарында аты-жөні көрсетілмеген көрермендердің бірі ретінде тізілген.

Сыни қабылдау

Заманауи сын-пікірлерде «Нью-Йорк Таймс» газеті оны «тамаша есімсіз кейіпкерлерге толы [ ] Маргарет Рутерфордтың кассирі, Питер Селлерстің проекторшысы және Бернард Майлстың қақпашысы – аса бағалы туындылар» деп атады. Леонард Мальтин оны «Сүйкімді, көбінесе қызықты комедия» деп сипаттады. «The Monthly Film Bulletin» журналында былай деп жазылған: «Бұл қуанышты идеяның (бәлкім, 1953 жылғы «Женевьева» фильміне қарызды) салмағын Бернард Майлз, Маргарет Рутерфорд және Питер Селлерс көтеріп жүр. Барлық қызығы оларда – мүмкін емес, шатаң, керемет, өмірден асқан музыкалық зал триосы [ ] және ең жақсы көріністер оларға ғана арналған. Питер Селлерстің қуаныштан биі, проекция кабинасындағы мас күйі, Маргарет Рутерфордтың «Бижудың» есеп жүйесін меңгеруі және марқұм иесіне деген адалдығы, Бернард Майлстың ақымақтық ұялшақтығының таңғажайып көріністері – бәрі де керемет және берік дәстүрде; сондай-ақ, осындай әртүрлі және эксцентрикалық актерлердің осыншалықты біртекті команда құрауы таң қалдырады. Олардың әрқайсысы ақымақтық пен қайғыны бір сәтте ажырату мүмкін емес ету қабілетіне ие. [ ]. Осы үшеуден басқа, фильм – британдық комедияның нашар үлгісі, стереотиптік кейіпкерлер мен жағдайлар, сондай-ақ рөлін дұрыс таба алмаған басты рөлдердегі актерлер бар; олардың ешқайсысы да комедиялық немесе драмалық шешімге толыққанды жарамайды. «Радио Таймс» газеті былай деп жазды: «Шағын кинотеатрларды мадақтап, бұл сүйкімді комедия киноға барудың жансыз мультиплекстердегі конвейерлік жүйеден гөрі маңыздырақ болған күндерді еске түсіріп, көңілді естеліктер сыйлайды. [ ] Актерлік құрамы ғана фильмді көруге лайық етеді, ал проекторшы Питер Селлерс, пианист Маргарет Рутерфорд және қақпашы Бернард Майлздің үнсіз кезеңнің даңқын қайта жаңғыртуы – әдемі көрініс». Лесли Хэлливелл фильмді былай бағалады: «Көптеген ашық әзіл-сықақ пен ескі кинотеатрларға деген сезімталдықпен, бірақ сенімсіздікпен, аз сюжетпен және фарс пен шындық арасындағы шекараның шатасқандығымен толған комедия». «Британдық дыбыстық фильмдер: студиялық жылдар 1928–1959» кітабында Дэвид Куинлан фильмді «жақсы» деп бағалап, былай деп жазды: «Қысқа комедия кейіпкерлік актерлерінен көп күлкі әкеледі».