Кіріспе

Жаратылыс кітабының грек тіліндегі жарықтандырылған қолжазба көшірмесі

Коттон Жаратылысы (Лондон, Британ кітапханасы, Коттон MS Otho B VI) – Жаратылыс кітабының 4- немесе 5-ғасырдағы грек тіліндегі жарықтандырылған қолжазба көшірмесі. Бұл көптеген миниатюралары бар, сәндік безендірілген қолжазба болған. Бұл – қазіргі заманға дейін жеткен ең көне суреттелген Киелі кітап кодекстерінің бірі. 1731 жылы Коттон кітапханасында болған өртте қолжазбаның көп бөлігі жойылды, тек он сегіз күйген, қысқарған парқ қалдықтары ғана сақталды. Қалған бөліктерге қарағанда, қолжазба 440-тан астам беттен тұрған, онда шамамен 340-360 суреттер болған, олар шеңберге салынған және мәтін жолына енгізілген. Көптеген миниатюралар 17-ғасырда көшірілген және қазір Париждегі Франция ұлттық кітапханасында (Ms. fr. 9530) сақтаулы.

Сипаттама

Бұл қолжазбада Жаратылыс кітабының мәтіні көптеген кемшіліктерімен 35 паргамент параққа (өлшемі шамамен 27 x 22 см) жазылған. Алғашқы кодекс 165 парақтан тұрған, кварта өлшемді болған. Ол үлкен әріптермен, бір бетке бір бағаннан, әр жолға 27-30 әріптен жазылған. Қасиетті есімдер әдетте қысқартылған түрінде жазылған: ΚΣ, ΚΝ, ΘΣ, ΘΝ, «күйос», «күйос», «теос», «теон» үшін. Онда кейбір суреттер бар (мысалы, Жүсіп ағаларымен өз үйінде, Мысырға қайтқанда). «Мақта Жаратылысы» 1220 жылдары Венециядағы Святой Марк базиликасының атриумындағы 110 мозаикалық панельдің дизайны үшін негіз ретінде пайдаланылған болып көрінеді, бұл 1204 жылы Төртінші крест жорығы Константинопольді тонағаннан кейін Венецияға әкелінгеннен кейін болды. Оны екі грек епискобы Филиппиден әкеліп, король Генрих VIII-ге сыйға тартып, оған бұл қолжазбаның Оригенге тиесілі бірдей дана екендігі туралы хабарлады. Бұл қолжазбаны 17 ғасырда сэр Роберт Коттон сатып алған. Оның жинағы Британ мұражайына өткен. 1731 жылы кодекс жинақтың қалған бөлігімен бірге Эшбернхам үйінде болғанда, өрт салдарынан күйген және қысыңқы парақтар қалыңдығына дейін азайтты. Свэте айтуынша, өртенгенге дейін де қолжазба толық емес болған. Бристоль фрагменттерімен бірге кодекстің қалған бөлігін 1881 жылы Ф. В. Готч жазып шығарды.