Кіріспе

Әскери ұшақ сенсорлық модулі

AN/AAQ 28(V) Litening нысанаға салу модулі – қазіргі уақытта әлемдегі көптеген ұшақтарда қолданылатын, жоғары дәлдікті нысанаға алу жүйесі. Litening-тің зерттеу және әзірлеме жұмыстарын алғаш рет Израильдегі Rafael Advanced Defense Systems компаниясының зымырандар бөлімшесі жүргізді, содан кейін Litening I Израиль Әуе Күштерінің қолдануына берілді. Litening, күндіз, түні және қолайсыз ауа-райы жағдайында жер және әуе нысаналарын түрлі қару-жарақтармен (мысалы, лазерлік басқарылатын бомбалар, дәстүрлі бомбалар және GPS басқарылатын қарулар) шабуылдау кезінде ұшақтың жауынгерлік тиімділігін едәуір арттырады. Мыңыншы модуль 2010 жылдың қазан айында сатылды.

Ерекшеліктері

Litening – ұшаққа сырттан орнатылатын мақсатты нысаналау модулі. Бұл модуль жоғары ажыратымдылыққа ие, алға қаратылған инфрақызыл (FLIR) сенсорын қамтиды, ол әуе экипажына нысананың инфрақызыл суретін көрсетеді; кең көру бұрышымен іздеу және шайқас алаңындағы нысаналарды анықтау/нысанаға алу мүмкіндігіне ие. Модуль сонымен қатар электромагниттік спектрдің көрінетін бөлігінде нысананың суретін алуға арналған CCD камерасын қамтиды. Гимбалға орнатылған инерциялық навигациялық сенсор нысанаға бағытты анықтап, автоматты түрде калибрлеуді қамтамасыз етеді. Модуль лазерлік нысана белгілегішпен жабдықталған, ол лазерлік басқарылатын оқ-дәрілерді дәл жеткізуге мүмкіндік береді. Лазерлік қашықтық өлшегіш түрлі авиациялық электроника жүйелеріне, мысалы, навигацияны жаңарту, қару жеткізу және нысана туралы ақпаратты ұсынады. Нысаналау модулі автоматты нысананы қадағалау жүйесімен жабдықталған, ол биіктік, жылдамдық және тактикалық қару жеткізу маневрлеріне сәйкес келетін қашықтықта нысананы тұрақты түрде қадағалауды қамтамасыз етеді. Бұл мүмкіндіктер нысананы анықтау және тану процесін жеңілдетеді, сонымен қатар бір рет ұшуда дәлдікпен басқарылатын қарулармен нысананы жоюға мүмкіндік береді.

Өмірбаян

Зерттеу және әзірлеу бағдарламасы Израильдегі Rafael Advanced Defense Systems зымырандық бөлімшесінде басталды, ал Litening I Израиль әуе күштерінде қолдану үшін аяқталды. 1995 жылы Northrop Grumman Corporation компаниясы Litening подкобын одан әрі дамыту және сату үшін Rafael компаниясымен серіктестікке келді, сондай-ақ сол жылы алғашқы операциялық қабілетке (IOC) қол жеткізді.

II/ER/AT литендеу

Northrop Grumman Corporation және Rafael Advanced Defence Systems компаниялары "Basic Pod" базалық модуліне жаңартулар жасады, оның ішінде үшінші буын FLIR, лазерлік белгіше және бағдарламалық қамтамасының жаңаруы (Litening II), ол 1999 жылдан бастап қолданысқа енгізілді. Кейіннен Northrop Grumman және Rafael Advanced Defence Systems компаниялары "320x256" FLIR-ді ең соңғы технологиялық "640x512" FLIR-мен алмастырды. Бұл модуль Litening ER деп аталды, нысананы анықтау қашықтығын ұлғайтты және 2001 жылы қолданысқа енгізілді. Ең жаңа нұсқасы – Litening AT, қазіргі кезде өндірісте және 2003 жылдан бері қолданылып келеді. Ол нысананы анықтау және тану қашықтығын одан әрі ұлғайтады, нысана координаттарын жасаудың дәлдігін жақсартады және бірнеше нысананы белгілеуге мүмкіндік береді. Litening AT әртүрлі деректер байланыстары мен жазба құрылғыларын қабылдауға арналған қосымша модульдік ұямен жабдықталған. Plug and Play II деректер байланысы мүмкіндігі қашықтықты ұлғайтуды, деректерді цифрлық форматта жазуды және жоғары жиілікті (UHF) радиоарнасы арқылы екі жақты, қауіпсіз байланыс құру опциясын ұсынады. 2003 жылы ұсынылған Litening Plug and Play I үшінші буынның нысананы табу модуліне енгізілген алғашқы деректер байланысы болды.

Жағармай G4

2008 жылы АҚШ әскерлеріне жеткізіле бастаған Litening G4, нысананы анықтауды жақсарту үшін жаңа сенсорлармен және басқа да жетілдірілген нысананы тану және анықтау мүмкіндіктерімен жабдықталды. Litening G4, Rafael компаниясының AVP бейнелеу мүмкіндігінің арқасында нысананы тану қашықтығы және бейне сапасы бойынша маңызды жақсартуларды ұсынады. G4 технологиясына толық 1Kx1K айналымдық инфрақызыл және зарядты байланыстырылған құрылғы, сондай-ақ қысқа толқынды инфрақызыл лазерлік бейнелеу сенсорлары, түстік белгілеу, трекерді жақсарту және күшейтілген масштаб кіреді. Litening Gen 4 технологиясы мен мүмкіндіктері жиынтық түрінде де қолжетімді, бұл қолданушыларға қазіргі қолданыстағы Litening модульдерін жаңартуға мүмкіндік береді. Дания Корольдік әуе күштері G4 модульдерін алған алғашқы халықаралық әріптес атанды. Rafael Advanced Systems компаниясы DefExpo 2014 көрмесі алдында Үндістан Әскери-әуе күштерінің ұрыс ұшақтары паркі үшін 150-ден астам Litening нысаналық модульдеріне үлкен тапсырыс алғанын жариялады. Litening G4 модульдері Үндістан Әскери-әуе күштерінің Su-30 MKI, MiG-29 және басқа да алдыңғы қатардағы истребительдері үшін таңдалды.

СО-ны жарықтандыру

Litening SE қару жеткізілуін, навигациялық функцияларды, сондай-ақ түзілген кескіндер мен деректерді жазуды және деректерді байланыстыруды қолдау үшін лазерлік қашықтық өлшеу және нысананы белгілеуді қамтамасыз етеді. Бұл нұсқада құрылғының ішінде Plug N Play (PnP) III(TM) екітаралы цифрлық деректерді жіберу LRU орналасқан. Бұл капсулалар АҚШ Әскери-әуе күштерінің Advanced Targeting Pod – Sensor Enhancement (ATP SE) бағдарламасы аясында жеткізілуде.

Жағармайды жағу III

IAF Tejas, Италия әуе күштерінің AMX және RAF Typhoon ұшақтарында қолданылатын Litening III, басқа модельдердегі нысана алу қабілеттерімен қатар, барлау миссиялары үшін фотосуреттерді түсіруге де мүмкіндік береді.

RecceLite / RecceLite XR

Litening подын Predator B сияқты дрондарда пайдалануға арналған жиналмалы нұсқасы, сондай-ақ ол ұшқыш экипажы бар ұшаққа тікелей интеграцияланады. Бұған қоса, ол көп спектрлі камераларды және C және XU жолақты байланыс арналарын қамтиды, олар барлау деректерін беруге мүмкіндік береді. RecceLite XR Litening 5 подынан жасалған жаңартуларды қамтиды.

Жағармай жағу 5

Litening 5 – 2019 жылы ұсынылған капсуланың ең соңғы нұсқасы. Ол қысқа және орта толқынды инфрақызыл камералардың ажыратымдылығын жақсартады және 100 км қашықтықта жұмыс істейтін синтетикалық апертуралы радарды енгізеді. Litening 5 Gripen және Typhoon ұшақтарының қарулануына енгізілуде.

Болашақтағы даму

Рафаэль болашақта жасырын платформаларға көшудің нәтижесінде, құрамында мақсатты жүйелері бар нарықтың өсуін күтеді. 2013 жылы компания F-35 қажеттілігіне қатысу үшін жаңа модельді әзірледі. Қазіргі таңдағы F-35 ұшақтарында Lockheed Martin Sniper XR-ге баламалы EOTS (Электрооптикалық нысанаға алу жүйесі) орнатылған, ал 4-ші партиядан бастап – жақсартылған камералары бар Advanced EOTS. Дегенмен, 2020 жылы Израиль әуе күштеріне EOTS линзалары жабық F-35I прототипін тапсыруы, F-35I Advanced EOTS жаңартуының орнына Litening 5 нұсқасын қосады деген күмәндарга себеп болды.